വിശ്വാ സൌഭാഗ്യഗൌരീ ച സൃഷ്ടാഃ പ്രാച്യാദിമധ്യതഃ
വിശ്വ, സൗഭാഗ്യ, ഗൗരി എന്നിങ്ങനെ കിഴക്ക്, നടുവ്, മറ്റ് ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമാണ് ഇവർ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്.
തഥൈവ ഭൈരവാശ്ചാഷ്ടൌ ദിക്ഷ്വഷ്ടാസു പ്രതിഷ്ഠിതാഃ
അതുപോലെ, എട്ട് ഭൈരവന്മാർ എട്ട് ദിക്കുകളിലും സ്ഥാപിതരായി നില്ക്കുന്നു.
രുരുശ്ചംഡോസിതാംഗശ്ച കപാലീ ക്രോധനസ്തഥാ
രുരു, ചണ്ഡ, അസിതാംഗ, കപാലി, ക്രോധനൻ എന്നിവരും അവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ചതുഃഷഷ്ടിസ്തു വേതാലാ മഹാഭീഷണമൂര്തയഃ
നാല്പത്തിയാറ് വേതാളന്മാർ ഉണ്ട്, എല്ലാവർക്കും ഭയാനകമായ രൂപങ്ങളാണ്.
ശ്വവാഹനാ രക്തമുഖാ മഹാദംഷ്ട്രാ മഹാഭുജാഃ
അവർ നായകളിൽ കയറി, ചുവപ്പുനിറമുള്ള മുഖം, വലിയ പല്ലുകൾ, ശക്തമായ കൈകൾ എന്നിവയുള്ളവരാണ്.
നാനാരൂപധരാഃ സര്വേ നാനാശസ്ത്രാസ്ത്ര പാണയഃ
എല്ലാവരും പലവിധ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച്, വിവിധ ആയുധങ്ങളും ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വഹിക്കുന്നു.
വിദ്യുജ്ജിഹ്വോ ലലജ്ജിഹ്വഃ ക്രൂരാസ്യഃ ക്രൂരലോചനഃ
അവർക്ക് മിന്നുന്ന നാവും, വിറയുന്ന നാവും, ഭയങ്കരമായ വായും, ക്രൂരമായ കണ്ണുകളും ഉണ്ട്.
ജംഭകോ ജൃംഭണമുഖോ ജ്വാലാനേത്രോ വൃകോദരഃ
ജംഭകൻ, വലുതായി അകർത്തിയ വായും, ജ്വലിക്കുന്ന കണ്ണുകളും, ചെന്നായയുടെ വയറും ഉള്ളവനാണ്.
ജ്വലത്കേശഃ കംബുശിരാഃ ഖര്വഗ്രീവോ മഹാഹനുഃ
അവനു ജ്വലിക്കുന്ന മുടിയും, ശംഖാകൃതിയിലുള്ള തലയുമാണ്, ചെറുതായ കഴുത്തും വലിയ താടിയും ഉണ്ട്.
ഇത്യാദയോ മുനേ ക്ഷേത്രം ദുര്വൃത്തരുധിരപ്രിയാഃ 4.2.72.
മഹർഷേ, ഇത്തരം ഭയാനകരൂപങ്ങൾക്കാർ ഈ പ്രദേശത്ത് വാസം ചെയ്യുന്നു; അവർ ദുഷ്ടരുടെ രക്തം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന കാശീഭക്തിപരൈര്നരൈഃ ।। 4.2.72.
അതുകൊണ്ട്, കാശിയോട് ഭക്തിയുള്ളവർ എല്ലാ ശ്രമവും കൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കണം.
കാശ്യാം യസ്യാസ്തി വൈ പ്രേമ തേന കൃത്വാഽഽദരം ഗുരുമ്
ആർക്കെങ്കിലും കാശിയിലേക്കുള്ള സ്നേഹം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആദരവോടെ ഗുരുവിനെ ആദരിച്ച്,
പദ്മകല്പേ തു യാ വൃത്താ ദമനസ്യ ദ്വിജന്മനഃ
പദ്മകല്പത്തിൽ, ദ്വിജാതിയായ ദമനന്റെ കഥ സംഭവിച്ചു.
ഭാരദ്വാജസ്യ തനയോ ദമനോ നാമ നാമതഃ
ഭാരദ്വാജന്റെ മകനാണ് ദമനൻ; അവനാണ് ദമനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടത്.
സംസാരദുഃഖബഹുലം ജീവിതം ചാപി ചംചലമ്
സംസാരത്തിലെ ജീവിതം കഷ്ടപ്പാടുകളും ദു:ഖവും നിറഞ്ഞതും, സ്ഥിരതയില്ലാത്തതുമാണ്.
കാംചിദ്ദിശം സമാലംബ്യ നിര്വേദം പരമം ഗതഃ
ഏതോ ദിശയിൽ ആശ്രയമിട്ട്, അവൻ പരമമായ വിരക്തി നേടുകയായിരുന്നു.
പ്രതിതീര്ഥം പ്രതിനദി സ ബഭ്രാമ തപോയുതഃ
അവൻ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ഓരോ തീർത്ഥത്തിലും ഓരോ നദീതീരത്തിലും സഞ്ചരിച്ചു.
അധ്യുവാസ സ താവംതി സംയതേംദ്രിയമാനസഃ
അവിടെ കുറേ ദിവസം, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും നിയന്ത്രിച്ച് അവൻ താമസിച്ചു.
മനോരഥോപദേഷ്ടാ ച കുത്രചിത്ക്വാപി നേക്ഷിതഃ
എവിടെയും ആഗ്രഹങ്ങൾക്കു വഴികാട്ടിയാവുന്ന ഗുരുവിനെ കണ്ടില്ല.
രേവാതടേ നിരൈക്ഷിഷ്ട തീര്ഥം ചാമരകംടകമ്
രേവാനദീതീരത്ത് അമരകണ്ഠകം എന്ന തീർത്ഥം അവൻ കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വാ ഹൃഷ്ടമനാ ആസീച്ചേതഃ സ്ഥൈര്യമവാപ ഹ
അത് കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സ് സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു; ഹൃദയം സ്ഥിരതയെത്തി.
304b വിഭൂതിഭൂഷിതതനൂന്കൃതലിംഗസമര്ചനാന് 4.2.74.
വിഭൂതി ധരിച്ച ശരീരങ്ങൾ, ശിവലിംഗാരാധനയിൽ ലീനരായവരെ അവൻ കണ്ടു.
സ്വസ്ഥോപവിഷ്ടാന്സ്വപുരോരഗ്രതോഽചലമാനസാന്
സ്വന്തം നഗരത്തിന്റെ മുന്നിൽ, മനസ്സു അശാന്തമില്ലാതെ, അവർ ശാന്തമായി ഇരുന്നു.
പ്രബദ്ധഹസ്തയുഗലഃ പ്രണമതരകംധരഃ
കൈകൾ ചേർത്ത് തല താഴ്ത്തി, അവൻ വിനയം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
വാര്ധകേന സമാക്രാംതസ്തപസാ കൃശവിഗ്രഹഃ
വയസ്സിന്റെ ബാധയാൽ ക്ഷീണിച്ചു, തപസ്സുകൊണ്ട് ശരീരം ക്ഷയിച്ചവനായിരുന്നു അവൻ.
പപ്രച്ഛ ദമനം ചേതി കസ്ത്വം കസ്മാദിഹാഗതഃ
അവൻ ചോദിച്ചു: 'ദമനനേ, നീ ആരാണ്? എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്?'
ഭഗോഃ പാശുപതാചാര്യ സര്വജ്ഞാരാധനപ്രിയ
ഞാൻ പാശുപതാചാര്യൻ; സർവ്വജ്ഞനായ ഭഗവാന്റെ ആരാധനയിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ.
കഥയാമി യഥാര്ഥം തേ നിജചേതോവിചേഷ്ടിതമ്
എന്റെ മനസ്സിൽ ഉണർന്നതെന്താണോ, അതെല്ലാം ഞാൻ സത്യമായി പറയാം.
സംസാരാസാരതാം ജ്ഞാത്വാ വാനപ്രസ്ഥമശിശ്രിയമ്
സംസാരത്തിന്റെ മൂല്യമില്ലായ്മ മനസ്സിലാക്കി, ഞാൻ വനവാസം സ്വീകരിച്ചു.
സ്നാതം ബഹുഷു തീര്ഥേഷു മംത്രാ ജപ്താസ്തു കോടിശഃ
അനവധി തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഞാൻ കുളിച്ചു; കോടിക്കണക്കിന് മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചു.