ഇത്യുക്തവതി ദേവേശ സ്തസ്മിന്പൂതാത്മനി പ്രഭുഃ
ഇങ്ങനെ ദേവതകളുടെ നാഥനെ, വിശുദ്ധാത്മാവിനെ, സ്തുതിച്ചപ്പോൾ,
സര്വഗോ മമ രൂപേണ സര്വതത്ത്വാവബോധകഃ
എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നവൻ, എന്റെ രൂപത്തിൽ, എല്ലാറ്റിന്റെയും തത്വം വെളിപ്പെടുത്തുന്നവനാണ്.
തവ ലിംഗമിദം ദിവ്യം യേ ദ്രക്ഷ്യംതീഹ മാനവാഃ
നിന്റെ ഈ ദിവ്യമായ ലിംഗം ഇവിടെ കാണുന്ന മനുഷ്യർ,
പവമാനേശ്വരം ലിംഗം മധ്യേ ജന്മസകൃന്നരഃ
പവമാനേശ്വരന്റെ ലിംഗം, ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ പോലും കാണുന്നവർ,
സുഗംധചംദനൈഃ പുഷ്പൈര്മമ ലോകേ മഹീയതേ
സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനവും പുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ടു എന്റെ ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
പാവമാനം സമാരാധ്യ പൂതോ ഭവതി തത്ക്ഷണാത് 4.1.13.
പവമാനനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ, അക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ശുദ്ധനാകുന്നു.
ഗണാവൂചതുഃ തസ്യാഃ പ്രാച്യാം കുബേരസ്യ ശ്രീമത്യേഷാലകാപുരീ
ഗണന്മാർ പറഞ്ഞു: കിഴക്കേ ദിക്കിൽ, കുബേരന്റെ അതിപ്രഭയുള്ള നഗരം അളകാ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ശംഭോഃ സഖിത്വമാപേദേ നാഥോസ്യാ ഭക്തിയോഗതഃ
ഭക്തിയും യോഗവും കൊണ്ടു അവൻ ശംഭുവിനോടു സ്നേഹബന്ധം നേടുകയുണ്ടായി.
യയാ സഖിത്വമാപന്നോ ദേവദേവസ്യധൂര്ജടേഃ
അതിനാൽ ദേവദേവനായ ധൂർജടിയുടെ സ്നേഹിതനായി അവൻ മാറി.
ഇതി ശ്രോതും മമ മനഃ ശ്രുതിഗോചരതാം ഗതമ്
ഇങ്ങനെ കേൾക്കാൻ എന്റെ മനസ്സ് ആഗ്രഹത്തോടെ ശ്രവണത്തിനൊരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഗണാവൂചതുഃ ശിവശര്മന്മഹാപ്രാജ്ഞ പരിശുദ്ധേംദ്രിയേശ്വര
ഗണന്മാർ പറഞ്ഞു: ശിവശർമനേ, മഹാപണ്ഡിതനേ, വിശുദ്ധമായ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ അധിപനേ,
സുഹൃദി പ്രേമസംപന്നേ ത്വയ്യനുദ്യം ന കിംചന
സ്നേഹവും പ്രേമവും നിറഞ്ഞ സുഹൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ നിന്നോട് ഒന്നും മറച്ചുവെക്കാനില്ല.
ആസീത്കാംപില്യനഗരേ സോമയാജികുലോദ്ഭവഃ
കാംപില്യനഗരത്തിൽ, സോമയാജി വംശത്തിൽ ജനിച്ച ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വേദവേദാംഗവേദാര്ഥാന്വേദോക്താചാരചംചുരഃ
അവൻ വേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും വേദാർത്ഥങ്ങളും പഠിച്ചു, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു.
അഗ്നിശുശ്രൂഷണരതോ വേദാധ്യയനതത്പരഃ
അവൻ അഗ്നിക്കു സേവനം ചെയ്യുന്നതിലും വേദപഠനത്തിൽ മുഴുകിയതുമായവനായിരുന്നു.
കൃതോപനയനഃ സോഥ വിദ്യാം ജഗ്രാഹ ഭൂരിശഃ 4.1.13.
ഉപനയനം കഴിഞ്ഞ്, അവൻ ധാരാളം വിജ്ഞാനം നേടി.
ആദായാദായ ബഹുശോ ധനം മാതുഃ സകാശതഃ
അവൻ അമ്മയോട് പലതവണ ധനം വാങ്ങി.
സംത്യക്ത ബ്രാഹ്മണാചാരഃ സംധ്യാസ്നാനപരാങ്മുഖഃ
അവൻ ബ്രാഹ്മണാചാരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു, സന്ധ്യാവന്ദനത്തിലും സ്നാനത്തിലും പിൻവാങ്ങി.
നടപാഖംഡിഭംഡൈശ്ച ബദ്ധപ്രേമപരംപരഃ
നടന്മാരുമായും കപടന്മാരുമായും തമാശക്കാരുമായും അവൻ അടുപ്പം സ്ഥാപിച്ചു.
പ്രേരിതോപി ജനന്യാ സ ന യാതി പിതുരംതികമ്
അമ്മയും പ്രേരിപ്പിച്ചിട്ടും അവൻ അച്ഛന്റെ അടുത്ത് പോകുന്നില്ല.
യദാ യദൈവ താം പൃച്ഛേദയേഗുണനിധിഃ സുതഃ
എപ്പോഴെങ്കിലും ഗുണനിധിയായ മകൻ അമ്മയോട് ചോദിച്ചാൽ,
തദാ തദേതി സാ ബ്രൂയാദിദാനീം സ ബഹിര്ഗതഃ
അപ്പോൾ അവൾ പറയും: 'ഇപ്പോൾ അവൻ പുറത്തുപോയിരിക്കുന്നു.'
അധീത്യാധ്യയനാര്ഥം സ ദ്വിത്രൈര്മിത്രൈഃ സമം യയൌ
പഠനത്തിനായി അവൻ രണ്ടുമൂന്നു സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം പോയി.
ന തത്കര്മ ച തദ്വൃത്തം കിംചിദ്വേത്തി സ ദീക്ഷിതഃ
അവൻ ചെയ്ത കാര്യങ്ങളോ പെരുമാറ്റമോ ആ ദീക്ഷിതന് ഒന്നും അറിയില്ല.
ഗൃഹ്യോക്തേന വിധാനേന പാണിഗ്രാഹമകാരയത്
വീട്ടുവഴക്കപ്രകാരം അവൻ അവളുടെ കൈ പിടിച്ചു വിവാഹം നടത്തി.
ശാസ്തി സ്നേഹാര്ദ്രഹൃദയാ ക്രോധനസ്തേ പിതേത്യലമ് 4.1.13.
സ്നേഹത്തോടെ മനസ്സ് നനയുന്ന അമ്മ പറഞ്ഞ് ഉപദേശിക്കുന്നു: 'മകനേ, കോപം മതിയാക്കൂ.'
ആച്ഛാദയാമി തേ നിത്യം പിതുരഗ്രേ കുചേഷ്ടിതമ്
നിന്റെ അച്ഛന്റെ മുമ്പിൽ നീ ചെയ്ത തെറ്റുകൾ ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും മറച്ചു വയ്ക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാനാം ധനം പുത്ര സദ്വിദ്യാ സാധുസംഗമഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സമ്പത്ത് എന്നത് സത്യമായ അറിവും നല്ലവരോടുള്ള സ്നേഹബന്ധവുമാണ്.
ഇതി രൂഢിമിഹ പ്രാപ്താസ്തവ പൂര്വപിതാമഹാഃ
ഇങ്ങനെ നിന്നുടെ മുൻപൂർവ്വികന്മാർ ഇവിടെ പ്രശസ്തി നേടി.
സദ്വിദ്യാ സുമനോ ധേഹി ബ്രാഹ്മണാചാരമാചര
നല്ല അറിവ് പ്രിയങ്കരമാക്കുക, മനസ്സു ശുദ്ധിയോടെ സൂക്ഷിക്കുക, ബ്രാഹ്മണന്റെ ആചാരം പാലിക്കുക.