അഥ നാരദ നിര്ദിഷ്ടമവജ്ഞാഫലമാത്മനഃ
പിന്നീട്, നാരദാ, അവൻ തന്നെ അവജ്ഞ ചെയ്തതിന്റെ ഫലം, പറഞ്ഞതുപോലെ, അവനിൽ സംഭവിച്ചു.
ശിവഭൂമിരിയം ഖ്യാതാ പരിതോ യോജനദ്വയമ് 1.3.1.6.
ശിവന്റെ ഈ ദേശം എല്ലായിടത്തും പ്രശസ്തമാണ്, ചുറ്റും രണ്ട് യോജന ദൂരം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
സപ്തര്ഷയഃ പുരാ ഭൂമൌ ശാപദോഷസമന്വിതാഃ
പഴയകാലത്ത്, സപ്തർഷിമാർ ഭൂമിയിൽ ശാപത്തിന്റെ ദോഷം അനുഭവിച്ചു.
ശാപമോക്ഷം ദദൌ ശ്രീമാന്സപ്തര്ഷീണാം മഹാത്മനാമ്
മഹാത്മാക്കളായ സപ്തർഷിമാർക്ക് ശാപമുക്തി മഹത്വവാനായവൻ നൽകി.
ശോണാചലസ്യ നികടേ ദൃശ്യതേ പാവനം ശുഭമ്
ശോണാചലത്തിന്റെ സമീപത്ത് ഒരു പവിത്രവും ശുഭകരവുമായ സ്ഥലം കാണാം.
അംതര്ഹിതപ്രാര്ഥിതാര്ഥോ ദാരുഹസ്തപുടേ വഹന്
ആഗ്രഹിച്ച വസ്തു മറച്ചു വെച്ച്, മരക്കൊള്ളിയിൽ വച്ച് കൊണ്ടുപോയി—
ദാരുഹസ്തപുടേ തീര്ഥേ നിചിക്ഷേപ പിപാസതഃ
ദാഹം അനുഭവിച്ചവൻ, ആ മരക്കൊള്ളിയിൽ ആ വസ്തു തീർത്ഥത്തിൽ വെച്ചു.
അഥ ശോണാചലം പ്രാപ്തഃ കഥം വാ ദാരുഹസ്തകഃ
ശേഷം, ശോണാചലത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, ആ മരക്കൊള്ളിയുമായി അവൻ എങ്ങനെ—
ലബ്ധപാദശ്ച സഹസാ ജഗാമ ച നിജാലയമ്
പെട്ടെന്ന് നിലം പിടിച്ച്, അവൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
സ്വയം ഗൃഹീത്വാ ചാലോക്യ വവംദേഽരുണപര്വതമ്
സ്വയം എടുത്ത് നോക്കി, അരുണപർവതത്തെ വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
വിസ്മയോത്ഫുല്ലനയനൈഃ ശിവഭക്തൈര്മഹാത്മഭിഃ
വിശ്മയത്തിൽ കണ്ണുകൾ തുറന്ന ശിവഭക്തരായ മഹാത്മാക്കൾ—
വാലീ ശക്രസുതഃ ശ്രീമാഞ്ഛ്രംഗാദുദയഭൂഭൃതഃ 1.3.1.6.
ഇന്ദ്രന്റെ പുത്രനും മഹത്വവാനുമായ വാലി, ഉദയപർവതത്തിന്റെ ശൃംഗത്തിൽ നിന്ന്—
ആലുലോകേഽരുണഗിരിം മധ്യേ ദേവനമസ്കൃതമ്
അവൻ ദേവന്മാർ ആരാധിച്ച അരുണഗിരിയെ നടുവിൽ കണ്ടു.
പിത്രാ ശക്രേണ സംഗമ്യ ചോദിതഃ ശോണപര്വതമ്
തന്റെ അച്ഛനായ ഇന്ദ്രൻ പ്രേരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, അവൻ ശോണപർവതത്തെ സമീപിച്ചു.
നലഃ പൂര്വം സമഭ്യര്ച്യ സ്വസൃഷ്ടാ മാനവപ്രിയാഃ
നലൻ ആദ്യം ഭക്തിപൂർവ്വം സ്വയം സൃഷ്ടിച്ച മനുഷ്യർക്കു പ്രിയമായ സ്ത്രീകളെ ആദരവോടെ പോഷിച്ചു.
ഇലഃ പ്രവിശ്യ സഹസാ ഗൌരീവനമഖംഡിതമ്
ഇലൻ അപ്രതീക്ഷിതമായി അകത്തു കടന്ന്, ഗൗരിയുടെ കാടുപോലെ അക്ഷതമായി നിലകൊണ്ടു.
വശിഷ്ഠേന സമാദിഷ്ടഃ ശോണാദ്രിം സമപൂജയത്
വശിഷ്ഠൻ ഉപദേശിച്ചതനുസരിച്ച്, അവൻ ശോണപർവതത്തെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു.
സോമോപദേശാദ്ഭക്ത്യാഥ സസ്മാരാരുണപര്വതമ്
ശോമന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം, ഭക്തിയോടെ അരുണപർവതത്തെ ഓർത്തു.
ലേഭേ ച പരമം സ്ഥാനമപ്രാപ്യമമരൈരപി
അവൻ അമരന്മാർക്കും പ്രാപ്തമല്ലാത്ത പരമാവസ്ഥയിൽ എത്തി.
ന മുക്തിം പ്രാപ യോഗേന മൃഗജന്മനി സംഗതഃ
മൃഗരൂപത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടു യോഗം ചെയ്തിട്ടും അവൻ മോക്ഷം ലഭിച്ചില്ല.
പുനര്ഭൃഗൂപദേശേന ശോണാദ്രിമിമമര്ചയന്
പിന്നീട് ഭൃഗുവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം, അവൻ വീണ്ടും ശോണപർവതത്തെ ആരാധിച്ചു.
സരസ്വതീ ച സാവിത്രീ ശ്രീര്ഭൂമിഃ സരിതസ്തഥാ 1.3.1.6.
സരസ്വതി, സാവിത്രി, ശ്രീ, ഭൂമി, അതുപോലെ നദികൾ—all these are mentioned.
ഭാസ്കരഃ പൂര്വദിഗ്ഭാഗേ വിശ്വാമിത്രസ്തു ദക്ഷിണേ
പൂർവ്വദിശയിൽ ഭാസ്കരനും, തെക്കുഭാഗത്ത് വിശ്വാമിത്രനും നിലകൊള്ളുന്നു.
യോജനദ്വയപര്യംതേ സീമാഃ ശൈലേഷു സംസ്ഥിതാഃ
രണ്ടു യോജന ദൂരത്തിൽ പർവതങ്ങളിൽ അതിരുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ്ഥിതാഃ സീമാവസാനേഷു ശോണാദ്രീശമവസ്ഥിതമ്
ശോണപർവതാധിപൻ വസിക്കുന്ന അതിരുകളുടെ അറ്റങ്ങളിൽ അവയെ കാണാം.
അസ്യോത്തരസ്മിഞ്ഛിഖരേ ദൃശ്യതേ വടഭൂരുഹഃ
ഇതിന്റെ വടക്കുശിഖരത്തിൽ ഒരു വലിയ ആൽമരം കാണാം.
യസ്യ ച്ഛായാതിമഹതീ സര്വദാ മണ്ഡലാകൃതിഃ
അത് വിതരുന്ന നിഴൽ എല്ലായ്പ്പോഴും വലുതും വൃത്താകൃതിയിലുമാണ്.
അഷ്ടഭിഃ പരിതോ ലിംഗൈരഷ്ടദിക്പാലപൂജിതൈഃ
അത് ചുറ്റും എട്ടു ദിക്കുപാലകർ ആരാധിച്ചിരിക്കുന്ന എട്ട് ലിംഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.
നൃപാണാം ശമ്ഭുഭക്താനാം ശംകരാജ്ഞാനുപാലിനാമ്
ശംഭുവിൽ ഭക്തിയുള്ള, ശങ്കരന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടു.
ബകുലശ്ച മഹാംസ്തത്ര സദാര്ഥിതഫലപ്രദഃ
അവിടെ തന്നെ വലിയ ബകുലമരവും ഉണ്ട്, എല്ലായ്പ്പോഴും ആഗ്രഹഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ.