ഗൃഹാശ്രമഃ സുഖാര്ഥായ ഭാര്യാമൂലം ച തത്സുഖമ്
ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം സന്തോഷത്തിനായാണ്; ആ സന്തോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം ഭാര്യയാണ്.
ജലൌകയോപമീയംതേ പ്രമദാ മംദബുദ്ധിഭിഃ
മന്ദബുദ്ധിയുള്ളവർ സ്ത്രീകളെ ജലൗകകളോട് ഉപമിക്കുന്നു.
ജലൌകാ കേവലം രക്തമാദദാനാ തപസ്വിനീ
ജലൗക രക്തം മാത്രം കുടിക്കും; എന്നാൽ തപസ്സുകാരിയായ സ്ത്രീയും അതുപോലെ ചെയ്യുന്നു.
ദക്ഷാ പ്രജാവതീ സാധ്വീ പ്രിയവാക്ച വശംവദാ
ദക്ഷതയുള്ളവളും, സന്താനമുള്ളവളും, സദാചാരമുള്ളവളും, സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിക്കുന്നവളും, ഭർത്താവിന്റെ വശത്തായവളുമാണ് നല്ല ഭാര്യ.
ഗുരോരനുജ്ഞയാ സ്നാത്വാ വ്രതം വേദം സമാപ്യ ച
ഗുരുവിന്റെ അനുമതിയോടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, വ്രതവും വേദപഠനവും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം.
ജനേ തു രസഗോത്രായാ മാതുര്യാപ്യസപിംഡകാ
ജനങ്ങളിൽ രുചിഗോത്രത്തിൽപെട്ടവരിലുപോലും അമ്മയുടെ ബന്ധുക്കൾ രക്തബന്ധുക്കളല്ല.
സ്ത്രീസംബംധേപ്യപസ്മാരി ക്ഷയി ശ്വിത്രി കുലം ത്യജേത് 4.1.36.
സ്ത്രീയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, അപസ്മാരം, ക്ഷയം, കുഷ്ഠം തുടങ്ങിയ രോഗമുള്ള കുടുംബങ്ങളെ ഒഴിവാക്കണം.
രോഗഹീനാം ഭ്രാതൃമതീം സ്വസ്മാത്കിംചില്ലഘീയസീമ്
രോഗരഹിതയുമായും, സഹോദരന്മാർ ഉള്ളവളുമായും, താനേക്കാൾ അല്പം ചെറുപ്പവളുമായും ആയ സ്ത്രീയെ തിരഞ്ഞെടുക്കണം.
ന പര്വതര്ക്ഷവൃക്ഷാഹ്വാം ന നദീസര്പനാമികാമ്
പർവതം, ഗരുഡം, മരങ്ങൾ, നദികൾ, പാമ്പുകൾ എന്നിവയുടെ പേരിൽ പേരിട്ടവളെ സ്വീകരിക്കരുത്.
ന ചാതിരിക്തഹീനാംഗീം നാതിദീര്ഘാം ന വാ കൃശാമ്
വളരെ കുറവ് അവയവങ്ങളുള്ളവളെയും, അത്യധികം ഉയരമുള്ളവളെയും, അതിയായി ക്ഷീണിച്ചവളെയും സ്വീകരിക്കരുത്.
മോഹാത്സമുപയച്ഛേത കുലഹീനാം ന കന്യകാമ്
ഭ്രാന്തിൽ പെട്ട് വംശരഹിതമായ കുടുംബത്തിൽപെട്ട പെൺകുട്ടിയെ വിവാഹം കഴിക്കരുത്.
ലക്ഷണാനി പരീക്ഷ്യാദൌ തതഃ കന്യാം സമുദ്വഹേത്
ആദ്യമേ ലക്ഷണങ്ങൾ പരിശോധിച്ച്, പിന്നീട് പെൺകുട്ടിയെ വിവാഹം കഴിക്കണം.
ബ്രഹ്മചാരി സമാചാര ഇതി തേ സമുദീ രിതഃ
ബ്രഹ്മചാരിയുടെ ആചാരങ്ങൾ ഇങ്ങനെ നിന്നോട് വിശദീകരിച്ചു.
സ്വനേത്രദൈര്ഘ്യനിര്മാണം പ്രശശംസ ഫലാന്വിതമ്
സ്വന്തം കണ്ണിന്റെ നീളം വർദ്ധിപ്പിച്ചതിന് ലഭിച്ച ഫലങ്ങൾ അവൻ പ്രശംസിച്ചു.
ദിവ്യപ്രാസാദമാലാനാം പതാകാശ്ചലപല്ലവാഃ
ദിവ്യമായ കൊട്ടാരങ്ങളെ അലങ്കരിച്ചിരുന്ന പുഷ്പമാലകളുടെ പതാകകൾ കാറ്റിൽ തുളുമ്പി വീശുകയായിരുന്നു.
ചംചത്പ്രാസാദമാണിക്യൈര്വിജൃംഭിതമരീചിഭിഃ
കൊട്ടാരങ്ങൾ മണിക്കല്ലുകളുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങി, അതിൽ നിന്നു ഉജ്ജ്വലമായ കിരണങ്ങൾ പുറപ്പെട്ടു.
ദേവത്വം മായയാച്ഛാദ്യ വേഷം കാര്പടികോചിതമ്
ദൈവീകത മറച്ചു, അവർ മായാജാലം ഉപയോഗിച്ച് ഭിക്ഷാടകരുടെ വേഷം ധരിച്ചു.
കാചിച്ചയോഗിനീ ഭൂതാ കാചിജ്ജാതാ തപസ്വിനീ
ഒരുത്തി യോഗിനിയായി, മറ്റൊരുത്തി തപസ്സുകാരിയായി മാറി.
മാലാകാരവധൂഃ കാചിത്കാചിന്നാപിതസുംദരീ
ഒരുത്തി പുഷ്പമാല നിർമ്മാതാവിന്റെ ഭാര്യയായി, മറ്റൊരുത്തി ഭംഗിയുള്ള കശേരുവിന്റെ ഭാര്യയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
വൈശ്യാ ച കാചിദഭവത്ക്രയവിക്രയചംചുരാ
ഒരുത്തി വിൽപ്പനയും വാങ്ങലും നന്നായി അറിയുന്ന വ്യാപാരസ്ത്രിയായി മാറി.
ഏകാ ച നൃത്യകുശലാ ത്വന്യാ ഗാനവിശാരദാ
ഒരുത്തി നൃത്തത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായിരുന്നു, മറ്റൊരുത്തി പാട്ടിൽ അതിപ്രഭാവം കാണിച്ചു.
മൃദംഗവാദനജ്ഞാന്യാ കാചിത്താല കലാവതീ
ഒരുത്തി മൃദംഗം വായിക്കാൻ കഴിവുള്ളവളായിരുന്നു, മറ്റൊരുത്തി താളകലയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായിരുന്നു.
ഗംധഭാഗവിധിജ്ഞാന്യാ കാചിദക്ഷകലാലയാ 4.1.45.
ഒരുത്തി സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ നിപുണയായിരുന്നു, മറ്റൊരുത്തി പാശക്രീഡയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായിരുന്നു.
വംശാധിരോഹണേ ദക്ഷാ രജ്ജുമാര്ഗേണ ചേതരാ
ഒരുത്തി വള്ളി കയറിയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായിരുന്നു, മറ്റൊരുത്തി കയറിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിവുള്ളവളായിരുന്നു.
അപത്യദാഽനപത്യാനാം പരാ തത്രപുരേഽവസത്
മക്കളുള്ളവരിലും മക്കളില്ലാത്തവരിലും ഒരുത്തി ആ നഗരത്തിൽ താമസിച്ചു.
ചിത്രലേഖന നൈപുണ്യാത്കാചിജ്ജനമനോഹരാ
ഒരുത്തി ചിത്രരചനയിൽ പ്രാവീണ്യം കാണിച്ച് എല്ലാവരെയും ആകർഷിച്ചു.
ഗുടികാസിദ്ധിദാ കാചിത്കാചിദംജനസിദ്ധിദാ
ഒരുത്തി ഗുളികകളിൽ വിജയമുണ്ടാക്കാൻ കഴിവുള്ളവളായിരുന്നു, മറ്റൊരുത്തി അഞ്ജനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായിരുന്നു.
അഗ്നിസ്തംഭ ജലസ്തംഭ വാക്സ്തംഭം ചാപ്യശിക്ഷയത്
അവൾ തീയും വെള്ളവും വാക്കും നിലയ്ക്കുന്ന വിദ്യകൾ പഠിപ്പിച്ചു.
കാചിദാകര്പണീം സിദ്ധിം ദദാവുച്ചാടനം പരാ
ഒരുത്തി ദാരിദ്ര്യനാശം നൽകുന്ന ശക്തി നൽകി, മറ്റൊരുത്തി പിശാച് നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള വിദ്യ പഠിപ്പിച്ചു.
ചിംതിതാര്ഥപ്രദാ കാചിത്കാചിജ്ജ്യോതിഃ കലാവതീ
ഒരുത്തി ആഗ്രഹിച്ച കാര്യങ്ങൾ സാധിപ്പിച്ചു, മറ്റൊരുത്തി ജ്യോതിശ്ശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായിരുന്നു.