യദ്ഭാസാ ഭാസതേ വിശ്വം സ ഏകസ്ത്ര്യംബകഃ പരഃ
അവന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ലോകം പ്രകാശിക്കുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് അതീതനായ ത്രയമ്പകൻ.
തമാഹുരേകം കൈവല്യം ശംകരം ദുഃഖതസ്കരമ്
അവനെ തന്നെ ഒരുവൻ, ഏകത്വം, ശങ്കരൻ, ദുഃഖം അകറ്റുന്നവൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ശ്രുതീരിതം നിശമ്യേത്ഥം താവതീവ വിമോഹിതൌ
വേദങ്ങളുടെ ഈ പ്രഖ്യാപനം കേട്ട് ഇരുവരും വളരെ ആശ്ചര്യത്തിലും ഭ്രമത്തിലും ആകി.
കഥം പ്രമഥനാഥോസൌ രമമാണോ നിരംതരമ്
പ്രമഥകളുടെ നാഥൻ എങ്ങനെ എന്നും ആനന്ദത്തിൽ ലീനനാകുന്നു?
വിടംകവേശോ ജടിലോ വൃഷഗോവ്യാലഭൂഷണഃ 4.1.31.
എങ്ങനെ അവൻ ഭിക്ഷാടകനായി, ജടയോടെ, കാള, പശു, പാമ്പ് എന്നിവയെ അലങ്കാരമാക്കി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു?
തദുദീരിതമാകര്ണ്യ പ്രണവാത്മാ സനാതനഃ
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പ്രണവസ്വരൂപിയായ ശാശ്വതൻ—
പ്രണവ ഉവാച കദാചിദ്രമതേ രുദ്രോ ലീലാരൂപധരോ ഹരഃ
പ്രണവൻ പറഞ്ഞു: ചിലപ്പോൾ രുദ്രൻ, ലീലാരൂപം ധരിച്ച്, ആനന്ദിക്കുന്നു.
അസൌ ഹി ഭഗവാനീശഃ സ്വയംജ്യോതിഃ സനാതനഃ
അവനാണ് ഭാഗവാൻ, സ്വയം പ്രകാശമാനനും ശാശ്വതനായ ഈശ്വരനും.
ഇത്യേവമുക്തേപി തദാ മഖമൂര്തേരജസ്യ ഹി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും, അന്നേ സമയം ബ്രഹ്മാവിന്റെ യാഗരൂപത്തിൽ നിന്ന്—
പ്രാദുരാസീത്തതോ ജ്യോതിരുഭയോരംതരേ മഹത്
അവരുടെ ഇടയിൽ വലിയൊരു പ്രകാശം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ജ്യോതിര്മംഡലമധ്യസ്ഥോ ദദൃശേ പുരുഷാകൃതിഃ
ആ പ്രകാശമണ്ഡലത്തിന്റെ നടുവിൽ മനുഷ്യരൂപം ഉള്ള ഒരു പ്രതിച്ഛായ കാണപ്പെട്ടു.
ആവയോരംതരം കോസൌ ബിഭൃയാത്പുരുഷാകൃതിമ്
നമ്മുടെ ഇടയിൽ മനുഷ്യരൂപത്തിൽ നില്ക്കുന്ന ഈവൻ ആരാണ്?
സ്രഷ്ടാ ക്ഷണേന ച മഹാന്പുരുഷോ നീലലോഹിതഃ
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് നീലവും ചുവപ്പും നിറമുള്ള മഹാപുരുഷന് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
ഹിരണ്യഗര്ഭസ്തം പ്രാഹ ജാനേ ത്വാം ചംദ്രശേഖരമ്
ഹിരണ്യഗര്ഭന് അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ചന്ദ്രശേഖരനേ, ഞാന് നിന്നെ അറിയുന്നു.'
രോദനാദ്രുദ്രനാമാപി യോജിതോസി മയാ പുരാ 4.1.31.
നിന്റെ കരച്ചിലുകൊണ്ടു മുന്പ് ഞാന് നിന്നെ 'രുദ്രന്' എന്ന പേരില് വിളിച്ചു.
അഥേശ്വരഃ പദ്മയോനേഃ ശ്രുത്വാ ഗര്വവതീം ഗിരമ്
അപ്പോള് പദ്മത്തില് ജനിച്ചവന്റെ അഭിമാനഭരിതമായ വാക്കുകള് കേട്ട് ഈശ്വരന്
പ്രാഹ പംകജജന്മാസൌ ശാസ്യസ്തേ കാലഭൈരവ
'പദ്മത്തില് ജനിച്ച ഈവനെ നീ, കാലഭൈരവന്, ഉപദേശിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞു.
വിശ്വം ഭര്തും സമര്ഥോഽസി ഭരണാദ്ഭൈരവഃ സ്മൃതഃ
നീ ലോകം ഭരിക്കാന് കഴിയുന്നവനാണ്; അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഭൈരവന് എന്ന പേരില് അറിയപ്പെടുന്നു.
ആമര്ദയിഷ്യതി ഭവാംസ്തുഷ്ടോ ദുഷ്ടാത്മനോ യതഃ
നീ സന്തോഷത്തോടെ ദുഷ്ടന്മാരെ തകർക്കും എന്നതിനാലാണ്
യതഃ പാപാനി ഭക്താനാം ഭക്ഷയിഷ്യതി തത്ക്ഷണാത്
ഭക്തന്മാരുടെ പാപങ്ങള് നീ ഉടനടി നശിപ്പിക്കും എന്നതിനാലും
യാ മേ മുക്തിപുരീ കാശീ സര്വാഭ്യോപി ഗരീയസീ
എന്റെ മോക്ഷനഗരം കാശി മറ്റെല്ലാ നഗരങ്ങളേക്കാളും വലിയതാണ്.
തത്ര യേ പാപകര്താരസ്തേഷാം ശാസ്താ ത്വമേവ ഹി
അവിടെ പാപം ചെയ്യുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കുന്നത് നീ മാത്രം ആണു.
ഏതാന്വരാന്പ്രഗൃഹ്യാഽഥ തത്ക്ഷണാത്കാലഭൈരവഃ
ഈ വരങ്ങള് സ്വീകരിച്ച ശേഷം കാലഭൈരവന് ഉടനെ—
യദംഗമപരാധ്നോതി കാര്യം തസ്യൈവ ശാസനമ്
ആരെങ്കിലുമൊരു തെറ്റ് ചെയ്താല് അവന്റെ ശിക്ഷ നീ തന്നെ നടപ്പാക്കണം.
യജ്ഞമൂര്തിധരോ വിഷ്ണുസ്തതസ്തുഷ്ടാവ ശംകരമ് 4.1.31.
യജ്ഞരൂപം ധരിച്ച വിഷ്ണു ശങ്കരനെ സ്തുതിച്ചു.
ആശ്വാസ്യ തൌ മഹാദേവഃ പ്രീതഃ പ്രണതവത്സലഃ
വന്ദിച്ചവരോട് സ്നേഹമുള്ള മഹാദേവന് സന്തോഷത്തോടെ ഇരുവരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
മാന്യോഽധ്വരോസൌ ഭവതാ തഥാ ശതധൃതിസ്ത്വയമ്
ഇവന് യജ്ഞാധിപതിയായി നിന്നാല് ആരാധനാര്ഹനാണ്; ഇവന് ശതധൃതി ആണു.
ബ്രഹ്മഹത്യാപനോദായ വ്രതം ലോകായ ദര്ശയന് ഇത്യുക്ത്വാംഽതര്ഹിതോ ദേവസ്തേജോരൂപസ്തദാ ശിവഃ
ബ്രഹ്മഹത്യാ പാപം നീക്കാന് ഒരു വ്രതം ലോകത്തിന് കാണിച്ചു; അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശിവന് പ്രകാശരൂപത്തില് അദൃശ്യനായി.
ഉത്പാദ്യ കന്യാമേകാം തു ബ്രഹ്മഹത്യേതി വിശ്രുതാമ്
ബ്രഹ്മഹത്യാ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പെണ്കുട്ടിയെ അവന് സൃഷ്ടിച്ചു.
ദംഷ്ടാകരാലവദനാം ലലജ്ജിഹ്വാതിഭീഷണാമ്
കൂർത്ത പല്ലുകളും നീണ്ട നാവും ഉള്ള ഭയാനകമായ മുഖം അവള്ക്കുണ്ടായിരുന്നു.