തീര്ഥാനി താനി താന്യാസന്പരിതഃ പ്രാര്ഥനാവശാത് ।। 1.3.1.7.
ആ പ്രാർത്ഥനയുടെ ശക്തിയാൽ ആ തിര്ഥങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും ഉദിച്ചു.
തീര്ഥാനാമുദ്ഭവം സര്വ ശ്രോതും സമുപചക്രമേ
തിര്ഥങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം മുഴുവൻ പറയാൻ അദ്ദേഹം തുടങ്ങി.
ഭഗവന്ബ്രൂഹി സകലം തീര്ഥാനാമുദ്ഭവം മമ
ഭഗവാനേ, തിര്ഥങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം എല്ലാം എനിക്ക് പറയൂ.
ഇതി തസ്യാ വചഃ ശൃണ്വന്ഗിരീശാത്സംശ്രുതം പുരാ
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഗിരീശൻ പഴയകാല സംഭവങ്ങൾ ഓർമ്മിച്ചു.
തത്ര സ്നാത്വാ പുരാ ശക്രോ ബ്രഹ്മഹത്യാം വ്യപോഹയത്
അവിടെ കുളിച്ചുകൊണ്ട്, പുരാതനകാലത്ത് ഇന്ദ്രൻ ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം അകറ്റി.
ബ്രഹ്മതീര്ഥം പുനര്ദിവ്യം വഹ്നിഃകോണേ സമുത്ഥിതമ്
ദിവ്യമായ ബ്രഹ്മതീർത്ഥം വീണ്ടും അഗ്നിക്കോണിൽ ഉദിച്ചുവന്നു.
യാമ്യം നാമ മഹാതീര്ഥം യമഭാഗേ വിജൃംഭതേ
ദക്ഷിണദിക്കിൽ, യമന്റെ ഭാഗത്ത് മഹത്തായ യാമ്യതീർത്ഥം വ്യാപിക്കുന്നു.
നൈര്ഋതം തു മഹാതീര്ഥം നൈര്ഋത്യാം ദിശി ശോഭതേ
നൈരൃത്യദിശയിൽ മഹത്തായ നൈരൃതതീർത്ഥം പ്രകാശിക്കുന്നു.
പശ്ചിമേ വാരുണം തീര്ഥം ദിഗ്ഭാഗേ ച പ്രകാശതേ
പശ്ചിമദിക്കിൽ, വാരുണതീർത്ഥം തെളിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.
വായവേ വായവീയം ച തീര്ഥമത്ര പ്രകാശതേ
വായുവിന്റെ ദിശയിൽ, വായവീയതീർത്ഥം ഇവിടെ തെളിയുന്നു.
ഉത്തരേ ചാത്ര ദിഗ്ഭാഗേ സോമതീര്ഥമിതി സ്മൃതമ് 1.3.1.7.
ഉത്തരദിക്കിൽ, ഇത് സോമതീർത്ഥം എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്.
ഐശാനേ ചാത്ര ദിഗ്ഭാഗേ വിഷ്ണുതീര്ഥമിതി സ്മൃതമ്
ഈശാനദിശയിൽ, വിഷ്ണുതീർത്ഥം എന്ന പേരിലാണ് ഇത് ഓർത്തിരുന്നത്.
മാര്കണ്ഡേയഃ പുരാ ദേവി പ്രാര്ഥയാമാസ ശംകരമ്
ഒരു കാലത്ത്, ദേവിയെ, മാർകണ്ടേയൻ ശങ്കരനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു.
ബഹൂനാമിഹ തീര്ഥാനാമേകത്ര സ്യാത്സമാഗമഃ
ഇവിടെ അനേകം തീർത്ഥങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ചേരണമെന്നു ആശംസിച്ചു.
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ദേവദേവ ഉമാപതിഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ദേവദേവനും ഉമാപതിയും,
സന്നിധിം മമ സംപ്രാപ്തഃ സേവതേ ഗൂഢരൂപതഃ
എന്റെ സന്നിധിയിൽ, മറഞ്ഞരൂപത്തിൽ സേവനം ചെയ്യാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
നാന്യദന്വേഷണീയം തേ തീര്ഥമത്ര മഹാമുനേ
മഹാമുനിയേ, ഇവിടെ നിന്നു വേറൊരു തീർത്ഥം അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല.
തസ്മാദ്ഭക്തിയുതൈര്നിത്യം സര്വതീര്ഥസമാഗമഃ
അതിനാൽ, ഭക്തിയുള്ളവർക്ക് എല്ലാത്തീർത്ഥങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും ഇവിടെ ഒന്നിക്കുന്നു.
ഇതി ദേവി പുരാ ദേവോ മാര്കഡേയായ ശംകരഃ
ഇങ്ങനെ, ദേവിയെ, പുരാതനകാലത്ത് ശങ്കരൻ മാർകണ്ടേയനോട് പറഞ്ഞു.
സദോപഹാരവേലായാം ദൃശ്യാനി കില മാനവൈഃ
സദാ അർപ്പണസമയത്ത്, ഇവ മനുഷ്യർക്കു കാണാവുന്നതാണ്.
വ്രതം തീര്ഥം തപോ വേദാ യജ്ഞാശ്ച നിയമാദയഃ 1.3.1.7.
വ്രതം, തീർത്ഥം, തപസ്, വേദങ്ങൾ, യാഗങ്ങൾ, അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ—
നിശമ്യ വാക്യം മുനിപുംഗവസ്യ പ്രസേദുഷീ പര്വതരാജപുത്രീ
മുനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പർവതരാജകുമാരി സന്തോഷിച്ചു.
അഹം കൃതാര്ഥാ തപതാം വരിഷ്ഠ ത്വത്സംഗമാത്സംപ്രതി തീര്ഥജാലമ്
തപസ്സുകാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, നിന്നെ കണ്ടുമുട്ടിയതിലൂടെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പൂര്ണമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു. നീ തന്നെ എല്ലാ തിര്ഥങ്ങളുടെയും സമാഹാരമാണ്.
കഥം ഗിരീശഃ പുനരത്ര ദേവഃ സ്ഫുരന്മഹാവഹ്നിവപുര്ധരോഽപി
എങ്ങനെ ഈ ദൈവമായ ഗിരീശൻ, മഹത്തായ അഗ്നിരൂപം ധരിച്ചിട്ടും, വീണ്ടും ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു?
ആദിഷ്ടസ്തീര്ഥയാത്രാര്ഥമഹം ലിംഗാനി വീക്ഷിതുമ്
തിര്ഥയാത്ര ചെയ്യാനും ലിംഗങ്ങൾ ദർശിക്കാനും എന്നോട് നിർദ്ദേശം ലഭിച്ചിരുന്നു.
രുദ്രക്ഷേത്രേ ച കേദാരേ തഥാ ബദരികാശ്രമേ
രുദ്രക്ഷേത്രത്തിലും, കേദാരത്തിലും, അതുപോലെ തന്നെ ബദരികാശ്രമത്തിലും ഞാൻ പോയി.
കാംചീമുഖ്യാസു പുണ്യാസു പുരീഷ്വപ്യഗമം തദാ
ആ സമയത്ത്, കാഞ്ചി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന പുണ്യനഗരങ്ങളിലും ഞാൻ സന്ദർശിച്ചു.
സ്ഥാപിതാനി ച ലിംഗാനി സ്വയംഭൂനി ച ദൃഷ്ടവാന്
സ്ഥാപിച്ച ലിംഗങ്ങളും സ്വയംഭൂവായ ലിംഗങ്ങളും ഞാൻ കണ്ടു.
സേവമാനഃ സശിഷ്യോഽഹം പര്യടന്പൃഥിവീമിമാമ്
എന്റെ ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം സേവനം ചെയ്യുകയും ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്തു.
തപാംസി യജ്ഞകര്മാണി കുര്വന്ഭൂമിം സമാചരന്
തപസ്സും യജ്ഞങ്ങളും നടത്തി ഞാൻ ഈ ദേശം ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു.