പ്രോക്തോസാവുപകുര്വാണോ ദ്വിതീയസ്തത്ര നൈഷ്ഠികഃ
അവനെ ഉപകുർവ്വാണൻ എന്നു വിളിക്കും; അതിൽ രണ്ടാമത്തെയാളെ നൈഷ്ഠികൻ എന്നു പറയുന്നു.
ഗൃഹാശ്രമം സമാശ്രിത്യ യഃ പുനര്ബ്രഹ്മചര്യഭാക്
ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം സ്വീകരിച്ച ശേഷം വീണ്ടും ബ്രഹ്മചാര്യ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവനാണ്,
അനാശ്രമീ ന തിഷ്ഠേത ദിനമേകമപി ദ്വിജഃ
ഒരു ദ്വിജനും ഒരു ദിവസമെങ്കിലും ആശ്രമത്തിൽ പെടാതെ ഇരിക്കരുത്.
ജപം ഹോമം വ്രതം ദാനം സ്വാധ്യായം പിതൃതര്പണമ്
ജപം, ഹോമം, വ്രതം, ദാനം, സ്വാധ്യായം, പിതൃതർപ്പണം എന്നിവയാണ് ചെയ്യേണ്ടതുകൾ.
മേഖലാജിനദംഡാശ്ച ലിംഗം സ്യാദ്ബ്രഹ്മചാരിണഃ
മേഖല, മയില്പ്പെട്ടി, ദണ്ഡം എന്നിവയാണ് ബ്രഹ്മചാരിയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ.
ത്രിദംഡാദി യതേരുക്തമുപലക്ഷണമത്ര വൈ
മുന്ന് ദണ്ഡം മുതലായവയാണ് യതിക്ക് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ.
ജീര്ണം കമംഡലും ദംഡമുപവീതാജിനേ അപി
പഴയ കമണ്ഡലു, ദണ്ഡം, യജ്ഞോപവീതം, മയില്പ്പെട്ടി എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം.
വിദധ്യാത്ഷോഡശേ വര്ഷേ കേശാംതകര്മ ച ക്രമാത് 4.1.36.
പതിനാറാം വയസ്സിൽ ക്രമമായി മുടി വെട്ടുന്ന കര്മ്മം നടത്തണം.
തപോ യജ്ഞ വ്രതേഭ്യശ്ച സര്വസ്മാച്ഛുഭകര്മണഃ
തപസ്, യജ്ഞം, വ്രതങ്ങൾ എന്നിവ എല്ലാം ശുഭകരമായ കർമ്മങ്ങളാണ്.
വേദാരംഭേ വിസര്ഗേ ച വിദധ്യാത്പ്രണവം സദാ
വേദപഠനത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും അവസാനത്തിലും പ്രണവം എന്നും ഉച്ചരിക്കണം.
വേദസ്യ വദനം പ്രോക്തം ഗായത്രീ ത്രിപദാ പരാ
വേദത്തിന്റെ വാക്ക് എന്ന് പറയുന്നത് ഗായത്രി എന്ന മൂന്ന് പാദങ്ങളുള്ള പരമമായ ഛന്ദസാണ്.
സഹസ്രം സാധികം കിംചിത്ത്രികമൈതജ്ജപന്യമീ
ഇത് ജപിക്കേണ്ടത് ആയിരത്തിലും മൂന്നു അധികം തവണയാണു്.
അത്യബ്ദമിതി യോഭ്യസ്യേത്പ്രതിഘസ്രമനന്യധീഃ
ആരെങ്കിലും മനസ്സിൽ വ്യത്യാസമില്ലാതെ, ഒരു വർഷത്തേക്കാൾ അധികം ഇതു അഭ്യസിച്ചാൽ—
ത്രിവര്ണമയമോംകാരം ഭൂര്ഭുവഃസ്വരിതി ത്രയമ്
മൂന്നു അക്ഷരങ്ങളാൽ ഉള്ള ഓം എന്ന ശബ്ദവും, ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ എന്ന മൂന്നു വാക്കുകളും—
ഏതദക്ഷരമേനാം ച ജപേദ്വ്യാഹൃതിപൂര്വികാമ്
ഈ അക്ഷരങ്ങൾ വ്യാഹൃതികൾ മുൻപാക്കി ജപിക്കണം.
വിധിക്രതോര്ദശഗുണം ജപസ്യഫലമശ്നുതേ
നിയമപ്രകാരം ജപിക്കുന്നതിന്റെ പത്ത് മടങ്ങ് ഫലം അവൻ നേടുന്നു.
ഉപാംശുസ്തച്ഛതഗുണഃ സഹസ്രോ മാനസസ്തതഃ
മന്ദഗതിയിൽ ജപിച്ചാൽ അതിന്റെ നൂറു മടങ്ങ് ഫലം; മനസ്സിൽ ജപിച്ചാൽ ആയിരം മടങ്ങ് കൂടുതൽ ഫലം.
അധീത്യവേദാന്വേദൌ വാ വേദം വാ ശക്തിതോ ദ്വിജഃ 4.1.36.
യഥാശക്തി വേദങ്ങൾ പഠിച്ചിട്ടുള്ളവൻ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വേദം പോലും പഠിച്ചിട്ടുള്ള ദ്വിജൻ—
ശ്രുതിമേവ സദാഭ്യസ്യേത്തപസ്തപ്തും ദ്വിജോത്തമഃ
ഉത്തമ ദ്വിജൻ എപ്പോഴും ശാസ്ത്രം ജപിച്ച് തപസ്സു ചെയ്യണം.
ഹിത്വാ ശ്രുതേരധ്യയനം യോന്യത്പഠിതുമിച്ഛതി
ശാസ്ത്രപഠനം ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റെന്തെങ്കിലും പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ—
ഉപനീയ ച വൈ ശിഷ്യം വേദമധ്യാപയേദ്ദ്വിജഃ
ശിഷ്യനെ ഉപനയനം ചെയ്ത്, ദ്വിജൻ അവനു് വേദം പഠിപ്പിക്കണം.
യോധ്യാപയേദേകദേശം ശ്രുതേരംഗാന്യഥാപി വാ
ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമേയെങ്കിലും അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ഉപാംഗങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നവൻ—
യഥാവിധി നിഷേകാദി യഃ കര്മ കുരുതേ ദ്വിജഃ
നിയമപ്രകാരം ഗർഭാധാനാദി കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ദ്വിജൻ—
അഗ്ന്യാധേയം പാകയജ്ഞാനഗ്നിഷ്ടോമാദികാന്മഖാന്
അഗ്നി സ്ഥാപനം, പാകയജ്ഞങ്ങൾ, അഗ്നിഷ്ടോമം പോലുള്ള മഹായജ്ഞങ്ങൾ—
ഉപാധ്യായാദ്ദശാചാര്യ ആചാര്യാത്തു ശതം പിതാ
ഉപാധ്യായനിൽ പത്ത് മടങ്ങ്; ആചാര്യനിൽ നൂറു മടങ്ങ്; പിതാവിൽ—
വിപ്രാണാം ജ്ഞാനതോ ജ്യൈഷ്ഠ്യം ബാഹുജാനാം തു വീര്യതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ജ്യേഷ്ഠത ജ്ഞാനത്തിലൂടെയാണ്; ക്ഷത്രിയന്മാരിൽ ശക്തിയിലൂടെയാണ്.
സ്വപ്നേ സിക്ത്വാ ബ്രഹ്മചാരീ ദ്വിജഃ ശുക്രമകാമതഃ 4.1.36.
സ്വപ്നത്തിൽ അജ്ഞാതമായി ശുക്ലം സ്രവിക്കുന്ന ബ്രഹ്മചാരിയായ ദ്വിജൻ—
സ്വധര്മനിരതാനാം ച വേദയജ്ഞക്രിയാവതാമ്
സ്വധർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവരും, വേദപാഠത്തിലും യജ്ഞങ്ങളിലും ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരും—
അകൃത്വാ ഭൈക്ഷ്യചരണമസമിധ്യ ഹുതാശനമ്
ഭിക്ഷയെടുപ്പ് ചെയ്യാതെയും യജ്ഞാഗ്നി തെളിയിക്കാതെയും,
യഥേഷ്ടചേഷ്ടോ നഭവേദ്ഗുരോര്നയനഗോചരേ
ഗുരുവിന്റെ കാഴ്ചയിൽ ഒരാൾ ഇഷ്ടം പോലെ പെരുമാറ്റം കാണിക്കരുത്.