മന്യേ ദൃഷത്സ്വരൂപോസി ദൃഷദോപി കഠോരധീഃ
നിനക്ക് ഞാൻ കല്ലുപോലെയുള്ള രൂപം ഉണ്ടെന്ന് കരുതുന്നു. കല്ലുകൾക്കിടയിലും നീ ദൃഢചിത്തനാണ്.
സ്വഭാവകഠിനാത്മാപി സ വരം ഹിമവാന്ഗിരിഃ 4.2.66.
സ്വഭാവത്തിൽ കഠിനതയുള്ളവനായിട്ടും ഹിമവാൻ പർവതം ഏറ്റവും ഉത്തമനാണ്.
ബിഭ്രത്സഹജ കാഠിന്യം ജാതോ ഗൌരീഗുരുര്ഗുരുഃ
സ്വാഭാവികമായ കഠിനതയുമായി ജനിച്ചവൻ ഗൗരിയുടെ പിതാവായ ഗുരുവാണ്.
ചേഷ്ടിതം തസ്യ കോ വേദ വേദവേദ്യസ്യ ചേശിതുഃ
വേദങ്ങൾക്കു വഴി അറിയാവുന്നവനും സകലത്തിനും അധിപതിയുമായവന്റെ പ്രവൃത്തികൾ ആര്ക്കറിയാം?
അധിഷ്ഠാതാ മയാ ഖ്യാതസ്തഥാധിഷ്ഠാതൃ ചേഷ്ടിതമ്
അധിപതിയെ ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്തി, അതുപോലെ അവന്റെ പ്രവൃത്തികളും പറഞ്ഞു.
ശുഭേ ജ്യേഷ്ഠേശ്വരസ്ഥാനേ സാംപ്രതം സ ഉമാപതിഃ
ശുഭേ, ഇപ്പോൾ ഉമാപതി ജ്യേഷ്ഠേശ്വരക്ഷേത്രത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
ആവിഷ്കരോതി പഥികോഽദ്രീംദ്രോ ഹൃഷ്യേത്തദാതദാ
യാത്രക്കാരനോട് പർവതരാജാവ് തന്റെ സാന്നിധ്യം വെളിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അവൻ അതിൽ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു.
ഉമാനാമാമൃതം പീതം യേനേഹ ജഗതീതലേ
ഉമയുടെ നാമാമൃതം ഭൂമിയിൽ കുടിച്ചവനാണ് അവൻ.
ഉമേതിദ്വ്യക്ഷരം മംത്രം യോഽഹര്നിശമനുസ്മരേത്
ഉമ എന്ന രണ്ടു അക്ഷരമുള്ള മന്ത്രം അഹോരാത്രം ഓർക്കുന്നവൻ—
പുനഃ ശുശ്രാവ ഹിമവാന്ഹൃഷ്ടഃ കാര്പടികോദിതമ് കാര്പടിക ഉവാച രാജന്വിശ്വേശ്വരാര്ഥേയഃ പ്രാസാദോ വിശ്വകര്മണാ
ഹിമവാൻ സന്തോഷത്തോടെ ഭിക്ഷുകന്റെ വാക്കുകൾ വീണ്ടും ശ്രദ്ധിച്ചു. ഭിക്ഷുകൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, വിശ്വേശ്വരനു വേണ്ടി വിശ്വകർമ്മൻ പണിത ക്ഷേത്രമാണിത്.
നിര്മീയതേ സുനിര്മാണോ ജന്മി നിര്വാണദായിനഃ
മുക്തി നല്കുന്ന ജന്മദാതാവിന്റെ കയ്യിൽ നിന്ന് ഒരു അതിമനോഹരമായ സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നു.
യത്രാതിമിത്രതേജോഭിഃ ശലാകാഭിഃ സമംതതഃ 4.2.66.
അവിടെ അളവറ്റ പ്രകാശത്തിന്റെ കിരണങ്ങളാൽ ചുറ്റും ദണ്ഡുകൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
യത്ര സംതി ശതം സ്തംഭാ ഭാസ്വംതോ ദ്വാദശോത്തരാഃ
അവിടെ നൂറു പന്ത്രണ്ടു എണ്ണമുള്ള പ്രകാശമുള്ള തൂണുകൾ ഉണ്ട്.
ചതുര്ദശസു യാ ശോഭാ വിഷ്ടപേഷു സമംതതഃ
പതിനാലു ലോകങ്ങളിലും കാണുന്ന ഭംഗി അവിടെയെല്ലാം പരന്നിരിക്കുന്നു.
ചംദ്രകാംതമണീനാം ച സ്തംഭാധാര ശിലാശ്ച യാഃ
അവിടെ തൂണുകൾ താങ്ങുന്ന കല്ലുകൾ എല്ലാം ചന്ദ്രകാന്തമണികളാൽ നിർമ്മിതമാണ്.
പദ്മരാഗേംദ്രനീലാനാം ശാലീനാഃ ശാലഭംജികാഃ
പൂവിരിയുന്ന മുറികളും സ്ത്രീപ്രതിമകളും പട്മരാഗവും നീലവുംകൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.
സ്ഫുരത്സ്ഫടികനിര്മാണ ശ്ലക്ഷ്ണ പദ്മശിലാതലേ
അവിടെ നിലങ്ങൾ തിളങ്ങുന്ന സ്ഫടികവും പദ്മശിലയും കൊണ്ടുള്ളവയാണ്, അത്യന്തം മൃദുലവും മനോഹരവുമാണ്.
ആരക്തപീതമംജിഷ്ഠ നീലകിര്മീരവര്ണകൈഃ
അവിടെയുള്ളത് കനിഞ്ഞ ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, മഞ്ജിഷ്ഠ, നീല കർമിരം എന്നിവയുടെ നിറങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്നു.
ദൃക്പിച്ഛിലാ വിലോക്യംതേ മാണിക്യസ്തംഭരാജയഃ
മണിക്കല്ലുകളിൽ നിർമ്മിച്ച തൂണുകളുടെ രാജാക്കന്മാർ, മിനുങ്ങുന്ന ഉപരിതലങ്ങളോടെ, മാണിക്യങ്ങൾ പോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
രത്നാകരേഭ്യഃ സര്വേഭ്യോ ഗണാ രത്നോച്ചയാന്ബഹൂന്
എല്ലാ രത്നസമുദ്രങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള സംഘങ്ങൾ അനേകം രത്നക്കൂമ്പാരങ്ങൾ അവിടെ കൊണ്ടുവരുന്നു.
യത്ര പാതാലതലതോ നാഗാനാം കോശവേശ്മതഃ
അവിടെ പാതാളഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള നാഗരുടെ ധനശാലകൾ കാണാം.
ശിവഭക്തഃ സ്വയം യത്ര പൌലസ്ത്യഃ സ്വദ്രികൂടതഃ 4.2.66.
അവിടെ ശിവഭക്തനായ പൗലസ്ത്യൻ തന്റെ സ്വന്തം മലശിഖരത്തിൽ നിന്ന് വന്നു.
പ്രാസാദനിര്മിതിം ശ്രുത്വാ ഭക്താ ദ്വീപാംതരസ്ഥിതാഃ
പ്രാസാദം പണിയുന്ന കാര്യം കേട്ടു, ദ്വീപുകളുടെ അകത്തുള്ള ഭക്തർ അവിടെ എത്തുന്നു.
ചിംതാമണിഃ സ്വയം യത്ര കമര്ണേ വിശ്വകര്മണേ
അവിടെ വിസ്വകർമ്മയുടെ ചെവിയിൽ തന്നെയാണ് ചിന്താമണി സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നത്.
നാനാവര്ണപതാകാശ്ച യത്ര കല്പമഹീരുഹഃ
അവിടെ കല്പവൃക്ഷങ്ങൾ വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിലുള്ള പതാകകളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
അബ്ധയോ യത്ര സതതം ദധിക്ഷീരേക്ഷുസര്പിഷാമ്
അവിടെ കടലുകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും തൈരും പാലും ഇഞ്ചിപ്പാനിയും നെയ്യും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യത്ര കാമദുഘാ നിത്യം സ്നപയേന്മധുധാരയാ
അവിടെ കാമധേനുക്കൾ എല്ലായ്പ്പോഴും തേൻ ഒഴുക്കുന്ന പ്രവാഹത്തിൽ കുളിക്കുന്നു.
ഗംധസാരരസൈര്യം ച സേവതേ മലയാചലഃ
അവിടെയെല്ലാം സുഗന്ധമുള്ള മരങ്ങളുടെ സാരവും രസവും മലയപർവ്വതം സമർപ്പിക്കുന്നു.
ഇത്യാദ്യ പൂര്വം യത്രാസ്തി പ്രത്യഹം ശംകരാലയേ
ഇങ്ങനെ ആദ്യം മുതലേ ശിവക്ഷേത്രത്തില് പ്രതിദിനം പൂജ നടക്കുന്നതാണ്.
ഇതി തസ്യ സമൃദ്ധിം താം ദൃഷ്ട്വാ ജാമാതുരദ്രിരാട
അങ്ങനെ മരുമകന്റെ ആ സമൃദ്ധി കണ്ടു പര്വതരാജാവ്