അദ്യപ്രഭൃത്യഹമപി ഭവാമി ജലമധ്യഗഃ
ഇന്നുമുതൽ ഞാൻ പോലും വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ താമസിക്കും.
കാതികവ്രതിനാം ചേംദ്ര രക്ഷാ കാര്യാ ത്വയാ സദാ ഖാത്പപാത ജലേ വിംധ്യവാസിനഃ കസ്യ പശ്യതഃ
ഇന്ദ്രാ, കാർത്തിക വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരെ നീ എപ്പോഴും രക്ഷിക്കണം; വിന്ധ്യപർവതത്തിൽ വസിച്ചവൻ, ആരോ കാണുമ്പോൾ വെള്ളത്തിലേക്ക് വീണു.
ഹത്വാ ശംഖാസുരം വിഷ്ണുര്ബദരീവനമാഗമത്
ശംഖാസുരനെ കൊല്ലുകയും വിഷ്ണു ബദരിവനത്തിലേക്ക് പോകുകയും ചെയ്തു.
വിഷ്ണുരുവാച ജലാംതരവിശീര്ണാംസ്താന്യൂയം വേദാന്പ്രമാര്ഗഥ താവത്പ്രയാഗം തിഷ്ഠാമി ദേവതാഗണസംയുതഃ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: വെള്ളത്തിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ആ വേദങ്ങൾ നിങ്ങൾ അന്വേഷിക്കണം; അതുവരെ ഞാൻ ദേവതാസമൂഹങ്ങളോടൊപ്പം പ്രയാഗത്തിൽ നിലകൊള്ളാം.
ഉദ്ധൃതാശ്ച സബീജാസ്തേ വേദാ യജ്ഞസമന്വിതാഃ
മന്ത്രബീജങ്ങളോടും യാഗങ്ങളോടും കൂടിയ വേദങ്ങൾ അവർ തിരികെ നേടി.
സ സ ഏവ ഋഷിര്ജാതസ്തത്തത്പ്രഭൃതി പാര്ഥിവ
അന്ന് മുതൽ ആzelfde ഋഷി പുനർജനിച്ചു, രാജാവേ.
വിഷ്ണവേ സവിധാത്രേ തേ ലബ്ധാന്വേദാന്ന്യവേദയന്
അവർ ലഭിച്ച വേദങ്ങൾ സൃഷ്ടാവായ വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ചു.
അയജദ്വാജിമേധേന ദേവര്ഷിഗണസംയുതഃ
ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും കൂട്ടത്തോടെ, അദ്ദേഹം അശ്വമേധയാഗം നടത്തി.
ഹര്ഷകാലോഽയമസ്മാകം തസ്മാത്ത്വം വരദോ ഭവ
ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്കു സന്തോഷത്തിന്റെ കാലമാണ്. അതിനാൽ, നീ ഞങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവനാവണം.
സ്ഥാനേഽസ്മിന്ദ്രുഹിണോ വേദാന്നഷ്ടാന്പ്രാപ പുനസ്ത്വയമ്
ഇവിടെ തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മാവു നഷ്ടപ്പെട്ട വേദങ്ങൾ വീണ്ടും ലഭിച്ചത്.
സ്ഥാനമേതദ്ധി നഃ ശ്രേഷ്ഠം പൃഥിവ്യാം പുണ്യവര്ധനമ്
ഭൂമിയിൽ ഞങ്ങളുടെ ഈ സ്ഥലം ഏറ്റവും ഉത്തമവും പുണ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
കാലോഽപ്യയം മഹാപുണ്യോ ബ്രഹ്മഘ്നാഽഽദിവിശുദ്ധികൃത്
ഇപ്പോഴത്തെ ഈ സമയവും അത്യന്തം പുണ്യപ്രദവും, ബ്രഹ്മഹത്യാദികൾക്കുപോലും ശുദ്ധീകരണമായതുമാണ്.
തഥാസ്തു സുലഭം ത്വേതദ്ബ്രഹ്മക്ഷേത്രമിതിപ്രഥമ്
അങ്ങനെയാകട്ടെ—ഈ ബ്രഹ്മക്ഷേത്രം എല്ലാവർക്കും എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതായിരിക്കട്ടെ.
സൂര്യവംശോദ്ഭവോ രാജാ ഗംഗാമത്രാനയിഷ്യതി 2.4.13.
സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച ഒരു രാജാവ് ഗംഗയെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരും.
യൂയം ച സര്വേ ബ്രഹ്മാദ്യാ നിവസംതു മയാ സഹ
നിങ്ങളൊക്കെയും ബ്രഹ്മാവിനെ തുടക്കംവെച്ച് എനിക്ക് കൂടെ ഇവിടെ വസിക്കട്ടെ.
സര്വപാപാനി നശ്യംതി തീര്ഥരാജസ്യ ദര്ശനാത്
ഈ തീർത്ഥരാജാവിനെ കാണുമ്പോൾ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
കാലോഽപ്യേഷ മഹാപുണ്യഫലദോഽസ്തു സദാ നൃണാമ്
ഈ സമയവും എല്ലായ്പ്പോഴും മനുഷ്യർക്കു മഹാപുണ്യഫലം തരുന്നതായിരിക്കട്ടെ.
നാരദ ഉവാച ഏവം ദേവാന്ദേവദേവസ്തദുക്ത്വാ തത്രൈവാംതര്ധാനമാഗാത്സവേധാഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞ് ദേവദേവനും സൃഷ്ടാവും അവിടെയെല്ലാം അപ്രത്യക്ഷരായി.
167a കാര്തികേ തുലസീമൂലേ യോഽര്ചയേദ്ധരിമീശ്വരമ്
കാര്തിക മാസത്തിൽ തുളസിയുടെ അടിയിൽ ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നവൻ—
തത്ര യാ തുലസീമൂലേ വിഷ്ണോഃ പൂജാ ത്വയോദിതാ
അവിടെ തുളസിയുടെ അടിയിൽ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് നീ പറഞ്ഞതുപോലെ—
തേനാഽഹം പ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി മാഹാത്മ്യം തുലസീഭവമ്
അതിനാൽ, തുളസിയുടെ മഹത്വവും ഉത്ഭവവും ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കഥമേഷാ സമുത്പന്നാ കസ്മിന്സ്ഥാനേ ച നാരദ
നാരദാ, അവൾ എങ്ങനെയാണ് ജനിച്ചത്, എവിടെയാണ് ജനിച്ചത്?
സേതിഹാസം പുരാവൃത്തം തത്സര്വം കഥയാമി തേ
അത് പുരാതനമായ കഥയാണു്. ആ കഥ മുഴുവൻ ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം.
പുരാ ശക്രഃ ശിവം ദ്രഷ്ടുമഗാത്കൈലാസപര്വതമ്
പഴയകാലത്ത് ഇന്ദ്രൻ ശിവനെ കാണാൻ കൈലാസപർവതത്തിലേക്ക് പോയിരുന്നു.
യാവദ്ഗതഃ ശിവഗൃഹം താവത്തത്ര സ ദൃഷ്ടവാന്
ശിവന്റെ ഭവനത്തിലെത്തിയപ്പോൾ അവിടെ അവൻ കണ്ടു—
സ പൃഷ്ടസ്തേന കസ്ത്വം ഭോഃ ക്വ ഗതോ ജഗദീശ്വരഃ
അവനെ ആരാണെന്നു ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, ഭോ, ലോകനാഥൻ എവിടേക്ക് പോയി?'
തതഃ കുദ്ധോ വജ്രപാണിസ്തം നിര്ഭര്ത്സ്യ വചോഽബ്രവീത്
അതിനുശേഷം കുപിതനായ വജ്രധാരി അവനെ കഠിനമായി ശപിച്ച് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു:
അതസ്ത്വാം ഹന്മി വജ്രേണ കസ്തേ ത്രാതാഽസ്തി ദുര്മതേ
അതിനാൽ, ഞാൻ നിന്നെ വജ്രംകൊണ്ട് സംഹരിക്കും; ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനേ, നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ആരുണ്ട്?
തേനാസ്യ കണ്ഠോ നീലത്വമഗാദ്വജ്രം ച ഭസ്മതാമ് 2.4.14.
അതു കൊണ്ടു അവന്റെ കഴുത്ത് നീലനിറമായ് മാറി, വജ്രം പിഴിഞ്ഞു ചിതലായി.
ദൃഷ്ട്വാ ബൃഹസ്പതിസ്തൂര്ണം കൃതാംജലിപുടോഽഭവത്
ഇത് കണ്ട ബ്രഹസ്പതി ഉടൻ കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു.