യായജൂകേ കുലേ ജന്മ ക്വക്വ മേ വ്യസനം തഥാ
യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന കുടുംബത്തിൽ ജനനം എവിടെയാണ്, എന്റെ ദുർഭാഗ്യം എവിടെയാണ്?
ഭിക്ഷിതും നാധിഗച്ഛാമി ന മേ പരിചിതഃ ക്വചിത്
ഭിക്ഷ ചോദിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയുന്നില്ല; എവിടെയും എനിക്ക് പരിചിതരില്ല.
സദാഭ്യുദിതേ ഭാനൌ പ്രസൂര്മേ മൃഷ്ടഭോജനമ്
എപ്പോഴും സൂര്യൻ ഉദിച്ചാൽ, അമ്മ എനിക്ക് നല്ലപോലെ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം കൊടുക്കുമായിരുന്നു.
ഇതി ചിംതയതസ്തസ്യ ഭാനുരസ്താചലം ഗതഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യൻ പർവതത്തിന് പിന്നിൽ അസ്തമിച്ചു.
മഹോപഹാരാനാദായ നഗരാദ്ബഹിരഭ്യഗാത്
വലിയ അർപ്പണങ്ങൾ എടുത്ത്, അവൻ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് പോയി.
പക്വാന്നഗംധമാഘ്രായ ക്ഷുധിതഃ സ തമന്വഗാത് 4.1.13.
പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണത്തിന്റെ സുഗന്ധം വാസനയേറ്റു, വിശപ്പോടെ അവൻ അവനെ പിന്തുടർന്നു.
പലായമാനോ നിഹതഃ ക്ഷണാത്പംചത്വമാഗതഃ
ഒടിച്ചോടുമ്പോൾ അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു, ഒരു നിമിഷത്തിൽ മരണത്തെത്തിച്ചു.
കുലാചാരപ്രതീപോയം പിത്രോര്വാക്യപരാങ്മുഖഃ 4.1.13.
കുടുംബാചാരങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധനാണ്, മാതാപിതാക്കളുടെ വാക്കുകൾ അവഗണിക്കുന്നു.
കലിംഗരാജോഭവിതാഽധുനാവിധുതകല്മഷഃ 4.1.13.
ഇപ്പോള് കലിംഗരാജാവ് എല്ലാ മലിനതകളിലും നിന്ന് മോചിതനാകും.
സ്വാര്ഥദീപദശോദ്യോത ലിംഗമൌലി തമോഹരഃ 4.1.13.
സ്വാര്ത്ഥത്തിന്റെ പ്രകാശത്തില് തിളങ്ങുന്ന ലിംഗത്തിന്റെ മുടിയണിയുന്ന രത്നം ഇരുണ്ടതെല്ലാം അകറ്റുന്നു.
താവത്തതാപ സ തപസ്ത്വഗസ്ഥിപരിശേഷിതമ് 4.1.13.
അവന് അത്രയും കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു, ശരീരത്തില് ചർമ്മവും അസ്ഥിയും മാത്രം ശേഷിച്ചു.
ക്രൂരദൃഗ്വീക്ഷതേ യാവത്പുനഃപുനരിദം വദന് 4.1.13.
ക്രൂരമായ കാഴ്ചയോടെ അവന് ഈ വാക്കുകള് വീണ്ടും വീണ്ടും ഉരിയാടുന്നു.
ദേവേന ദത്താ യേ തുഭ്യം വരാഃ സംതു തഥൈവ തേ 4.1.13.
ദേവന് നിന്നൊന്ന് നല്കിയ വരങ്ങള് അതുപോലെ തന്നെ നിലനില്ക്കും.
പുര്യാം യക്ഷേശ്വരാണാം തേ സ്വരൂപമിതി വര്ണിതമ്
നഗരത്തില് യക്ഷേശ്വരന്മാരുടെ യഥാര്ത്ഥ രൂപം ഇതാണെന്ന് വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
രമ്യം മധുവനം പ്രാപ യമുനായാസ്തടേ മഹത
യമുനയുടെ വലിയ തീരത്ത് മനോഹരമായ മധുവനം അവന് എത്തി.
ആദ്യം ഭഗവതഃ സ്ഥാനം തത്പുണ്യം ഹരിമേധസഃ
അത് ഭാഗവാനായ ഹരിയുടെ ആദിമവും പുണ്യവുമായ വാസസ്ഥലമാണ്.
ജപന്സ വാസുദേവാഖ്യം പരംബ്രഹ്മ നിരാമയമ്
അവന് വാസുദേവന് എന്ന പരമമായ, കുഴപ്പമില്ലാത്ത ബ്രഹ്മത്തിന്റെ നാമം ജപിച്ചു.
ഹരിര്ഹരിത്സു സര്വാസു ഹരിര്ഹരിമരീചിഷു
ഹരി ദേവന്മാരിലും, എല്ലാ ജീവികളിലും, ഹരിയുടെ കിരണങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നു.
ജലേ ശാലൂരകൂര്മാദി രൂപേണ ഭഗവാന്ഹരിഃ
ജലത്തില് ഭാഗവാനായ ഹരി ശാലൂരമത്സ്യവും ആമയും മറ്റും ആയി രൂപംകൊള്ളുന്നു.
അനംതരൂപഃ പാതാലേ ഗഗനേഽനംതസംജ്ഞകഃ
അവന് പാതാളത്തില് അനന്തമായ രൂപങ്ങളാണ്; ആകാശത്ത് അവനെ അനന്തന് എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ദേവേഷു യോ വസേന്നിത്യം ദേവാനാം വസതിര്ഹി യഃ
ദേവന്മാരുടെ ഇടയില് എപ്പോഴും വസിക്കുന്നവന് ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലവുമാണ്.
വിഷ്ലൃവ്യാപ്താവയംധാതുര്യത്രസാര്ഥകതാം ഗതഃ
അവന് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ച് നിറയുന്ന അടിസ്ഥാനമാണ്, അര്ത്ഥം പൂര്ത്തിയാകുന്നിടത്താണ്.
സര്വേഷാം ച ഹൃഷീകാണാമീശനാത്പരമേശ്വരഃ
അവന് എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങള്ക്കും അധിപതിയായ പരമേശ്വരനാണ്.
ന ച്യവംതേപി യദ്ഭക്താ മഹതി പ്രലയേ സതി 4.1.20.
വലിയ പ്രളയത്തിലും അവന്റെ ഭക്തന്മാര് ഒരിക്കലും വീഴുന്നില്ല.
ഇദം ചരാചരം വിശ്വം യോ ബഭാര സ്വലീലയാ
സ്വന്തം ലീലയില് ഈ സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവുമായ ലോകം മുഴുവന് ഭരിച്ചവനാണ് അവന്.
തസ്യേക്ഷണേ സമീക്ഷേതേ നാന്യദ്വിപ്ണുപദാദൃതേ
അവന്റെ കാഴ്ചയില് എല്ലാം കാണപ്പെടുന്നു; കമലപാദനേതരമായി ഒന്നുമില്ല.
നാന്യ ശബ്ദഗ്രഹൌ തസ്യ ജാതൌ ശബ്ദഗ്രഹാവപി
അവനിൽ ശബ്ദം കേൾക്കാനുള്ള മറ്റേതൊരു ബോധവും ഇല്ല; ശബ്ദം തിരിച്ചറിയാനുള്ള ബോധം പോലും അവനിൽ ജനിക്കുന്നില്ല.
ഗോവിംദചരണാര്ഥാര്ചാം തത്പ്രിയംകര്മവൈ വിനാ
ഗോവിന്ദന്റെ പാദങ്ങൾ ആരാധിക്കാതെ, അവനു പ്രിയമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യാതെ,
നിര്ദ്വംദ്വചരണദ്വംദ്വം തന്മനോ മനുതേ ഹരേഃ
ഹരിയുടെ ഇരുപാദങ്ങൾ മനസ്സ് ധ്യാനിക്കുന്നു; എല്ലാ ദ്വന്ദങ്ങൾക്കും അതിജീവിച്ച്.
ചരണൌ വിഷ്ണുശരണൌ ഹിത്വാ നാരായണാംഗണമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദശരണ്യം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, നാരായണന്റെ അങ്കണവും വിട്ടുപോകുന്നു.