സുവര്ണാദ്രിഗുഹാദുര്ഗസംസ്ഥിതാസ്ത്രിദശാദയഃ
സ്വർണ്ണപർവതത്തിലെ ഗുഹകളിലും കോട്ടകളിലും ദേവന്മാരും മറ്റു ദൈവങ്ങളും വസിച്ചു.
ഹൃതാധികാരാസ്ത്രിദശാ മയാ യദ്യപി നിര്ജിതാഃ
എന്നാൽ ഞാൻ അവരെ ജയിച്ചിട്ടും, ദേവന്മാർക്ക് അവരുടെ അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ജ്ഞാതം തത്തു മയാ ദേവാ വേദമന്ത്രബലാന്വിതാഃ
പിന്നീട് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി, ഈ ദേവന്മാർക്ക് വേദമന്ത്രങ്ങളുടെ ശക്തിയുണ്ട്.
ഇതി മത്വാ തതോ ദൈത്യോ വിഷ്ണുമാലക്ഷ്യ നിദ്രിതമ്
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച ദാനവൻ, വിഷ്ണുവിനെ ഉറങ്ങുന്നതായി കണ്ടു,
നീതാസ്തു തേന തേ വേദാസ്തദ്ഭയാത്തേ നിരാക്രമന്
അവൻ വേദങ്ങൾ എടുത്തു; അവന്റെ ഭയത്തിൽ ദേവന്മാർ അവിടെ നിന്ന് വിട്ടുപോയി.
താന്മാര്ഗമാണഃ ശംഖോഽപി സമുദ്രാംതര്ഗതോ ഭ്രമന് അഥ ദേവൈഃ സ്തുതോ വിഷ്ണുര്ബോധിതസ്താനുവാച ഹ 2.4.13.
വേദങ്ങൾ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ശംഖൻ സമുദ്രത്തിനുള്ളിൽ ചുറ്റി നടന്നു; പിന്നെ ദേവന്മാർ പ്രശംസിച്ചപ്പോൾ വിഷ്ണു ഉണർന്നു അവരോട് സംസാരിച്ചു.
ഊര്ജസ്യ ശുക്ലൈകാദശ്യാം ഭവദ്ഭിഃ പ്രതിബോധിതഃ
ഊർജ്ജമാസത്തിലെ ശുദ്ധ ഏകാദശിയന്നാൾ നിങ്ങൾ എന്നെ ഉണർത്തി.
വേദാഃ ശംഖഹൃതാഃ സര്വേ തിഷ്ഠംത്യുദകസംസ്ഥിതാഃ
ശംഖൻ എടുത്ത എല്ലാ വേദങ്ങളും ഇപ്പോൾ വെള്ളത്തിൽ തന്നെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
അദ്യപ്രഭൃതി വേദാസ്തു മംത്രബീജസമന്വിതാഃ
ഇന്നുമുതൽ വേദങ്ങൾ മന്ത്രബീജങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായിരിക്കും.
കാലേഽസ്മിന്യേ പ്രകുര്വംതി പ്രാതഃസ്നാനം നരോത്തമാഃ
ഇപ്പോഴത്തെ കാലത്ത് ഉത്തമന്മാർ പ്രഭാതസ്നാനം ആചരിക്കുന്നു.
അദ്യപ്രഭൃത്യഹമപി ഭവാമി ജലമധ്യഗഃ
ഇന്നുമുതൽ ഞാൻ പോലും വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ താമസിക്കും.
കാതികവ്രതിനാം ചേംദ്ര രക്ഷാ കാര്യാ ത്വയാ സദാ ഖാത്പപാത ജലേ വിംധ്യവാസിനഃ കസ്യ പശ്യതഃ
ഇന്ദ്രാ, കാർത്തിക വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരെ നീ എപ്പോഴും രക്ഷിക്കണം; വിന്ധ്യപർവതത്തിൽ വസിച്ചവൻ, ആരോ കാണുമ്പോൾ വെള്ളത്തിലേക്ക് വീണു.
ഹത്വാ ശംഖാസുരം വിഷ്ണുര്ബദരീവനമാഗമത്
ശംഖാസുരനെ കൊല്ലുകയും വിഷ്ണു ബദരിവനത്തിലേക്ക് പോകുകയും ചെയ്തു.
വിഷ്ണുരുവാച ജലാംതരവിശീര്ണാംസ്താന്യൂയം വേദാന്പ്രമാര്ഗഥ താവത്പ്രയാഗം തിഷ്ഠാമി ദേവതാഗണസംയുതഃ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: വെള്ളത്തിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ആ വേദങ്ങൾ നിങ്ങൾ അന്വേഷിക്കണം; അതുവരെ ഞാൻ ദേവതാസമൂഹങ്ങളോടൊപ്പം പ്രയാഗത്തിൽ നിലകൊള്ളാം.
ഉദ്ധൃതാശ്ച സബീജാസ്തേ വേദാ യജ്ഞസമന്വിതാഃ
മന്ത്രബീജങ്ങളോടും യാഗങ്ങളോടും കൂടിയ വേദങ്ങൾ അവർ തിരികെ നേടി.
സ സ ഏവ ഋഷിര്ജാതസ്തത്തത്പ്രഭൃതി പാര്ഥിവ
അന്ന് മുതൽ ആzelfde ഋഷി പുനർജനിച്ചു, രാജാവേ.
വിഷ്ണവേ സവിധാത്രേ തേ ലബ്ധാന്വേദാന്ന്യവേദയന്
അവർ ലഭിച്ച വേദങ്ങൾ സൃഷ്ടാവായ വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ചു.
അയജദ്വാജിമേധേന ദേവര്ഷിഗണസംയുതഃ
ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും കൂട്ടത്തോടെ, അദ്ദേഹം അശ്വമേധയാഗം നടത്തി.
ഹര്ഷകാലോഽയമസ്മാകം തസ്മാത്ത്വം വരദോ ഭവ
ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്കു സന്തോഷത്തിന്റെ കാലമാണ്. അതിനാൽ, നീ ഞങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവനാവണം.
സ്ഥാനേഽസ്മിന്ദ്രുഹിണോ വേദാന്നഷ്ടാന്പ്രാപ പുനസ്ത്വയമ്
ഇവിടെ തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മാവു നഷ്ടപ്പെട്ട വേദങ്ങൾ വീണ്ടും ലഭിച്ചത്.
സ്ഥാനമേതദ്ധി നഃ ശ്രേഷ്ഠം പൃഥിവ്യാം പുണ്യവര്ധനമ്
ഭൂമിയിൽ ഞങ്ങളുടെ ഈ സ്ഥലം ഏറ്റവും ഉത്തമവും പുണ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
കാലോഽപ്യയം മഹാപുണ്യോ ബ്രഹ്മഘ്നാഽഽദിവിശുദ്ധികൃത്
ഇപ്പോഴത്തെ ഈ സമയവും അത്യന്തം പുണ്യപ്രദവും, ബ്രഹ്മഹത്യാദികൾക്കുപോലും ശുദ്ധീകരണമായതുമാണ്.
തഥാസ്തു സുലഭം ത്വേതദ്ബ്രഹ്മക്ഷേത്രമിതിപ്രഥമ്
അങ്ങനെയാകട്ടെ—ഈ ബ്രഹ്മക്ഷേത്രം എല്ലാവർക്കും എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതായിരിക്കട്ടെ.
സൂര്യവംശോദ്ഭവോ രാജാ ഗംഗാമത്രാനയിഷ്യതി 2.4.13.
സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച ഒരു രാജാവ് ഗംഗയെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരും.
യൂയം ച സര്വേ ബ്രഹ്മാദ്യാ നിവസംതു മയാ സഹ
നിങ്ങളൊക്കെയും ബ്രഹ്മാവിനെ തുടക്കംവെച്ച് എനിക്ക് കൂടെ ഇവിടെ വസിക്കട്ടെ.
സര്വപാപാനി നശ്യംതി തീര്ഥരാജസ്യ ദര്ശനാത്
ഈ തീർത്ഥരാജാവിനെ കാണുമ്പോൾ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
കാലോഽപ്യേഷ മഹാപുണ്യഫലദോഽസ്തു സദാ നൃണാമ്
ഈ സമയവും എല്ലായ്പ്പോഴും മനുഷ്യർക്കു മഹാപുണ്യഫലം തരുന്നതായിരിക്കട്ടെ.
നാരദ ഉവാച ഏവം ദേവാന്ദേവദേവസ്തദുക്ത്വാ തത്രൈവാംതര്ധാനമാഗാത്സവേധാഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞ് ദേവദേവനും സൃഷ്ടാവും അവിടെയെല്ലാം അപ്രത്യക്ഷരായി.
167a കാര്തികേ തുലസീമൂലേ യോഽര്ചയേദ്ധരിമീശ്വരമ്
കാര്തിക മാസത്തിൽ തുളസിയുടെ അടിയിൽ ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നവൻ—
തത്ര യാ തുലസീമൂലേ വിഷ്ണോഃ പൂജാ ത്വയോദിതാ
അവിടെ തുളസിയുടെ അടിയിൽ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് നീ പറഞ്ഞതുപോലെ—