സസര്ജ ദിവ്യരൂപാണാം ശതമപ്സരസാം കുലമ്
അവൻ ദിവ്യരൂപങ്ങളായ നൂറ് അപ്പ്സരസുകളുടെ വംശം സൃഷ്ടിച്ചു.
സ്നാത്വാ ബ്രഹ്മസരസ്യസ്മിന്വിഷ്ണുഃ കമലലോചനഃ 1.3.1.6.
കമലനയനായ വിഷ്ണു ഈ ബ്രഹ്മാസരസ്സിൽ സ്നാനം ചെയ്തു,
അപാപഃ സര്വലോകാനാമാധിപത്യം ച ലബ്ധവാന്
അവൻ പാപരഹിതനായി, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും അധിപതിത്വം നേടി.
ഭാസ്കരസ്തേജസാം രാശിരസുരൈരപി പീഡിതഃ
പ്രകാശത്തിന്റെ സമാഹാരമായ ഭാസ്കരനും അസുരന്മാരാൽ പീഡിതനായി.
നിമജ്ജ്യ വിമലേ തീര്ഥേ പാവനേ ബ്രഹ്മനിര്മിതേ
ബ്രഹ്മാവു സൃഷ്ടിച്ച വിശുദ്ധമായ, പാവനമായ തീർത്ഥത്തിൽ മുങ്ങി,
അശേഷദൈത്യവിജയം ലബ്ധ്വാ മേരുപ്രദക്ഷിണമ്
എല്ലാ ദൈത്യന്മാരെയും ജയിച്ച്, മേരുപർവ്വതം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.
ദക്ഷശാപാനലാക്രാംതസ്സോമഃ ശിവവചോബലാത്
ദക്ഷന്റെ ശാപത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ പെടുകയും, ശിവന്റെ വചനശക്തിയാൽ സോമൻ മോചിതനായി.
അഗ്നിര്ബ്രഹ്മര്ഷിശാപേന യക്ഷ്മരോഗപ്രപീഡിതഃ
ഒരു ബ്രഹ്മർഷിയുടെ ശാപം മൂലം അഗ്നി ക്ഷയരോഗം കൊണ്ടു പീഡിതനായി.
ശക്രോ വൃത്രം ബലം പാകം നമുചിം ജൃംഭമുദ്ധൃതമ്
ഇന്ദ്രൻ വൃത്രനെയും ബാലനെയും പാകനെയും നമുചിയെയും ജൃംഭനെയും വധിച്ചു.
പാതകൈശ്ച പരിക്ഷീണസ്തഥാ ലോകാംതമാശ്രിതഃ
പാപങ്ങൾ കൊണ്ട് ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചു, പിന്നെ അവൻ ലോകങ്ങളുടെ അതിരുകളിൽ അഭയം തേടി.
അരുണാദ്രിം സമഭ്യര്ച്യ വിപാപോഽഭൂത്സുരാധിപഃ
അരുണാചലത്തെ ആരാധിച്ച ശേഷം ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ പാപരഹിതനായി.
ലബ്ധ്വാ ചേന്ദ്രപദം ശക്രഃ ശതമപ്സരസാംകുലമ് 1.3.1.6.
ഇന്ദ്രപദം വീണ്ടും ലഭിച്ച ശേഷം ഇന്ദ്രൻ നൂറ് അപ്സരസുകൾക്ക് ഇടയിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
പുഷ്പമേഘാന്സമാദിശ്യ ദിവ്യാഭിഃ പുഷ്പവൃഷ്ടിഭിഃ
അവൻ ദിവ്യമായ പൂക്കൾ കൊണ്ടുള്ള മേഘങ്ങൾക്കു പൂക്കളുടെ മഴ പെയ്യാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു.
ശേഷോഽപി ശോണശൈലേശം സമഭ്യര്ച്യ ശിവാജ്ഞയാ
ശേഷനും ശിവന്റെ കല്പനപ്രകാരം ശോണമലയുടെ ഇശ്വരനെ ആരാധിച്ചു.
അന്യേ നാഗാശ്ച ഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ചാപ്സരസാം ഗണാഃ
മറ്റു നാഗന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ—
ദേവൈരശേഷൈര്ദൈത്യാദീഞ്ജേതുകാമൈഃ സമുദ്യതൈഃ
ദൈത്യന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എല്ലാ ദേവന്മാരും യാഗത്തിനായി ഒരുങ്ങി.
ത്വഷ്ട്രാ വിരചിതാകാര ആദിത്യസ്തേജസാ തപന്
പ്രഭയുള്ളവനേ, ത്വഷ്ടാവ് നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു, നീ ആദിത്യന്റെ പ്രകാശംപോലെ ദീപ്തിയോടെ നിലകൊണ്ടു.
രഥവാഹാഃ പുനസ്തസ്യ ശക്തിഹീനാഃ ശ്രമം ഗതാഃ
അവന്റെ രഥം വലിച്ച കുതിരകൾ ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട് ക്ഷീണിച്ചു, മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.
നാശക്നോച്ച ദിവം ഗന്തും സര്വഗത്യാംശുമാലിനഃ
പ്രകാശത്താൽ അലങ്കൃതരായ രശ്മികളേറിയവർ ഉയർന്ന ആകാശത്തിലേക്ക് പോകാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
പ്രീത്യാ തസ്മാദ്വിഭോര്ലേഭേ മാര്ഗം വ്യോമ്നോ ഹയാഞ്ഛുഭാന്
അനുഗ്രഹത്തോടെ ഭഗവാൻ അവനു ആകാശത്തിൽ ഒരു വഴിയും ശുഭമായ കുതിരകളും നൽകി.
ന ലംഘയതി കിം ത്വസ്യ പ്രദക്ഷിണപരിക്രമൈഃ
വലതുവശം ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ അവൻ അതിക്രമിക്കാനാവാത്തത് എന്താണ്?
അരുണാചലമാരാധ്യ നവാന്യംഗാനി ലേഭിരേ 1.3.1.6.
അരുണാചലത്തെ ആരാധിച്ച് അവർക്ക് പുതിയ അവയവങ്ങൾ ലഭിച്ചു.
ഘ്രാണം വാണീ ച ലേഭേ സാ ശോണാചലനിഷേവണാത്
ശോണമലയിൽ സേവനം ചെയ്തതിലൂടെ അവൾക്ക് മൂക്കും വാക്കും ലഭിച്ചു.
ബലിദത്താവനീദാനജലധാരാനിരോധതഃ
ബലിയുടെ ഭൂദാനങ്ങളുടെ പ്രവാഹം തടഞ്ഞതുകൊണ്ടു—
ലേഭേ നേത്രം ച പൂതാത്മാ ഭാസ്കരാഖ്യേ ഗിരൌ സ്ഥിതഃ
ഭാസ്കര എന്ന പർവ്വതത്തിൽ താമസിച്ചപ്പോൾ പവിത്രഹൃദയനായവൻ കണ്ണ് ലഭിച്ചു.
പ്രതര്ദനാഖ്യോ നൃപതിര്ഗ്രഹീതും ദേവകന്യകാമ്
പ്രതർദനൻ എന്ന രാജാവ് ഒരു ദേവകുമാരിയെ നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
ക്ഷണാത്കപിമുഖോ ജാതോ മംത്രിഭിശ്ചോദിതോ നൃപഃ
അപ്പോൾ, മന്ത്രിമാരുടെ പ്രേരണയോടെ, രാജാവ് ഒരു കുരങ്ങിന്റെ മുഖം ഉടനടി സ്വീകരിച്ചു.
തതശ്ചാരുമുഖോജാതഃ പ്രസാദാദരുണേശിതുഃ
അതിനുശേഷം, അരുണേശ്വരന്റെ കൃപയാൽ, അവൻ മനോഹരമായ മുഖം ലഭിച്ചു.
അരുണാചലനാഥസ്യസംനിധൌ ജ്ഞാനദുര്ബലഃ
അരുണാചലനാഥന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, അവൻ ജ്ഞാനത്തിൽ ദുർബലനായിരുന്നു.
തതോ വ്യാഘ്രമുഖം ദൃഷ്ട്വാ ഗംധര്വപരിചാരകാഃ
അതിനുശേഷം, വ്യാഘ്രമുഖനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഗാന്ധർവരുടെ സേവകർ—