കൃത്വാ തൂദകദാനം തു തഥാഽര്ഘ്യസ്യ ച ദാപനമ്
ജലദാനം ചെയ്തതിനു ശേഷം അർഘ്യവും സമർപ്പിക്കണം.
വൈയാഘ്രപാദഗോത്രായ സാംകൃത്യ പ്രവരായ ച 2.4.32.
വൈയാഘ്രപാദ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവർക്കും ഉത്തമ വംശജർക്കും,
വസൂനാമവതാരായ ശംതനോരാത്മജായ ച
വസുക്കളുടെ അവതാരമായ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനു,
അശ്വമേധസമം പുണ്യം പ്രാപ്നോത്യത്ര ന സംശയഃ
അശ്വമേധയാഗത്തിന് തുല്യമായ പുണ്യം ലഭിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
പംചാഽഹമപി കര്തവ്യം നിയമം ച പ്രയത്നതഃ
അഞ്ചുദിവസത്തെ ആചാരവും, നിയന്ത്രണവും ഉത്സാഹത്തോടെ പാലിക്കണം.
ഉത്തരായണഹീനായ ഭീഷ്മായ പ്രദദൌ ഹരിഃ
ഉത്തരായണ കാലം ലഭിക്കാതെ ഭീഷ്മനു ഹരിയും അനുഗ്രഹം നൽകി.
തതഃ സംപൂജയേദ്ദേവം സര്വപാപഹരം ഹരിമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ഹരിയെ ആരാധിക്കണം.
സ്നാപയേത ജലൈര്ഭക്ത്യാ മധുക്ഷീരഘൃതേന ച
ഭക്തിയോടെ വെള്ളം, തേൻ, പാൽ, നെയ്യ് എന്നിവകൊണ്ട് അവനെ സ്നാനമിടണം.
ചന്ദനേന സുഗന്ധേന കുമകുമേനാഽഥ കേശവമ്
സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനവും കുങ്കുമവും ഉപയോഗിച്ച് കേശവനെ അർപ്പണം ചെയ്യണം.
അര്ചയേദ്രുചിരൈഃ പുഷ്പൈര്ഗംധധൂപസമന്വിതൈഃ
അലങ്കാരമുള്ള പുഷ്പങ്ങളും സുഗന്ധമുള്ള ധൂപവും ചേർത്ത് ഭക്ത്യോടു കൂടി അർപ്പണം നടത്തണം.
ദീപകം തു ദിവാ രാത്രൌ ദദ്യാത്പംച ദിനാനി തു
പകൽക്കും രാത്രിക്കും അഞ്ചു ദിവസം ദീപം അർപ്പിക്കണം.
ഏവമഭ്യര്ചയേദ്ദേവം സംസ്മൃത്യ ച പ്രണമ്യ ച 2.4.32.
ഇങ്ങനെ ദൈവത്തെ ഓർത്ത് നമസ്കരിച്ച് ആരാധന നടത്തണം.
ജുഹുയാച്ച ഘൃതാഭ്യക്തൈസ്തിലവ്രീഹിയവാദിഭിഃ
നെയ്യിൽ നനച്ച എള്ളും അരിയും യവവും പോലുള്ളവയും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കണം.
ഉപാസ്യ പശ്ചിമാം സംധ്യാം പ്രണമ്യ ഗരുഡധ്വജമ്
പശ്ചിമസന്ധ്യ പൂജിച്ചു, ഗരുഡധ്വജനെ നമസ്കരിക്കണം.
സര്വമേതദ്വിധാനം തു കാര്യം പഞ്ച ദിനാനി തു
ഈ വിധം അഞ്ചു ദിവസം മുഴുവൻ ഈ ക്രമം പാലിക്കണം.
പ്രഥമേഽഹ്നി ഹരേഃ പാദൌ പൂജയേത്കമലൈര്വ്രതീ
ആദ്യ ദിവസം വ്രതം പാലിക്കുന്നവൻ ഹരിയുടെ പാദങ്ങൾ താമരപ്പൂക്കളാൽ പൂജിക്കണം.
തതോഽനുപൂജയേച്ഛീര്ഷം മാലത്യാ ചക്രപാണിനഃ
അതിനുശേഷം ചക്രധാരിയുടെ തല മല്ലികപ്പൂവുകൊണ്ട് പൂജിക്കണം.
അര്ചിത്വാ തം ഹൃഷീകേശമേകാദശ്യാം സമാസതഃ
ഏകാദശിയിൽ ഹൃഷീകേശനെ ഇങ്ങനെ പൂജിച്ച് സമാപനം നടത്തണം.
ഗോമൂത്രം മന്ത്രവദ്ഭൂമൌ ദ്വാദശ്യാം പ്രാശയേദ്വ്രതീ
പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം വ്രതസ്ഥൻ മന്ത്രം ചൊല്ലി നിലത്ത് ഗോമൂത്രം കുടിക്കണം.
സംപ്രാശ്യ കായശുദ്ധ്യര്ഥം ലംഘയിത്വാ ചതുര്ദിനമ് ഭോജയേദ്ബ്രാഹ്മണാന്ഭക്ത്യാ തേഭ്യോ ദദ്യാച്ച ദക്ഷിണാമ്
ശരീരശുദ്ധിക്കായി അത് കഴിച്ചു, നാലു ദിവസം ഉപവാസം കഴിഞ്ഞ്, ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷിപ്പിച്ച് അവർക്കു ദക്ഷിണയും നൽകണം.
പാപബുദ്ധിം പരിത്യജ്യ ബ്രഹ്മചര്യേണ ധീമതാ
പാപചിന്തകൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ധീരനായവൻ ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നിലകൊള്ളണം.
ശാകാഹാരേണ മുന്യന്നൈഃ കൃഷ്ണാര്ചനപരോ നരഃ 2.4.32.
പച്ചക്കറികളും സാദ്ധുവ്യഞ്ജനങ്ങളും മാത്രം കഴിച്ച്, കൃഷ്ണാരാധനയിൽ ലയിച്ച് ഇങ്ങനെ ജീവിക്കണം.
ഏവം സമ്യക്സമാപ്യം സ്യാദ്യഥോക്തം ഫലമാപ്നുയാത്
ഇങ്ങനെ ശരിയായി പൂർത്തിയാക്കിയാൽ പറഞ്ഞ ഫലം ലഭിക്കും.
മദ്യപോ യഃ പിബേന്മദ്യം ജന്മനോ മരണാംഽതികമ്
ജനനം മുതൽ മരണം വരെ മദ്യം കുടിക്കുന്നവൻ,
സ്ത്രീഭിര്വാ ഭര്തൃവാക്യേന കര്തവ്യം ധര്മവര്ധനമ്
സ്ത്രീകൾക്കും ഭർത്താവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഈ ധർമ്മവർദ്ധകമായ വ്രതം ചെയ്യണം.
അയോധ്യായാം പുരാ കശ്ചിദതിഥിര്നാമ വൈ നൃപഃ ഭുക്ത്വേഹ നിഖിലാന്ഭോഗാനംതേ വിഷ്ണുപുരം യയൌ
അയോധ്യയിൽ ഒരിക്കൽ അതിഥി എന്ന രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; ഇവിടെ എല്ലാ സൗഖ്യങ്ങളും അനുഭവിച്ച് അവസാനം വിഷ്ണുപുരത്തിലേക്ക് പോയി.
ഇത്ഥം കുര്യാദ്വ്രതം നിത്യം പഞ്ചകം ഭീഷ്മസംജ്ഞിതമ് പയോമൂലഫലാഽഽഹാരൈര്ഹവിഷ്യൈര്വ്രതതത്പരഃ
ഇങ്ങനെ, ഭീഷ്മപഞ്ചകമെന്ന വ്രതം ഒരാൾ എന്നും ആചരിക്കണം. പാൽ, കിഴങ്ങ്, പഴം, അല്ലെങ്കിൽ ഹവിഷ്യഭക്ഷണം മാത്രം കഴിച്ച്, വ്രതത്തിൽ മനസ്സു നിർത്തി തുടരണം.
പൌര്ണമാസീദിനേ പ്രാപ്തേ പൂജാം കൃത്വാ തു പൂര്വവത്
പൗർണമി ദിവസം വന്നാൽ, മുൻപുപോലെ തന്നെ പൂജ നടത്തണം.
യദ്ഭീഷ്മപഞ്ചകമിതി പ്രഥിതം പൃഥിവ്യാമേകാദശീപ്രഭൃതി പംചദശീനിരുദ്ധമ്
ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തമായ ഭീഷ്മപഞ്ചകം എന്ന വ്രതം ഏകാദശി മുതൽ ആരംഭിച്ച് പതിനഞ്ചാം ദിവസം പൂർത്തിയാകും.
മുക്തിദം തത്ത്വബുദ്ധീനാം ശൃണുഷ്വ സുരസത്തമ
സുരശ്രേഷ്ഠനേ, യഥാർത്ഥമായ അറിവുള്ളവർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കാൻ ഉള്ള മാർഗം ഞാൻ പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.