വിഷ്ണുര്ദൈത്യസ്യ ബാണൌഘൈര്ധ്വജം ഛത്രം ധനുര്ഹയാന്
വിഷ്ണു ബാണങ്ങളുടെ മഴയാൽ ദൈത്യന്റെ പതാകയും കുടയും വില്ലും കുതിരകളും തകർത്തു.
തതോ ദൈത്യഃ സമുത്പത്യ ഗദാപാണിസ്ത്വരാന്വിതഃ
അപ്പോൾ ദൈത്യൻ ഗദ കൈയിൽ പിടിച്ച് അതിവേഗത്തിൽ ചാടിവന്നു.
വിഷ്ണുര്ഗദാം സ്വഖങ്ഗേന ചിച്ഛേദ പ്രഹസന്നിവ
വിഷ്ണു ചിരിച്ചുപോലെ തന്റെ വാളുകൊണ്ട് ആ ഗദ തുറന്നു.
തതസ്തൌ ബാഹുയുദ്ധേന യുയുധാതേ മഹാബലൌ
അതിനുശേഷം ആ ഇരുവരും ശക്തിയോടെ കൈകളാൽ തമ്മിൽ പോരാടിച്ചു.
ഏവം തൌ സുചിരം യുദ്ധം കൃത്വാ വിഷ്ണുഃ പ്രതാപവാന്
ഇങ്ങനെ അവർ ദീർഘകാലം യുദ്ധം നടത്തി, അതിനുശേഷം തേജസ്സുള്ള വിഷ്ണു—
അദേയമപി തേ ദദ്മി യത്തേ മനസി വര്തതേ ।। 2.4.16.
നിനക്ക് മനസ്സിൽ എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടായാലും, അതു നൽകാൻ കഴിയാത്തതെങ്കിലും ഞാൻ നൽകുന്നു.
ജലംധര ഉവാച യദി ഭാവുക തുഷ്ടോഽസി വരമേനം ദദസ്വ മേ
ജലന്ധരൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ സത്യത്തിൽ സന്തോഷമുള്ളവനാണെങ്കിൽ, ഈ വരം എനിക്ക് തരിക.
തദാ ജലംധരപുരമഗമദ്രമയാ സഹ
അതിനുശേഷം അവൻ രാമനോടൊപ്പം ജലന്ധരന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
ജലംധരസ്തു ദേവാനാമധികാരേഷു ദാനവാന്
ജലന്ധരൻ ദേവന്മാരുടെ രാജ്യങ്ങളിൽ ദാനവന്മാരെ അധികാരത്തിൽ ഇരുത്തി.
ദേവഗംധര്വസിദ്ധേഷു യത്കിംചിദ്രത്നസംയുതമ്
ദേവന്മാരിലും ഗന്ധർവന്മാരിലും സിദ്ധന്മാരിലും ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്ന ധനവും,
പാതാലഭുവനേ ദൈത്യം നിശുംഭം സ മഹാബലമ്
പാതാളലോകത്ത് മഹാബലശാലിയായ നിശുംബനെന്ന ദൈത്യനെ അവൻ കീഴടക്കി.
ദേവഗംധര്വസിദ്ധാഽഽദ്യാന്സര്പരാക്ഷസമാനുഷാന്
ദേവന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും സിദ്ധന്മാരെയും, സർപ്പന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും അവൻ തന്റെ അധീനതയിൽ കൊണ്ടുവന്നു.
ഏവം ജലംധരഃ കൃത്വാ ദേവാന്സ്വവശവര്തിനഃ
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരെ തന്റെ ഇച്ഛയ്ക്ക് കീഴാക്കിയ ശേഷം ജലന്ധരൻ,
ന കശ്ചിദ്വ്യാധിതോ നൈവ ദുഃഖീ നൈവ കൃതസ്തഥാ
ആര്ക്കും രോഗം ബാധിച്ചില്ല, ആരും ദുഃഖിച്ചില്ല, ആരെയും ദോഷം ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല.
ഏവം മഹീം ശാസതി ദാനവേംദ്രേ ധര്മേണ സമ്യക്ച ദിദൃക്ഷയാഽഹമ്
ഇങ്ങനെ ദാനവരാജാവായ ജലന്ധരൻ ധർമ്മത്തോടെ ഭൂമി ഭരിച്ചപ്പോൾ, അതു ഞാൻ കാണണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു.
സംപ്രഹസ്യ തദാ വാക്യം സ്നേഹപൂര്വം ച വൈ നൃപ
അപ്പോൾ അവൻ സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിച്ച് രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കുത ആഗമ്യതേ ബ്രഹ്മന്കിചിദ്ദൃഷ്ടം ത്വയാ പ്രഭോ
നീ എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്, ബ്രഹ്മനേ? എന്തെങ്കിലും കണ്ടോ, പ്രഭുവേ?
തത്രോമയാ സമാസീനം ദൃഷ്ടവാനസ്മി ശംകരമ്
അവിടെ ഞാൻ ശംകരനെ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു.
യോജനായുതവിസ്തീര്ണേ കല്പവൃക്ഷമഹാവനേ
പതിനായിരം യോജന വീതിയുള്ള കല്പവൃക്ഷങ്ങളുടെ വലിയ കാടിൽ,
തദ്ദൃഷ്ട്വാ മഹദാശ്ചര്യം വിസ്മയോ മേഽഭവത്തദാ
ആ വലിയ അത്ഭുതം കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് അത്ഭുതം നിറഞ്ഞു.
തദാ തവാഽപി ദൈത്യേംദ്ര സമൃദ്ധിഃ സംസ്മൃതാ മയാ
അപ്പോൾ, ദൈത്യരാജാവേ, ഞാൻ നിന്റെ സമൃദ്ധിയും ഓർമ്മിച്ചു.
ത്വത്സമൃദ്ധിമിമാം പശ്യന്സ്ത്രീരത്നരഹിതാം ധുവമ്
നിന്റെ ഈ സമൃദ്ധി ഞാൻ കണ്ടപ്പോൾ, സ്ത്രീരത്നം ഇല്ലാതിരുന്നാലും,
അപ്സരോനാഗകന്യാദ്യാ യദ്യപി ത്വദ്വശേ സ്ഥിതാഃ
അപ്സരസ്സുകളും നാഗകന്യകളും മറ്റും നിന്റെ അധീനതയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നാലും,
യസ്യാ ലാവണ്യജലധൌ നിമഗ്നശ്ചതുരാനനഃ
ആവളാണ്, അവളുടെ സൗന്ദര്യസമുദ്രത്തിൽ തന്നെ ചതുരാനനൻ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.
വീതരാഗോഽപി ഹി യഥാ മദനാരിഃ സ്വലീലയാ 2.4.17.
മദനന്റെ ശത്രുവായ വിരാഗിയാകുന്നവൻ പോലും, തന്റെ ലീലയിൽ,
യസ്യാഃ പുനഃ പുനഃ പശ്യന്രൂപം ധാതാഽപി സര്ജനേ
ആവളുടെ രൂപം വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്ടാൽ, സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ധാതാവിന് പ്രചോദനമാകുന്നു.
അതഃ സ്ത്രീരത്നസംഭോക്തുഃ സമൃദ്ധിസ്തസ്യ സാ വരാ
അതിനാൽ അവൻ അനുഭവിച്ച ആ സ്ത്രീരത്നം അവന്റെ വലിയ ഭാഗ്യമായി മാറി.
ഏവമുക്ത്വാ തമാമംത്ര്യ ഗതേ സതി സ ദൈത്യരാട്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവനെ വിടപറഞ്ഞ് അവൻ പോയപ്പോൾ, ദൈത്യരാജാവു—
അഥ സംപ്രേഷയാമാസ സ ദൂതം സിംഹികാസുതമ്
അപ്പോൾ അവൻ സിംഹികയുടെ മകനായ ദൂതനെ അയച്ചു.
കൈലാസമഗമദ്രാഹുഃ കുര്വഞ്ഛുക്ലേംദുവര്ചസമ്
രാഹു പ്രകാശമുള്ള വെള്ളിച്ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങി കൈലാസിൽ എത്തി.