തദാ തവാഽപി ദൈത്യേംദ്ര സമൃദ്ധിഃ സംസ്മൃതാ മയാ
അപ്പോൾ, ദൈത്യരാജാവേ, ഞാൻ നിന്റെ സമൃദ്ധിയും ഓർമ്മിച്ചു.
ത്വത്സമൃദ്ധിമിമാം പശ്യന്സ്ത്രീരത്നരഹിതാം ധുവമ്
നിന്റെ ഈ സമൃദ്ധി ഞാൻ കണ്ടപ്പോൾ, സ്ത്രീരത്നം ഇല്ലാതിരുന്നാലും,
അപ്സരോനാഗകന്യാദ്യാ യദ്യപി ത്വദ്വശേ സ്ഥിതാഃ
അപ്സരസ്സുകളും നാഗകന്യകളും മറ്റും നിന്റെ അധീനതയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നാലും,
യസ്യാ ലാവണ്യജലധൌ നിമഗ്നശ്ചതുരാനനഃ
ആവളാണ്, അവളുടെ സൗന്ദര്യസമുദ്രത്തിൽ തന്നെ ചതുരാനനൻ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.
വീതരാഗോഽപി ഹി യഥാ മദനാരിഃ സ്വലീലയാ 2.4.17.
മദനന്റെ ശത്രുവായ വിരാഗിയാകുന്നവൻ പോലും, തന്റെ ലീലയിൽ,
യസ്യാഃ പുനഃ പുനഃ പശ്യന്രൂപം ധാതാഽപി സര്ജനേ
ആവളുടെ രൂപം വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്ടാൽ, സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ധാതാവിന് പ്രചോദനമാകുന്നു.
അതഃ സ്ത്രീരത്നസംഭോക്തുഃ സമൃദ്ധിസ്തസ്യ സാ വരാ
അതിനാൽ അവൻ അനുഭവിച്ച ആ സ്ത്രീരത്നം അവന്റെ വലിയ ഭാഗ്യമായി മാറി.
ഏവമുക്ത്വാ തമാമംത്ര്യ ഗതേ സതി സ ദൈത്യരാട്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവനെ വിടപറഞ്ഞ് അവൻ പോയപ്പോൾ, ദൈത്യരാജാവു—
അഥ സംപ്രേഷയാമാസ സ ദൂതം സിംഹികാസുതമ്
അപ്പോൾ അവൻ സിംഹികയുടെ മകനായ ദൂതനെ അയച്ചു.
കൈലാസമഗമദ്രാഹുഃ കുര്വഞ്ഛുക്ലേംദുവര്ചസമ്
രാഹു പ്രകാശമുള്ള വെള്ളിച്ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങി കൈലാസിൽ എത്തി.
നിവേദിതസ്തദേശായ നംദിനാ പ്രവിവേശ സഃ
അവിടുത്തെ യജമാനനോട് നന്ദി അറിയിച്ച ശേഷം അവൻ അകത്തു കടന്നു.
സര്വരത്നേശ്വരസ്യ ത്വമാജ്ഞാം ശൃണു വൃഷധ്വജ
എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെ യജമാനന്റെ ആജ്ഞ കേൾക്കു, വൃഷധ്വജാ.
സ്മശാനവാസിനോ നിത്യമസ്ഥിഭാരവഹസ്യ ച
സ്മശാനത്തിൽ സ്ഥിരമായി താമസിക്കുന്നവനും അസ്ഥികളുടെ ഭാരമേറ്റുനടക്കുന്നവനും ആയവന്റെ
അഹം രത്നാധിനാഥോഽസ്മി സാ ച സ്ത്രീരത്നസംജ്ഞികാ
ഞാൻ രത്നങ്ങളുടെ യജമാനനാണ്, അവൾ സ്ത്രീരത്നം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
അഭവത്പുരുഷോ രൌദ്രസ്തീവ്രാശനിസമസ്വനഃ ।। 2.4.17.
അപ്പോൾ ഒരു ഭയങ്കരനായ പുരുഷൻ ഉണർന്നു, അവന്റെ ശബ്ദം അത്യന്തം ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെയായിരുന്നു.
സിംഹാസ്യഃ പ്രലലജ്ജിഹ്വഃ സ ജ്വലന്നയനോ മഹാന്
അവനു സിംഹമുഖം, വിറയുന്ന നാവ്, തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന വലിയ കണ്ണുകൾ—all ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ തം ഖാദിതുമായാംതം ദൃഷ്ട്വാ രാഹുര്ഭയാതുരഃ
അവൻ തനിക്കു നേരെ വന്നു തിന്നാൻ ശ്രമിക്കുന്നതറിഞ്ഞ്, രാഹു ഭയത്താൽ വിറച്ചു.
സ ച രാഹുര്മഹാബാഹോ മേഘഗമ്ഭീരയാ ഗിരാ
ശക്തനായ രാഹു, മേഘഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തോടെ—
ബ്രാഹ്മണം മാം മഹാദേവ ഖാദിതും സമുപാഗതഃ
മഹാദേവാ, ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ആണ്, നീ എന്നെ തിന്നാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.
നൈവാഽസൌ വധ്യതാമേതി ദൂതോഽയം പരവാന്യതഃ
ഇവനെ കൊല്ലാൻ പാടില്ല; ഇദ്ദേഹം ദൂതനാണ്, മറ്റൊരാളുടെ ആജ്ഞയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
രാഹും ത്യക്ത്വാഽഥ പുരുഷസ്തദാ രുദ്രം വ്യജിജ്ഞപത് പുരുഷ ഉവാച ക്ഷുധാ മാം വാധതേഽത്യംതം ക്ഷുത്ക്ഷാമശ്ചാഽസ്മി സര്വഥാ
രാഹുവിനെ വിട്ട്, ആ പുരുഷൻ രുദ്രനോട് പറഞ്ഞു: 'ഭക്ഷണം കിട്ടാതെ ഞാൻ അത്യന്തം ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു; വിശപ്പാൽ ഞാൻ മുഴുവനായി ക്ഷയിച്ചു.'
കിം ഭക്ഷയാമി ദേവേശ തദാജ്ഞാപയ മാം പ്രഭോ ഈശ്വര ഉവാച ഭക്ഷയസ്വാത്മനഃ ശീഘ്രം മാംസം ത്വം ഹസ്തപാദയോഃ
'ദേവേശാ, ഞാൻ എന്ത് ഭക്ഷിക്കണം? അതിനായി എന്നോട് കല്പിക്കൂ, പ്രഭോ.' ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ കൈകളും കാലുകളും ഉടനടി ഭക്ഷിച്ചോളു.'
ഹസ്തപാദോദ്ഭവം മാംസം ശിരഃശേഷോ യഥാഽഭവത്
അവൻ കൈകളും കാലുകളും ഭക്ഷിച്ചു, അങ്ങനെ തല മാത്രം ശേഷിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ ശിരോഽവശേഷം തം സുപ്രസന്നസ്തദാ ശിവഃ
അവനെ തല മാത്രം ശേഷിച്ച നിലയിൽ കണ്ടപ്പോൾ ശിവൻ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
ത്വദര്ചാം യേ ന കുര്വംതി നൈവ തേ മേ പ്രിയംകരാഃ ।। 2.4.17.
എന്നെ ആരാധിക്കാത്തവർ എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവരല്ല.
* നാര്ചയന്തീഹ യേ പൂര്വം തേഷാമര്ചാ വൃഥാ ഭവേത്
മുന്പ് ഇവിടെ ആരാധന നടത്താത്തവരുടെ ആരാധന ഇനി വ്യർത്ഥമാകും.
രാഹുര്വിമുക്തോ യസ്തേന സോഽപി തദ്ബര്ബരേ സ്ഥലേ
രാഹുവിൽ നിന്ന് മോചിതനായവനും ആ കാട്ടുപ്രദേശത്തുതന്നെ തുടരുകയായിരുന്നു.
തതഃ സ രാഹുഃ പുനരേവ ജാതമാത്മാനമസ്മിന്നിതി മന്യമാനഃ
അപ്പോൾ ആ രാഹു, 'ഞാൻ വീണ്ടും ഇവിടെ ജനിച്ചു' എന്ന് കരുതി.
നിര്ജഗാമാഽഽശു ദൈത്യാനാം കോടിഭിഃ പരിവാരിതഃ
അവൻ ദൈത്യരുടെ കോടികൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി വേഗത്തിൽ പുറത്തുവന്നു.
ഗച്ഛതോഽസ്യാഽഗ്രതഃ ശുക്രോ രാഹുര്ദൃഷ്ടിപഥേഽഭവത്
അവൻ മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ ശുക്രനും രാഹുവും അവന്റെ കാഴ്ചയിൽ എത്തി.