യത്ര പാതാലതലതോ നാഗാനാം കോശവേശ്മതഃ
അവിടെ പാതാളഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള നാഗരുടെ ധനശാലകൾ കാണാം.
ശിവഭക്തഃ സ്വയം യത്ര പൌലസ്ത്യഃ സ്വദ്രികൂടതഃ 4.2.66.
അവിടെ ശിവഭക്തനായ പൗലസ്ത്യൻ തന്റെ സ്വന്തം മലശിഖരത്തിൽ നിന്ന് വന്നു.
പ്രാസാദനിര്മിതിം ശ്രുത്വാ ഭക്താ ദ്വീപാംതരസ്ഥിതാഃ
പ്രാസാദം പണിയുന്ന കാര്യം കേട്ടു, ദ്വീപുകളുടെ അകത്തുള്ള ഭക്തർ അവിടെ എത്തുന്നു.
ചിംതാമണിഃ സ്വയം യത്ര കമര്ണേ വിശ്വകര്മണേ
അവിടെ വിസ്വകർമ്മയുടെ ചെവിയിൽ തന്നെയാണ് ചിന്താമണി സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നത്.
നാനാവര്ണപതാകാശ്ച യത്ര കല്പമഹീരുഹഃ
അവിടെ കല്പവൃക്ഷങ്ങൾ വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിലുള്ള പതാകകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
അബ്ധയോ യത്ര സതതം ദധിക്ഷീരേക്ഷുസര്പിഷാമ്
അവിടെ കടലുകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും തൈരും പാലും ഇഞ്ചിപ്പാനിയും നെയ്യും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യത്ര കാമദുഘാ നിത്യം സ്നപയേന്മധുധാരയാ
അവിടെ കാമധേനുക്കൾ എല്ലായ്പ്പോഴും തേൻ ഒഴുക്കുന്ന പ്രവാഹത്തിൽ കുളിക്കുന്നു.
ഗംധസാരരസൈര്യം ച സേവതേ മലയാചലഃ
അവിടെയെല്ലാം സുഗന്ധമുള്ള മരങ്ങളുടെ സാരവും രസവും മലയപർവ്വതം സമർപ്പിക്കുന്നു.
ഇത്യാദ്യ പൂര്വം യത്രാസ്തി പ്രത്യഹം ശംകരാലയേ
ഇങ്ങനെ ആദ്യം മുതലേ ശിവക്ഷേത്രത്തില് പ്രതിദിനം പൂജ നടക്കുന്നതാണ്.
ഇതി തസ്യ സമൃദ്ധിം താം ദൃഷ്ട്വാ ജാമാതുരദ്രിരാട
അങ്ങനെ മരുമകന്റെ ആ സമൃദ്ധി കണ്ടു പര്വതരാജാവ്
തസ്മൈ കാര്പടികായാഥ സ ദത്ത്വാ പാരിതോഷികമ്
ആ ഭിക്ഷുക്കളെ അവന് ഒരു പ്രതിഫലം നല്കി
ഉവാചേതി മനസ്യേവ വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ 4.2.66.
അവന് മനസ്സില് അത്ഭുതത്തോടെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, കണ്ണുകള് വിസ്മയത്തോടെ വിരിഞ്ഞു പറഞ്ഞു.
യസ്യ ദേശോ ന വിദിതോ യസ്തു വൃത്തിപരാങ്മുഖഃ 4.2.66.
ആയാളുടെ ദേശം അറിയപ്പെടാത്തതും, ഉപജീവനത്തിനായി ശ്രമിക്കാത്തതുമാണ്.
സുപര്വണി സുപാത്രായ സുതാഥ ശ്രദ്ധയാധികമ് 4.2.66.
ശുഭദിനത്തില് യോഗ്യനായവന്ക്ക്, വലിയ വിശ്വാസത്തോടെ, ദാനം നല്കണം.
പ്രണമ്യ ദംഡവദ്ഭൂമൌ കൃതാംജലിപുടൌ ഗണൌ 4.2.66.
ഭൂമിയില് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്ത്, കൈകൂപ്പി, ഗണങ്ങളെ വണങ്ങി.
ഉമാ ശ്രുത്യേതി സംഹൃഷ്ടാ കദംബകുസുമശ്രിയമ് 4.2.66.
ഇത് കേട്ടുമാത്രം ഉമയ്ക്ക് സന്തോഷം നിറഞ്ഞു, കടമ്പപൂക്കളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
ശ്രുത്വാ ശൈലേശ മാഹാത്മ്യം ശ്രദ്ധയാ പരയാ നരഃ
പര്വതേശ്വരന്റെ മഹത്വം പരമവിശ്വാസത്തോടെ ആര് കേട്ടാലും
അന്യച്ച ശൃണു വിപ്രേംദ്ര വൃത്താതം തത്ര സംഭവമ്
ഇനി കേള്ക്കൂ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങളുടെ കഥ.
ഇത്ഥം കഥാം പ്രകുര്വാണേ രത്നശേസ്യ മഹേശ്വരേ
അങ്ങനെ രത്നശേഷന് മഹേശ്വരനോട് ഈ കഥ പറയുമ്പോള്
മഹിഷാസുരപുത്രോസൌ സമായാതി ഗജാസുരഃ
മഹിഷാസുരന്റെ മകനായ ഗജാസുരന് അവിടെ എത്തുന്നു.
യത്രയത്ര ധരായാം സ ചരണം പ്രമിണോതി ഹി
ഭൂമിയില് അവന് കാലിടുന്നിടത്തൊക്കെയും
ഊരുവേഗേന തരവഃ പതംതി ശിഖരൈഃ സഹ
അവന്റെ തോളുകളുടെ ശക്തിയില് മരങ്ങള് കൊമ്പുകളോടൊപ്പം വീണു പോവുന്നു.
യസ്യ മൌലിജസംഘര്ഷാദ്ഘ(?)നാവ്യോമ ത്യജംത്യപി
അവന്റെ തലയുടെ ഘര്ഷണത്തില് ആകാശം പോലും കുലുങ്ങുന്നു.
യസ്യ നിഃശ്വാസസംഭാരൈരുത്തരംഗാ മഹാബ്ധയഃ
അവന്റെ ശ്വാസത്തിന്റെ ശക്തിയില് മഹാസമുദ്രങ്ങള് തിരകളോടെ ഉണരുന്നു.
യോജനാനാം സഹസ്രാണി നവയസ്യ സമുച്ഛ്രയഃ
അവന്റെ ഉയരം ഒമ്പതിനായിരം യോജനമാണ്.
യന്നേത്രയോഃ പിംഗലിമാ തഥാ തരലിമാ പുനഃ
അവന്റെ രണ്ടു കണ്ണുകളിലും കവിള നിറവും, വീണ്ടും പ്രകാശം നിറഞ്ഞതുമാണ്.
യാംയാം ദിശം സമഭ്യേതി സോയം ദുഃസഹ ദാനവഃ 4.2.68.
ഈ സഹിക്കാനാവാത്ത അസുരൻ ഏത് ദിശയിലേക്കും നീങ്ങുന്നിടത്തോളം,
ബ്രഹ്മലബ്ധവരശ്ചായം തൃണീകൃതജഗത്ത്രയഃ
ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ച ഈ അസുരൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഒന്നും വിലയില്ലാത്തതുപോലെ കാണുന്നു.
തതസ്ത്രിശൂലഹേതിസ്തമായാംതം ദൈത്യപുംഗവമ്
അപ്പോൾ ത്രിശൂലം ആയുധമാക്കി, അവൻ അടുത്തുവന്ന ആ അസുരപ്രഭുവിനെ അടി ചെയ്തു.
പ്രോതസ്തേന ത്രിശൂലേന സ ച ദൈത്യോ ഗജാസുരഃ
ആ ത്രിശൂലത്തിൽ തുളഞ്ഞ്, ഗജാസുരൻ നിലംപതിച്ചു.