തസ്യാ വാപ്യാശ്ചതുര്ദിക്ഷു പൂജിതാനി ദഹംത്യഘമ്
ആ കുളത്തിന്റെ നാലു ദിക്കുകളിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവതകൾ പാപങ്ങൾ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
ഹരസ്യ വൃഷഭേണൈവ സ്ഥാപിതം തത്സ്വഭക്തിതഃ 4.2.66.
അത് ഹരൻ തന്റെ ഭക്തിയിൽ തന്റെ കാളയുടെ സഹായത്തോടെ സ്ഥാപിച്ചതാണ്.
വൃഷേശ്വരാദുദീച്യാം തു ഗംധര്വേശ്വരസംജ്ഞിതമ്
വൃഷേശ്വരന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ഗന്ധർവേശ്വരൻ എന്ന ലിംഗം ഉണ്ട്.
ഗംധര്വേശ്വരമഭ്യര്ച്യ ദത്ത്വാ ദാനാനി ശക്തിതഃ
ഗന്ധർവേശ്വരനെ ആരാധിച്ച് തക്കതായ വിധത്തിൽ ദാനം നൽകിയാൽ,
കര്കോടനാമാ നാഗോസ്തി ഗന്ധര്വേശ്വരപൂര്വതഃ
ഗന്ധർവേശ്വരന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് കർകോട്ടൻ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു നാഗൻ ഉണ്ട്.
തസ്യാം വാപ്യാം നരഃ സ്നാത്വാ കര്കോടേശം സമര്ച്യ ച
ആ കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് കർകോട്ടേശനെ ആരാധിച്ചാൽ ഒരു മനുഷ്യൻ...
കര്കോട നാഗോ യൈര്ദൃഷ്ടസ്തദ്വാപ്യാം വിഹിതോദകൈഃ
ആ കുളത്തിൽ കർക്കോട്ടൻ എന്ന പാമ്പിനെ കണ്ടവർ, നിർദ്ദേശിച്ച സ്നാനം കഴിച്ചശേഷം,
കര്കോടേശാത്പ്രതീച്യാം തു ധുംധുമാരീശ്വരാഭിധമ്
അവിടെ കർക്കോട്ടന്റെ പടിഞ്ഞാറ്, ധുംധുമാരീശ്വരൻ എന്ന ദേവത സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
പുരൂരവേശ്വരം ലിംഗം തദുദീച്യാം വ്യവസ്ഥിതമ്
അതിനും വടക്കോട്ട്, പുരൂരവേശ്വരൻ എന്ന ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദിഗ്ഗജേനാര്ചിതം ലിംഗം സുപ്രതീകേന തത്പുരഃ
അതിനുമുമ്പിൽ, ദിക്കുകളുടെ രക്ഷകൻ സുപ്രതീകൻ ആ ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുന്നു.
സരശ്ച സുപ്രതീകാഖ്യം തത്പുരോ ഭാസതേ മഹത്
അത് മുമ്പിൽ, സുപ്രതീക എന്ന പേരിലുള്ള വലിയ സരസ്സും തിളങ്ങുന്നു.
തത്രാസ്ത്യേകാ മഹാഗൌരീ നാമ്നാ വിജയഭൈരവീ 4.2.66.
അവിടെ മഹാഗൗരിയെന്ന പേരിലുള്ള, വിജയഭൈരവി എന്ന മഹാദേവിയും ഉണ്ട്.
വരണായാസ്തടേ രമ്യേ ഗണൌ ഹുംഡനമുംഡനൌ
വരണായയുടെ മനോഹരമായ തീരത്ത്, ഹുണ്ടനനും മുന്ഡനനും എന്ന രണ്ട് ഗണന്മാർ ഉണ്ട്.
തൌ ദ്രഷ്ടവ്യൌ പ്രയത്നേന ക്ഷേത്രനിര്വിഘ്ന ഹേതവേ
ക്ഷേത്രത്തിലെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാൻ, ആ ഇരുവരെയും ശ്രദ്ധയോടെ ദർശിക്കണം.
സ്കംദ ഉവാച ഇല്വലാരേ കഥാമേകാം ശൃണുഷ്വാവഹിതോ ഭവ
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: ഇൽവലാരാ, ഒരു കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ഏകദാദ്രീംദ്രമാലോക്യ മേനാ സംഹൃഷ്ടമാനസമ്
ഒരു ദിവസം, മലയുടെ ഇശ്വരനെ കണ്ടപ്പോൾ മേനയുടെ മനസ്സ് ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു.
വിവാഹസമയാദൂര്ധ്വം തസ്യാ ഗൌര്യാ ഗിരീശ്വര
വിവാഹസമയത്തിനു ശേഷം, ആ ഗൗരിയുടെ, ഹേ ഗിരീശ്വരാ,
സ വൃഷേംദ്രഗതിര്ദേവോ ഭസ്മോരഗ വിഭൂഷണഃ
അന്നവൻ, ചാരവും പാമ്പുകളും അലങ്കാരമാക്കി, വൃഷഭത്തിന്റെ ഇശ്വരനോടു പോയി.
അഷ്ടൌ യാ മാതരോ ദൃഷ്ടാ ബ്രാഹ്മീ പ്രഭൃതയഃ പ്രിയ
ബ്രാഹ്മി മുതലായ എട്ട് മാതാക്കളെയും അവിടെ കണ്ടു, പ്രിയനേ.
തസ്യൈകസ്യ ന കോപ്യന്യോസ്ത്യദ്വിതീയസ്യ ശൂലിനഃ
അവരിൽ ഒരാളും മറ്റൊരാളുടെതല്ല, രണ്ടാമത്തേത് മാത്രമാണ് ത്രിശൂലധാരിയുടെത്.
തസ്യാഃ പ്രിയായാ വാക്യേന തദപത്യപ്രിയോ ഗിരിഃ
പ്രിയപ്പെട്ടവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഗിരി തന്റെ മക്കളോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ തണുത്തുപോയി.
നിതരാം ബാധതേ പ്രേമ തദദൃഷ്ട്യഗ്നിദൂഷിതമ് ।।4.2.66.
അവളെ കാണാതായതിന്റെ വേദനയിൽ, പ്രണയം അവനെ അതിയായി ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്നു.
യദാ പ്രഭൃതി സാ ഗൌരീ നിര്ഗതാ മമ സദ്മതഃ
എന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഗൗരി പുറപ്പെട്ടതുമുതൽ,
തദാലാപാമൃതധയൌ ന മേ ശബ്ദഗ്രഹൌ പ്രിയേ
അതിനുശേഷം, പ്രിയേ, അവളുടെ വാക്കുകളുടെ അമൃതം എന്റെ ചെവികൾക്ക് കേൾക്കാനാവുന്നില്ല.
ജൈവാതൃകീ യതോഹ്നഃ സ്യാദ്ദൂരീഭൂതാ ദൃശോര്മമ
ജൈവാത്രികി എന്നവൾ രാത്രിയിൽ എന്റെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് ദൂരെയായി പോയിരിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാദായ രത്നാനി വാസാംസി വിവിധാനി ച
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൻ രത്നങ്ങളും色色 വസ്ത്രങ്ങളും എടുത്തു.
അഗസ്ത്യ ഉവാച കാനി കാനി ച രത്നാനി കിയംത്യപി ച ഷണ്മുഖ
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഏതു രത്നങ്ങളാണ് ഇവ? എത്ര എണ്ണം ഉണ്ട്, ഷണ്മുഖ?
തുലാ മുക്താഫലാനാം തു കോടിദ്വയ പരീമിതാഃ
മുത്തുകളുടെ തൂക്കം രണ്ട് കോടി വരെയാണ്.
നവലക്ഷാധികം വിപ്ര ഷഡസ്രാണാം സുതേജസാമ്
മഹർഷേ, ആറു വശങ്ങളുള്ള പ്രകാശമുള്ള രത്നങ്ങൾ ഒമ്പത് ലക്ഷത്തിലധികം ഉണ്ട്.
കോടയഃ പദ്മരാഗാണാം പംചാവൈഹി തുലാ മുനേ
പത്മരാഗ രത്നങ്ങൾ കോടികൾ എണ്ണമുണ്ട്, അഞ്ചു തൂക്കത്തിൽ അളക്കപ്പെട്ടവയാണ്, മഹർഷേ.