മാഘകൃഷ്ണചതുര്ദശ്യാം തത്ര സ്നാനം വിശേഷതഃ
മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം ദിവസം അവിടെ കുളിക്കുന്നത് പ്രത്യേകമായി ഫലപ്രദമാണ്.
അന്യദാ(?) തു കൃതേ സ്നാനേ സര്വപാപക്ഷയോ ഭവേത്
മറ്റു ദിവസങ്ങളിലും അവിടെ കുളിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
പാപമോചനതീര്ഥേ തു പൂര്വം തു സരയൂജലേ
മുന്പ്, പാപം കഴുകുന്ന ആ തീർത്ഥത്തിൽ, ശരയൂവിന്റെ വെള്ളത്തിൽ,
സഹസ്രധാരാസംജ്ഞം തു സര്വകില്ബിഷനാശനമ് പ്രാണാനുത്സൃജ്യ യോഗേന യയൌ ശേഷാത്മതാം പുരാ
സഹസ്രധാര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരാൾ യോഗശക്തിയാൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ച് ശേഷാത്മാവായി എത്തി.
സാര്ദ്ധംഹസ്തത്രയേണൈവ പ്രമാണം ധനുഷോ വിദുഃ
അത് മൂന്നു പകുതി അളവിൽ, വില്ലിന്റെ അളവുപോലെയാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
കൃഷ്ണദ്വൈപായനോ വ്യാസഃ പുനഃ പപ്രച്ഛ കൌതുകാത്
കൃഷ്ണദ്വൈപായനനായ വ്യാസൻ, കൗതുകത്തോടെ വീണ്ടും ചോദിച്ചു.
ശൃണ്വംസ്തീര്ഥസ്യ മാഹാത്മ്യം ന തൃപ്യതി മനോ മമ
ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം കേൾക്കുമ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് തൃപ്തിയാകുന്നില്ല.
സഹസ്രധാരാതീര്ഥസ്യ സമുത്പത്തിം മഹോദയാത്
മഹോദയത്തിൽ നിന്ന് സഹസ്രധാര തീർത്ഥത്തിന്റെ ഉത്ഭവം എനിക്കു പറയൂ.
പുരാ രാമോ രഘുപതിര്ദേവകാര്യം വിധായ വൈ 2.8.2.
പണ്ടു രഘുവംശത്തിലെ രാമൻ, ദേവന്മാരുടെ കാര്യം നിർവഹിച്ചു,
മയാ ത്യാജ്യോ ഭവേത്ക്ഷിപ്രമിത്ഥം ചക്രേ സ സംവിദമ്
അവൻ ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ചു: 'ഞാൻ ഉടൻ ഇത് ഉപേക്ഷിക്കണം.'
തസ്മിന്മംത്രയമാണേ ഹി ദ്വാരേ തിഷ്ഠതി ലക്ഷ്മണേ
അവൻ അങ്ങനെ ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ലക്ഷ്മണൻ വാതിലിൽ നിന്നു കാത്തുനിന്നു.
ആഗത്യ ലക്ഷ്മണം ശീഘ്രം പ്രീത്യോവാച ക്ഷുധാഽഽകുലഃ
ഉടൻ അവിടെ എത്തി, വിശപ്പാൽ തളർന്ന ലക്ഷ്മണനോട് സ്നേഹപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.
കാര്യാര്ഥിനമിദം വാക്യം നാന്യഥാ കര്തുമര്ഹസി
ഒരു കാര്യം നേടാനാഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കായുള്ള ഈ ഉപദേശം നീ മറിച്ച് ചെയ്യരുത്.
മുനിം നിവേദയാമാസ രാമാഗ്രേ ദര്ശനാര്ഥിനമ്
രാമന്റെ മുമ്പിൽ ദർശനം ആഗ്രഹിച്ച് ഒരാൾ കാത്തിരിക്കുന്നതായി ആ സന്യാസിയെ അറിയിച്ചു.
രാമോഽപി കാലമാമംത്ര്യ പ്രസ്ഥാപ്യ ച ബഹിര്യയൌ
രാമൻ സമയമനുസരിച്ച് ആ ആളെ അയച്ചു വിട്ട് പുറത്തേക്ക് പോയി.
ദുര്വാസസം മുനിവരം പ്രസ്ഥാപ്യ സ്വയമാദരാത്
ദുര്വാസസ് എന്ന മഹാമുനിയെ രാമൻ തന്നെ ആദരപൂർവ്വം അയച്ചു വിട്ടു.
ലക്ഷ്മണോഽപി തദാ വീരഃ കുര്വന്നവിതഥം വചഃ
അപ്പോൾ വീരനായ ലക്ഷ്മൺ ആ നിർദ്ദേശം യഥാർത്ഥത്തിൽ തന്നെ നിർവഹിച്ചു.
തത്ര ഗത്വാഥ ച സ്നാത്വാ ധ്യാനമാസ്ഥായ സത്വരമ്
അവിടെ ചെന്നു, സ്നാനം ചെയ്തു, ഉടൻ തന്നെ ധ്യാനത്തിൽ ഇരുന്നു.
തതഃ പ്രാദുരഭൂത്തത്ര സഹസ്രഫണമണ്ഡിതഃ സുരലോകാത്സുരേന്ദ്രോഽപി സമാഗാദമരൈഃ സഹ ।। 2.8.2.
അപ്പോൾ ആയിരം ഫണികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഇന്ദ്രൻ, ദേവലോകത്തിൽ നിന്നു ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തതഃ ശേഷാത്മതാം യാതം ലക്ഷ്മണം സത്യസംഗരമ്
അപ്പോൾ സത്യനിഷ്ഠനായ ലക്ഷ്മൺ ശേഷനായി മാറി.
ഇന്ദ്ര ഉവാച ലക്ഷ്മണോത്തിഷ്ഠ ശീഘ്രം ത്വമാരോഹ സ്വപദം സ്വകമ്
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: 'ലക്ഷ്മണ, നീ വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് നിന്റെ സ്വസ്ഥലത്തേക്ക് പോവുക.'
വൈഷ്ണവം പരമം സ്ഥാനം പ്രാപ്നുഹി ത്വം സനാതനമ്
നീ പരമമായ ശാശ്വതമായ വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിക്കട്ടെ.
സഹസ്രധാ ക്ഷിതിം ഭിത്ത്വാ സഹസ്രഫണമണ്ഡലൈഃ
ശേഷൻ തന്റെ ആയിരം ഫണികളാൽ ഭൂമിയെ ആയിരം സ്ഥലങ്ങളിൽ തുളച്ച് കടന്നു.
ഫണസാഹസ്രമണിഭിര്ദഗ്ധാഃ ശേഷസ്യ സുവ്രത ഖ്യാതം സഹസ്രധാരേതി ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ
ശേഷന്റെ ആയിരം ഫണികളിലെ മുത്തുകളാൽ ഭൂമി ചുട്ടുപൊള്ളിച്ചു; അതു 'സഹസ്രധാര' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാകും, സംശയമില്ല.
ഏതത്ക്ഷേത്രപ്രമാണം തു ധനുഷാം പഞ്ചവിംശതിഃ സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ വിഷ്ണുലോകം വ്രജേന്നരഃ
ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ അളവ് ഇരുപത്തഞ്ച് ധനുസ്; എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞവൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
അത്ര സ്നാതോ നരോ ധീമാഞ്ഛേഷം സംപൂജ്യ ചാവ്യയമ്
ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, അക്ഷയനായ ശേഷനെ ആരാധിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാൻ—
തസ്മാദത്ര പ്രകര്തവ്യം സ്നാനം വിധിപുരഃസരമ്
അതിനാൽ ഇവിടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം സ്നാനം നിർവഹിക്കണം.
സ്വര്ണം ചാന്നം ച വാസാംസി ദേയാനി ശ്രദ്ധയാന്വിതൈഃ
വിശ്വാസത്തോടെ സ്വർണം, അന്നം, വസ്ത്രങ്ങൾ ഇവ ദാനം ചെയ്യണം.
തസ്മാദേതന്മഹാതീര്ഥം സര്വകാമഫലപ്രദമ് 2.8.2.
അതിനാൽ ഇതാണ് എല്ലാ ആഗ്രഹഫലങ്ങളും നൽകുന്ന മഹാതീർത്ഥം.
ശ്രാവണേ ശുദ്ധപക്ഷസ്യ യാ തിഥിഃ പഞ്ചമീ ഭവേത്
ശ്രാവണമാസത്തിലെ ശുദ്ധപക്ഷത്തിലെ അഞ്ചാം തീയതി—