ഗവാം സ്തുത്വാ നമസ്കൃത്യ കൃത്വാ ചൈവ പ്ര ദക്ഷിണാമ്
പശുക്കളെ സ്തുതിച്ച് നമസ്കരിച്ചു, അവയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തശേഷം—
യാ ലക്ഷ്മീഃ സവര്ഭൂതാനാം യാ ദേവേഷു വ്യവസ്ഥിതാ
എല്ലാ ജീവികളിലും നിലകൊള്ളുന്ന ഐശ്വര്യവും, ദേവതകളിൽ സ്ഥാപിതമായ ഐശ്വര്യവും,
വിഷ്ണോര്വക്ഷസി യാ ലക്ഷ്മീഃ സ്വാഹാ ചൈവ വിഭാവസോഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ വക്ഷസ്സിൽ ഉള്ള ലക്ഷ്മിയും, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ സ്വാഹയും,
ഗോമയം യമുനാ സാക്ഷാദ്ഗോമൂത്രം നര്മദാ ശുഭാ
പശുവിന്റെ ചാണകം യമുന തന്നെയാണ്; പശുമൂത്രം ശുഭമായ നർമദയാണ്.
ഗവാമംഗേഷു തിഷ്ഠംതി ഭുവനാനി ചതുര്ദശ
പശുവിന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ പതിനാലു ലോകങ്ങളും നിലകൊള്ളുന്നു.
ഇതി മംത്രം സമുച്ചാര്യ ധേനൂര്വാധേനുമേവ വാ
ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, പശുവിനോ കാളയിനോ അർപ്പിച്ചാൽ,
മയാ ച വിഷ്ണുനാ സാര്ധം ശിവേന ച മഹര്ഷിഭിഃ । വിചാര്യ ഗോഗുണാന്നിത്യം പ്രാര്ഥനേതി വിധീയതേ
ഞാനും വിഷ്ണുവും ശിവനും മഹർഷിമാരും ചേർന്ന് പശുവിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ആലോചിച്ചപ്പോൾ, ഈ പ്രാർത്ഥന എപ്പോഴും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു.
ഗാവോ മേ പുരതഃ സംതു ഗാവോ മേ സംതു പൃഷ്ഠതഃ
പശുക്കൾ എനിക്ക് മുന്നിലും പിന്നിലും ഉണ്ടാകട്ടെ.
നീരാജയതി യോംഗാനി ഗവാം പുച്ഛേന ഭാഗ്യവാന്
പശുവിന്റെ വാലുകൊണ്ട് ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ നീരാഞ്ജനം ചെയ്യുന്നവൻ ഭാഗ്യശാലിയാകുന്നു.
ഗോഭിര്വിപ്രശ്ച വേദൈശ്ച സതീഭിഃ സത്യവാദിഭിഃ 4.1.2.
പശുക്കളോടും ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും വേദങ്ങളോടും സദ്ഭാര്യമാരോടും സത്യവാദികളോടും കൂടെ,
മമ ലോകാത്പരോലോകോ വൈകുംഠ ഇതി ഗീയതേ
എന്റെ ലോകത്തിന് മുകളിലുള്ള ലോകം വൈകുണ്ഠം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.
ശിവലോകസ്തദുപരി ഗോലോ കസ്തത്സമീപതഃ
അതിനുമുകളിൽ ശിവലോകവും അതിനടുത്ത് ഗോലോകവും ഉണ്ട്.
ഗവാം ശുശ്രൂരൂഷകായേ ച ഗോപ്രദായേ ച മാനവാഃ
പശുക്കളെ സേവിക്കുന്നവരും രോഗികളെ നോക്കുന്നവരും പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവരും, മനുഷ്യരേ,
യത്ര ക്ഷീരവഹാ നദ്യോ യത്ര പായസ കര്ദമാഃ
പാലൊഴുകുന്ന നദികളും തൈരും പായസം കലർന്ന ചെളിയും ഉള്ളിടത്ത്,
ശ്രുതിസ്മൃതിപുരാണജ്ഞാ ബ്രാഹ്മണാഃ പരികീര്തിതാഃ
വേദം, സ്മൃതി, പുരാണം എന്നിവ അറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ പ്രശസ്തരാണ്.
ശ്രുതിസ്മൃതീ തു നേത്രേ ദ്വേ പുരാണം ഹൃദയം സ്മൃതമ് പുരാണഹീനാദ്ധൃച്ഛൂന്യാത്കാണാംധാവപി തൌ വരൌ
വേദവും സ്മൃതിയും രണ്ട് കണ്ണുകളാണ്, പുരാണം ഹൃദയമെന്നു പറയുന്നു; പുരാണം ഇല്ലാതെ ഹൃദയം ശൂന്യമാണ്, എങ്കിലും കണ്ണില്ലാത്തവനും കാഴ്ചകുറഞ്ഞവനും ആ രണ്ടു കണ്ണുകൾ നല്ലവയാണ്.
തദ്ബാഹ്മണായ ഗോര്ദേയാ സര്വത്ര സുഖമിച്ഛതാ
എവിടെയും സുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഒരു പശുവിനെ ബ്രാഹ്മണനു ദാനം ചെയ്യണം.
യസ്യ ധര്മേഽസ്തി ജിജ്ഞാസാ യസ്യ പാപാദ്ഭയം മഹത്
ധർമ്മം അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും വലിയ പാപഭയം ഉള്ളവനും,
ചതുര്ദശസു വിദ്യാസു പുരാണം ദീപ ഉത്തമഃ 4.1.2.
പതിനാലു വിദ്യകളിൽ പുരാണം ഏറ്റവും ഉജ്ജ്വലമായ ദീപമാണ്.
ഉത്ഫുല്ലപദ്മനയനാ നിര്മിതാഃ സുകൃതാര്ഥിനഃ 4.1.2.
പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞതുള്ള പദ്മപൂവിന്റെ പോലെ കണ്ണുകളുള്ളവർ, പുണ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരാണ്.
ഇഹ വംശം പരിസ്ഥാപ്യ ഭുക്ത്വാ സര്വ സുഖാനി ച
ഇവിടെ വംശം സ്ഥാപിച്ച് എല്ലാ സുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ച്,
സര്വലോകഹിതാര്ഥായ തദാഖ്യാഹി മഹാമുനേ
സകല ലോകങ്ങളുടെ ഭാവിക്കായി, മഹാമുനിയേ, അത് പ്രഖ്യാപിക്കണം.
ധിഷണാധിപതേരാസ്യം വിബുധാ വ്യാലുലോകിരേ
ബുദ്ധിയുടെ അധിപതിയുടെ മുഖത്തെ ദേവന്മാർ ആസ്വാദ്യത്തോടെ നോക്കി.
വാക്പതിരുവാച ധന്യോസി കൃതകൃത്യോസി മാന്യോസി മഹതാ മപി
വാകിന്റെ ദൈവം പറഞ്ഞു: നീ ഭാഗ്യവാനാണ്, നിർവൃതനായവനാണ്, മഹാന്മാരിലും ആദരണീയനാണ്.
പ്രത്യാശ്രമം പ്രതിനഗം പ്രത്യരണ്യം തപോധനാഃ
പ്രത്യേക ആശ്രമങ്ങളിലും, ഓരോ പർവതത്തിലും, ഓരോ കാടിലും തപസ്സുകാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തപോലക്ഷ്മീസ്ത്വയീഹാസ്തി ബ്രാഹ്മതേജസ്ത്വയി സ്ഥിരമ്
തപസ്സിന്റെ സമ്പത്ത് നിനക്കുണ്ട്; ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രകാശം ഉറപ്പോടെ നിനക്കുള്ളിലാണ്.
പതിവ്രതേയം കല്യാണീ ലോപാമുദ്രാ സധര്മിണീ
നിന്റെ ഭാര്യയായ ഈ സദ്ഗുണമുള്ള ലോപാമുദ്ര സത്യനിഷ്ഠയുള്ളവളാണ്, ഭാഗ്യശാലിയാണ്.
പതിവ്രതാസ്വരുംധത്യാ സാവിത്ര്യാപ്യനസൂയയാ
അവൾ സത്യപത്നികളായ സ്വരുന്ധതി, സാവിത്രി, അനസൂയ എന്നിവരുമായി തുല്യയാണ്.
മേനയാ ച സുനീത്യാ ച സംജ്ഞയാ സ്വാഹയാ തഥാ
അവൾ മേന, സുനീതി, സംജ്ഞ, സ്വാഹാ ഇവരോടും സമമാണ്.
ഭുംക്തേ ഭുക്തേ ത്വയി മുനേ തിഷ്ഠതി ത്വയി തിഷ്ഠതി
മഹർഷേ, നീ ഭക്ഷിച്ചശേഷം മാത്രമേ അവൾ ഭക്ഷിക്കൂ; നീ എവിടെയാണോ അവളും അവിടെയാണ്.