ധര്മദത്തോ ഹ്യസൌ ജാതപ്രത്യയസ്തദ്വ്രതേ സ്ഥിതഃ
ധർമ്മദത്തൻ ആ വ്രതത്തിൽ ഉറച്ച വിശ്വാസത്തോടെ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടു.
ഇതിഹാസമിമം പുരാഭവം ശൃണുതേ ശ്രാവയതേ ച യഃ പുമാന്
ഈ പുരാതനചരിത്രം ആരെങ്കിലും കേൾക്കുകയോ മറ്റുള്ളവരെ കേൾപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ,
ഇതി തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പൃഥുര്വിസ്മിതമാനസഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ പൃഥു അത്ഭുതത്തോടെ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു.
പുരാഽവംതീപുരേ കശ്ചിദ്വിപ്ര ആസീദ്ധനേശ്വരഃ
പഴയകാലത്ത് അവന്തിപുരിയിൽ ധനികനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദേശാദ്ദേശാതരം ഗച്ഛന്ക്രയവിക്രയകാരണാത്
വ്യാപാരത്തിനായി അവൻ ഒരു ദേശത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു.
മഹിഷേണ കൃതാ പൂര്വം തസ്മാന്മാഹിഷ്മതീതി സാ
പണ്ടു ഒരു മഹിഷി ആ നഗരത്തെ സ്ഥാപിച്ചതിനാൽ അതിന് മഹിഷ്മതിയെന്ന പേരായി.
കാര്തികവ്രതിനസ്തത്ര നാനാദേശാഽഽഗതാന്നരാന്
അവിടെ, കാർത്തികവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് എത്തിയിരുന്നു.
സ നിത്യം നര്മദാതീരേ ഭ്രമന്വിക്രയകാരണാത്
അവൻ എപ്പോഴും നർമദാതീരത്ത് വ്യാപാരത്തിനായി സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
കാംശ്ചിത്പുരാണം പഠതഃ കാംശ്ചിച്ച ശ്രവണേ രതാന്
അവൻ ചിലരെ പുരാണങ്ങൾ വായിക്കുന്നതും ചിലരെ ആകുലതയോടെ കേൾക്കുന്നതും കണ്ടു.
ഉദ്യാപനവിധൌ സക്താന്കാംശ്ചിജ്ജാഗരണേ രതാന്
ചിലർ ഉദ്യാപനവിധികളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നതും ചിലർ ജാഗരണം ചെയ്യുന്നതിലും താൽപര്യത്തോടെ ഉണ്ടായിരുന്നതും അവൻ കണ്ടു.
ദദര്ശ കൌതുകാവിഷ്ടസ്തത്രതത്ര ധനേശ്വരഃ
ആ ധനികൻ ആസ്വാദ്യത്തോടെ ഇവരെ ഇവിടെ അവിടെ നിരീക്ഷിച്ചു.
വൈഷ്ണവാനാം തഥാ വിഷ്ണോര്നാമശ്രാവാദി സോഽലഭത് 2.4.29.
അങ്ങനെ തന്നെ, വൈഷ്ണവന്മാരിൽ നിന്ന് അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പേരുകൾ കേട്ടു.
താവത്കൃഷ്ണാഽഹിനാ ദഷ്ടോ വിഹ്വലഃ സ പപാത ഹ
അപ്പോൾ കറുത്ത പാമ്പ് കടിച്ചതിനാൽ അവൻ വേദനയോടെ നിലം വീണു.
യമാജ്ഞയാ കുംഭിപാകേ ചിക്ഷിപുസ്തം ധനേശ്വരമ്
യമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആ ധനികനെ കുംബീപാകനരകത്തിൽ എറിഞ്ഞു.
കുംഭീപാകോ യഥാ വഹ്നിഃ പ്രഹ്ലാദക്ഷേപണാത്പുരാ
കുംബീപാകം തീപോലെയാണ്; പണ്ടു പ്രഹ്ലാദനെ എറിഞ്ഞതുപോലെ.
താവദഭ്യാഗതസ്തത്ര നാരദഃ പ്രാഹ സത്വരമ് നാരദ ഉവാച നൈവാഽയം നിരയാന്ഭോക്തുമര്ഹോ ഹ്യരുണനംദന
അപ്പോൾ നാരദൻ അവിടെ വന്നു വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞു: 'അരുണപുത്രാ, ഈ മനുഷ്യൻ നരകവേദന അനുഭവിക്കേണ്ടതല്ല.'
യസ്മാദംതേഽസ്യ സംജാതം കര്മ യന്നിരയാപഹമ്
ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനം, നരകവേദനകൾ നീക്കുന്ന നല്ല പ്രവൃത്തിയാണ് ഉദയിക്കുന്നത്.
തതഃ ഷഡംശമാപ്നോതി പുണ്യസ്യ നിയതം നരഃ
അതിനാൽ, ഒരാൾക്ക് ഉറപ്പായും പുണ്യത്തിന്റെ ആറിൽ ഒരു ഭാഗം ലഭിക്കും.
കാര്തികവ്രതിഭിര്മാസം തേഷാം പുണ്യാംശഭാഗയമ്
കാർത്തിക വ്രതം ഒരു മാസം ആചരിക്കുന്നവർക്ക് അവരുടെ പുണ്യത്തിൽ ഒരു പങ്ക് ലഭിക്കും.
തസ്മാദകാമപുണ്യോ ഹി യക്ഷയോനിസ്ഥിതോ ഹ്യയമ്
അതുകൊണ്ട്, യക്ഷജന്മിയിൽ പിറന്ന ഈയാൾക്ക് ആഗ്രഹവും പുണ്യവും ഇല്ലാതെയാണ്.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ഇത്യുക്ത്വാ ഗതവതി നാരദേ സ സൌരിസ്തദ്വാക്യശ്രവണവിബുദ്ധതത്സുകര്മാ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് നാരദൻ പോയപ്പോൾ, സൌരി ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഉണർന്നു, തന്റെ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ഓർത്തു.
തതോ ധനേശ്വരം നീത്വാ നിരയാന്പ്രേതപോഽബ്രവീത് 2.4.29.
അതിനുശേഷം, ധനേശ്വരനെ നരകത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, യമദൂതൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഏഷു പാപകരാ നിത്യം പച്യംതേ യമകിംകരൈഃ
ഇവിടെ, പാപം ചെയ്യുന്നവരെ യമന്റെ സേവകർ എപ്പോഴും വേവിക്കുന്നു.
അകാമാത്പാതകം ശുഷ്കം കാമാദാര്ദ്രമുദാഹൃതമ്
ആഗ്രഹമില്ലാതെ ചെയ്ത പാപം 'ഉണങ്ങിയത്' എന്നാണ് പറയുന്നത്; ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്തതിനെ 'നനഞ്ഞത്' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ചതുരാശീതിസംഖ്യാകൈഃ പൃഥഗ്ഭേദൈരവസ്ഥിതാന്
അവരൊക്കെയും എൺപത്തിനാലു വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ജാതിഭ്രംശകരം തദ്വദുപപാതകസംജ്ഞകമ്
അങ്ങനെ തന്നെ, ജാതി നഷ്ടമാകുന്ന പ്രവൃത്തിയെ ചെറുപാപം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഏഭിഃ സപ്തസു പച്യംതേ നിരയേഷു യഥാക്രമമ്
ഈ ഏഴിനാൽ, അവർ ഓരോരുത്തരും തക്കതായ ക്രമത്തിൽ നരകത്തിൽ വേവപ്പെടുന്നു.
തത്പുണ്യോപചയാദേതേ നിര്ഹൃതാ നിരയാഃ ഖലു
അവരുടെ പുണ്യം കൂട്ടിയതുകൊണ്ട്, ഈ നരകങ്ങൾ അവരാൽ വിട്ടുമാറുന്നു.
ധനേശ്വരം യക്ഷലോകം യക്ഷശ്ചാഽഭൂത്സ തത്ര ഹി
ധനേശ്വരൻ യക്ഷലോകം പ്രാപിച്ചു, അവിടെ അവൻ യക്ഷനായി.
സായംസംധ്യാവിധിം കര്തും ജഗാമ ജനനീഗൃഹമ്
സായം സന്ധ്യാവിധി ചെയ്യാൻ അവൻ അമ്മയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.