നിര്മീയതേ സുനിര്മാണോ ജന്മി നിര്വാണദായിനഃ
മുക്തി നല്കുന്ന ജന്മദാതാവിന്റെ കയ്യിൽ നിന്ന് ഒരു അതിമനോഹരമായ സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നു.
യത്രാതിമിത്രതേജോഭിഃ ശലാകാഭിഃ സമംതതഃ 4.2.66.
അവിടെ അളവറ്റ പ്രകാശത്തിന്റെ കിരണങ്ങളാൽ ചുറ്റും ദണ്ഡുകൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
യത്ര സംതി ശതം സ്തംഭാ ഭാസ്വംതോ ദ്വാദശോത്തരാഃ
അവിടെ നൂറു പന്ത്രണ്ടു എണ്ണമുള്ള പ്രകാശമുള്ള തൂണുകൾ ഉണ്ട്.
ചതുര്ദശസു യാ ശോഭാ വിഷ്ടപേഷു സമംതതഃ
പതിനാലു ലോകങ്ങളിലും കാണുന്ന ഭംഗി അവിടെയെല്ലാം പരന്നിരിക്കുന്നു.
ചംദ്രകാംതമണീനാം ച സ്തംഭാധാര ശിലാശ്ച യാഃ
അവിടെ തൂണുകൾ താങ്ങുന്ന കല്ലുകൾ എല്ലാം ചന്ദ്രകാന്തമണികളാൽ നിർമ്മിതമാണ്.
പദ്മരാഗേംദ്രനീലാനാം ശാലീനാഃ ശാലഭംജികാഃ
പൂവിരിയുന്ന മുറികളും സ്ത്രീപ്രതിമകളും പട്മരാഗവും നീലവുംകൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.
സ്ഫുരത്സ്ഫടികനിര്മാണ ശ്ലക്ഷ്ണ പദ്മശിലാതലേ
അവിടെ നിലങ്ങൾ തിളങ്ങുന്ന സ്ഫടികവും പദ്മശിലയും കൊണ്ടുള്ളവയാണ്, അത്യന്തം മൃദുലവും മനോഹരവുമാണ്.
ആരക്തപീതമംജിഷ്ഠ നീലകിര്മീരവര്ണകൈഃ
അവിടെയുള്ളത് കനിഞ്ഞ ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, മഞ്ജിഷ്ഠ, നീല കർമിരം എന്നിവയുടെ നിറങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്നു.
ദൃക്പിച്ഛിലാ വിലോക്യംതേ മാണിക്യസ്തംഭരാജയഃ
മണിക്കല്ലുകളിൽ നിർമ്മിച്ച തൂണുകളുടെ രാജാക്കന്മാർ, മിനുങ്ങുന്ന ഉപരിതലങ്ങളോടെ, മാണിക്യങ്ങൾ പോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
രത്നാകരേഭ്യഃ സര്വേഭ്യോ ഗണാ രത്നോച്ചയാന്ബഹൂന്
എല്ലാ രത്നസമുദ്രങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള സംഘങ്ങൾ അനേകം രത്നക്കൂമ്പാരങ്ങൾ അവിടെ കൊണ്ടുവരുന്നു.
യത്ര പാതാലതലതോ നാഗാനാം കോശവേശ്മതഃ
അവിടെ പാതാളഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള നാഗരുടെ ധനശാലകൾ കാണാം.
ശിവഭക്തഃ സ്വയം യത്ര പൌലസ്ത്യഃ സ്വദ്രികൂടതഃ 4.2.66.
അവിടെ ശിവഭക്തനായ പൗലസ്ത്യൻ തന്റെ സ്വന്തം മലശിഖരത്തിൽ നിന്ന് വന്നു.
പ്രാസാദനിര്മിതിം ശ്രുത്വാ ഭക്താ ദ്വീപാംതരസ്ഥിതാഃ
പ്രാസാദം പണിയുന്ന കാര്യം കേട്ടു, ദ്വീപുകളുടെ അകത്തുള്ള ഭക്തർ അവിടെ എത്തുന്നു.
ചിംതാമണിഃ സ്വയം യത്ര കമര്ണേ വിശ്വകര്മണേ
അവിടെ വിസ്വകർമ്മയുടെ ചെവിയിൽ തന്നെയാണ് ചിന്താമണി സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നത്.
നാനാവര്ണപതാകാശ്ച യത്ര കല്പമഹീരുഹഃ
അവിടെ കല്പവൃക്ഷങ്ങൾ വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിലുള്ള പതാകകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
അബ്ധയോ യത്ര സതതം ദധിക്ഷീരേക്ഷുസര്പിഷാമ്
അവിടെ കടലുകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും തൈരും പാലും ഇഞ്ചിപ്പാനിയും നെയ്യും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യത്ര കാമദുഘാ നിത്യം സ്നപയേന്മധുധാരയാ
അവിടെ കാമധേനുക്കൾ എല്ലായ്പ്പോഴും തേൻ ഒഴുക്കുന്ന പ്രവാഹത്തിൽ കുളിക്കുന്നു.
ഗംധസാരരസൈര്യം ച സേവതേ മലയാചലഃ
അവിടെയെല്ലാം സുഗന്ധമുള്ള മരങ്ങളുടെ സാരവും രസവും മലയപർവ്വതം സമർപ്പിക്കുന്നു.
ഇത്യാദ്യ പൂര്വം യത്രാസ്തി പ്രത്യഹം ശംകരാലയേ
ഇങ്ങനെ ആദ്യം മുതലേ ശിവക്ഷേത്രത്തില് പ്രതിദിനം പൂജ നടക്കുന്നതാണ്.
ഇതി തസ്യ സമൃദ്ധിം താം ദൃഷ്ട്വാ ജാമാതുരദ്രിരാട
അങ്ങനെ മരുമകന്റെ ആ സമൃദ്ധി കണ്ടു പര്വതരാജാവ്
തസ്മൈ കാര്പടികായാഥ സ ദത്ത്വാ പാരിതോഷികമ്
ആ ഭിക്ഷുക്കളെ അവന് ഒരു പ്രതിഫലം നല്കി
ഉവാചേതി മനസ്യേവ വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ 4.2.66.
അവന് മനസ്സില് അത്ഭുതത്തോടെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, കണ്ണുകള് വിസ്മയത്തോടെ വിരിഞ്ഞു പറഞ്ഞു.
യസ്യ ദേശോ ന വിദിതോ യസ്തു വൃത്തിപരാങ്മുഖഃ 4.2.66.
ആയാളുടെ ദേശം അറിയപ്പെടാത്തതും, ഉപജീവനത്തിനായി ശ്രമിക്കാത്തതുമാണ്.
സുപര്വണി സുപാത്രായ സുതാഥ ശ്രദ്ധയാധികമ് 4.2.66.
ശുഭദിനത്തില് യോഗ്യനായവന്ക്ക്, വലിയ വിശ്വാസത്തോടെ, ദാനം നല്കണം.
പ്രണമ്യ ദംഡവദ്ഭൂമൌ കൃതാംജലിപുടൌ ഗണൌ 4.2.66.
ഭൂമിയില് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്ത്, കൈകൂപ്പി, ഗണങ്ങളെ വണങ്ങി.
ഉമാ ശ്രുത്യേതി സംഹൃഷ്ടാ കദംബകുസുമശ്രിയമ് 4.2.66.
ഇത് കേട്ടുമാത്രം ഉമയ്ക്ക് സന്തോഷം നിറഞ്ഞു, കടമ്പപൂക്കളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
ശ്രുത്വാ ശൈലേശ മാഹാത്മ്യം ശ്രദ്ധയാ പരയാ നരഃ
പര്വതേശ്വരന്റെ മഹത്വം പരമവിശ്വാസത്തോടെ ആര് കേട്ടാലും
അന്യച്ച ശൃണു വിപ്രേംദ്ര വൃത്താതം തത്ര സംഭവമ്
ഇനി കേള്ക്കൂ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങളുടെ കഥ.
ഇത്ഥം കഥാം പ്രകുര്വാണേ രത്നശേസ്യ മഹേശ്വരേ
അങ്ങനെ രത്നശേഷന് മഹേശ്വരനോട് ഈ കഥ പറയുമ്പോള്
മഹിഷാസുരപുത്രോസൌ സമായാതി ഗജാസുരഃ
മഹിഷാസുരന്റെ മകനായ ഗജാസുരന് അവിടെ എത്തുന്നു.