ഭീതം സംമൂര്ച്ഛിതം ദൃഷ്ട്വാ ചംഡാലം സ ദ്വിജാഗ്രണീഃ
ഭയത്താൽ വിറങ്ങലിച്ചും ബോധംകെട്ടും നിന്ന ചാണ്ഡാലനെ ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ കണ്ടു.
അഥോത്ഥിതം തമേവാസൌ വിഷ്ണുദാസോ വ്യലോകയത്
അപ്പോൾ എഴുന്നേറ്റ അവനെ വിഷ്ണുദാസൻ നോക്കി.
തം ദൃഷ്ട്വാ സാത്ത്വികൈര്ഭാവൈരാവൃതോ ദ്വിജസത്തമഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്റെ മനസിൽ ശുദ്ധമായ ഭാവങ്ങൾ നിറഞ്ഞു.
അഥ ശക്രാദയോ ദേവാസ്തത്രൈവാഭ്യായയുസ്തദാ
അപ്പോൾ തന്നെ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും അവിടെ എത്തി.
വിമാനശതസംകീര്ണം ദേവര്ഷിശതസംകുലമ്
നൂറുകണക്കിന് ദിവ്യരഥങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, നൂറുകണക്കിന് ദേവർഷിമാരാൽ കുലുങ്ങി.
തതോ വിഷ്ണുഃ സമാലിംഗ്യ സ്വഭക്തം സാത്ത്വികവ്രതമ്
അതിനുശേഷം വിഷ്ണു ശുദ്ധവ്രതത്തിൽ ഉറച്ച ഭക്തനെ അങ്ങ് അണക്കി.
വിമാനവരസംസ്ഥം തം ഗച്ഛംതം വിഷ്ണുസന്നിധിമ്
അവൻ മനോഹരമായ ദിവ്യരഥത്തിൽ ഇരുന്നു വിഷ്ണുവിന്റെ സന്നിധിയിലേക്ക് പോയി.
വൈകുണ്ഠഭുവനം യാംതം വിഷ്ണുദാസം വിലോക്യ സഃ 2.4.27.
വിഷ്ണുദാസൻ വൈകുണ്ഠലോകത്തേക്ക് പോകുന്നത് അവൻ കണ്ടു.
സ വിഷ്ണുരൂപധൃഗ്വിപ്രോ യാതി വൈകുണ്ഠമംദിരമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം ധരിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ വൈകുണ്ഠമന്ദിരത്തിലേക്ക് പോയി.
ദീക്ഷിതേന മയാ സമ്യക്സത്രേഽസ്മിന്വൈഷ്ണവേ ത്വയാ
ഞാൻ ദീക്ഷയോടെ, നീയും ഈ വൈഷ്ണവയാഗത്തിൽ ചേർന്ന്,
നൈവാഽദ്യാപി സ മേ ദേവഃ പ്രസന്നോ ജായതേ ധ്രുവമ്
ഇന്നുവരെ, ദൈവമേ, അവൻ എനിക്കു സന്തോഷം കാണിച്ചിട്ടില്ലെന്നു ഞാൻ ഉറപ്പാണ്.
തസ്മാദ്ദാനൈശ്ച യജ്ഞൈശ്ച നൈവ വിഷ്ണുഃ പ്രസീദതി
അതിനാൽ, ദാനംകൊണ്ടോ യാഗംകൊണ്ടോ വിഷ്ണു സന്തോഷിക്കില്ല.
ആബാല്യാദ്ദീക്ഷിതോ യജ്ഞേ ഹ്യപുത്രത്വമഗാദ്യതഃ
ചിറകിളമുതല് യജ്ഞത്തിനായി ദീക്ഷയേറ്റതുകൊണ്ട്, അവന് മക്കളില്ലാതെയായിരുന്നു.
തസ്മാദദ്യാഽപി തദ്ദേശേ സദാ രാജ്യാംഽശഭാഗിനഃ
അതിനാല്, ഇന്നും ആ പ്രദേശത്ത് അവര് രാജഭാഗം എപ്പോഴും പങ്കിടുന്നു.
യജ്ഞവാടം തതോഽഭ്യേത്യ യജ്ഞകുണ്ഡാഗ്രതഃ സ്ഥിതഃ
അതിനുശേഷം, യജ്ഞശാലയിലേക്ക് ചെന്നു, യജ്ഞകുണ്ടത്തിന് മുന്നില് നിന്നു.
വിഷ്ണോ ഭക്തിം സ്ഥിരാം ദേഹി മനോവാക്കായ കര്മഭിഃ
എന്റെ മനസ്സും വാക്കും ശരീരവും പ്രവൃത്തികളും കൊണ്ട് വിഷ്ണുവില് അചഞ്ചലമായ ഭക്തി നല്കണമേ.
മുദ്ഗലസ്തു തദാ ക്രോധാച്ഛിഖാമുത്പാടയത്സ്വകാമ്
അപ്പോള് മുദ്ഗലന് കോപത്തില് തന്റെ ശിഖ തന്നെ പിഴുതെറിഞ്ഞു.
താവദാവിരഭൂദ്വിഷ്ണുഃ കുണ്ഡാഗ്നൌ ഭക്തവത്സലഃ 2.4.27.
അവസരത്തില് ഭക്തന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്ന വിഷ്ണു യജ്ഞകുണ്ടിലെ അഗ്നിയില് പ്രത്യക്ഷനായി.
തമാലിംഗ്യാഽഽത്മസാരൂപ്യം ദത്ത്വാ വൈകുണ്ഠമംദിരമ്
അവനെ അണുകെട്ടി, തന്റെ രൂപം നല്കി വൈകുണ്ഠലോകം സമ്മാനിച്ചു.
ഏതാവുഭൌ തത്സമരൂപഭാജൌ ദ്വാഃസ്ഥൌ കൃതൌ തേന രമാപ്രിയേണ
രമാദേവിയുടെ പ്രിയനായവന് അവരെ രണ്ടുപേരെയും തനിക്കു സമാനരൂപം നല്കി വാതില്ക്കാവല്ക്കാരാക്കി.
കിം നു താഭ്യാം പുരാ ചീര്ണം തസ്മാത്തദ്രൂപധാരിണൌ
അവര് മുമ്പ് എന്താണ് ചെയ്തതെന്ന്, അതുകൊണ്ടാണ് ആ രൂപങ്ങള് ലഭിച്ചത്.
ഗണാവൂചതുഃ തൃണബിംദോസ്തു കന്യായാം ദേവഹൂത്യാം പുരാ ദ്വിജ
ഗണങ്ങള് പറഞ്ഞു: പുരാതനകാലത്ത് തൃണബിന്ദുവിന്റെ മകള് ദേവഹൂതിക്കു,
ജ്യേഷ്ഠോ ജയഃ കനിഷ്ഠോഽഭൂദ്വിജയശ്ചൈവ നാമതഃ
മൂത്തവന് ജയയായിരുന്നു, ഇളയവന് വിജയയും.
ജയശ്ച വിജയശ്ചൈവ വിഷ്ണുഭക്തിരതൌ സദാ
ജയയും വിജയയും എപ്പോഴും വിഷ്ണുവില് ഭക്തിയോടെ ആയിരുന്നു.
നിത്യമഷ്ടാക്ഷരീജാപ്യൌ വിഷ്ണുവ്രതകരാവുഭൌ
അവര് ഇരുവരും എപ്പോഴും അഷ്ടാക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ചും, വിഷ്ണുവിനായി വ്രതം പാലിച്ചുമിരുന്നു.
മരുത്തേന കദാചിത്താവാഹൂതൌ യജ്ഞകര്മണി
ഒരു പ്രാവശ്യം മരുത്തന് അവരെ യജ്ഞത്തിനായി വിളിച്ചു.
ജയസ്തത്രാഭവദ്ബ്രഹ്മായാജകോ വിജയോഽഭവത്
അവിടെ ജയ ബ്രഹ്മാവിന്റെ യജ്ഞപുരോഹിതനായി, വിജയയും അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു.
മരുത്തോഽവഭൃഥസ്നാതസ്താഭ്യാം വിത്തം ദദൌ ബഹു
യജ്ഞം കഴിഞ്ഞ് മരുത്തന് അവരോടൊപ്പം അവഭൃഥസ്നാനം കഴിച്ചു, അവര്ക്ക് ധനസമ്പത്ത് നല്കി.
യജനായ പൃഥഗ്വിഷ്ണോസ്തുഷ്ട്യര്ഥം തൌ തതോ മുനീ
അതിനുശേഷം, വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനായി, ആ ധനം വേറിട്ടു യജ്ഞത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചു.
ജയോഽബ്രവീത്സമോ ഭാഗഃ ക്രിയതാമിതി തത്ര സഃ 2.4.28.
അവിടെ ജയ പറഞ്ഞു: 'സമഭാഗം വേണം'.