കൌമുദീ ക്രിയതേ യസ്മാദ്ഭാവം കര്തും മഹീതലേ ഹര്ഷദുഃഖാദിഭാവേന തസ്യ വര്ഷം പ്രയാതി ഹി
കൗമുദി ഉത്സവം ഭൂമിയിൽ സന്തോഷം, ദുഃഖം തുടങ്ങിയ ഭാവങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ നടത്തുമ്പോൾ, ആ വർഷം അങ്ങനെ കടന്നു പോകുന്നു.
രുദിതേ രോദിതം വര്ഷം പ്രഹൃഷ്ടേ തു പ്രഹര്ഷിതമ്
ആൾ കരയുമ്പോൾ ആ വർഷം ദുഃഖത്തിൽ പോകുന്നു; സന്തോഷപ്പെടുമ്പോൾ ആ വർഷം സന്തോഷത്തിൽ കഴിയും.
വൈഷ്ണവീ ദാനവീ ചേയം തിഥിഃ പ്രോക്താ ച കാര്തികേ
കാർത്തിക മാസത്തിലെ ഈ ദിവസം വൈഷ്ണവനും ദാനവനും ആണെന്ന് പറയുന്നു.
ദീപോത്സവം ജനിതസര്വജനപ്രമോദം കുര്വംതി യേ ശുഭതയാ വലിരാജപൂജാമ്
ശുഭമായി, ദീപോത്സവവും ബലിരാജാരാധനയും നടത്തി എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നവർ,
ബലിപൂജാം വിധായൈവം പശ്ചാദ്ഗോക്രീഡനം ചരേത്
ഇങ്ങനെ ബലിപൂജ നടത്തി കഴിഞ്ഞാൽ, പിന്നെ പശുക്കളോടൊപ്പം കളിക്കണം.
ഗവാം ക്രീഡാദിനേ യത്ര രാത്രൌ ദൃശ്യേത ചന്ദ്രമാഃ 2.4.10.
പശുക്കളുടെ കളിയുടെ ദിവസം, രാത്രിയിൽ ചന്ദ്രൻ കാണുമ്പോൾ,
പ്രതിപദ്ദര്ശസംയോഗേ ക്രീഡനം തു ഗവാം മതമ്
പ്രതിപതിയും ചന്ദ്രദർശനവും കൂടുന്നപ്പോൾ പശുക്കളുടെ കളി നടത്തണം.
അലംകാര്യാസ്തദാ ഗാവോ ഗോഗ്രാസാദിഭിരര്ചിതാഃ ആനീയ ച തതഃ പശ്ചാത്കുര്യാന്നീരാജനാവിധിമ്
അപ്പോൾ പശുക്കളെ അലങ്കരിച്ച്, നല്ല പുല്ല് മുതലായവ നൽകി ആദരിച്ച്, പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന്, പിന്നെ നീരാഞ്ജനം ചെയ്യണം.
അഥ ചേത്പ്രതിപത്സ്വല്പാ നാരീ നീരാജനം ചരേത്
പ്രതിപതിയിൽ സ്ത്രീകൾ കുറവാണെങ്കിൽ, അവൾ നീരാഞ്ജനം നടത്തണം.
ഏവം നീരാജനം കൃത്വാ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ഇങ്ങനെ നീരാഞ്ജനം ചെയ്താൽ, എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചനം ലഭിക്കുക.
കുശകാശമയീം കുര്യാദ്യഷ്ടികാം സുദൃഢാം നവാമ്
കുഷയോ കാശയോ കൊണ്ട് ഒരു പുതിയ, ശക്തമായ എട്ടു ചില്ലികളുള്ള കയറ് ഉണ്ടാക്കണം.
താമേകതോ രാജപുത്രാ ഹീനവര്ണാസ്തഥൈകതഃ
അത് രാജകുമാരന്മാർ ഒന്നിച്ച് എടുക്കണം; കുറഞ്ഞ വർണ്ണമുള്ളവർ കൂടി വേറെയും എടുക്കണം.
സമസംഖ്യാ ദ്വയോഃ കാര്യാ സര്വേഽപി ബലവത്തരാഃ
രണ്ടിന്റെയും മൊത്തം എണ്ണം കണക്കാക്കണം; എല്ലാം കഴിയുന്നത്ര ശക്തമാക്കണം.
ഉഭയോഃ പൃഷ്ഠതഃ കാര്യാ രേഖാ തത്കര്ഷകോപരി
രണ്ടിന്റെയും പിന്നിൽ, വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നവന്റെ മുകളിൽ ഒരു രേഖ വരയ്ക്കണം.
ജയചിഹ്നമിദം രാജാ നിദധീത പ്രയത്നതഃ
രാജാവ് ഈ വിജയചിഹ്നം ശ്രദ്ധയോടെ സ്ഥാപിക്കണം.
തദ്വ്രതം ബ്രൂഹി മേ മര്ത്യോ മൃത്യും യേന ന പശ്യതി
മരണത്തെ കാണാതെ ഇരിക്കാൻ മനുഷ്യൻ ആചരിക്കേണ്ട那个 വ്രതം നീ എന്നോട് പറയൂ.
വ്രതം യമദ്വിതീയാഖ്യം ശൃണു ത്വം മൃത്യുനാശനമ്
മരണത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന യമദ്വിതീയ എന്ന വ്രതം ഞാൻ പറയാം, നീ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
കാര്തികേ മാസി ശുദ്ധായാം ദ്വിതീയായാം മുനീശ്വര
കാർത്തികമാസത്തിലെ ശുദ്ധപക്ഷത്തിലെ രണ്ടാം തീയതിയിൽ, മഹർഷേ,
ബ്രാഹ്മേ മുഹൂര്തേ ചോപ്ഥായ ദ്വിതീയായാം മുനീശ്വര
രണ്ടാം തീയതിയിൽ ബ്രഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ്, മഹർഷേ,
പ്രാതഃസ്നാനം തതഃ കുര്യാദ്ദന്തധാവനപൂര്വകമ്
പിന്നീട് പല്ലുതേയ്ക്കുന്നതിന് ശേഷം പ്രഭാതസ്നാനം നടത്തണം.
കൃതനിത്യക്രിയോ ഹൃഷ്ടഃ കുണ്ഡലാംഗദഭൂഷിതഃ
നിത്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തതിനു ശേഷം സന്തോഷത്തോടെ കാതിൽ കുണ്ഡലവും കൈയിൽ വലയും ധരിച്ച്,
പദ്മമഷ്ടദലം കൃത്വാ തസ്മിന്നൌദുമ്ബരേ ശുഭേ വിധിം വിഷ്ണും ച രുദ്രം ച വരദാം ച സരസ്വതീമ്
ശുദ്ധമായ ഔദുംബരഫലകത്തിൽ എട്ടു ദളമുള്ള താമര വരച്ച്, അതിൽ ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും രുദ്രനെയും വരദായിനിയായ സരസ്വതിയെയും പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.
വീണാപുസ്തകസംയുക്താം പൂജയേത്സ്വസ്ഥമാനസഃ
ശാന്തമായ മനസ്സോടെ വീണയും പുസ്തകവും കൈവശമുള്ള സരസ്വതിയെ പൂജിക്കണം.
പുഷ്പൈര്ധൂപൈശ്ച നൈവേദ്യൈര്നാരികേലഫലാദിഭിഃ
പൂക്കൾ, ധൂപം, നൈവേദ്യം, തേങ്ങാ പഴം തുടങ്ങിയ ഫലങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട് പൂജിക്കണം.
വിപ്രായ വേദവിദുഷേ ഗാം ദദ്യാച്ച സവത്സകാമ് 2.4.11.
വേദങ്ങൾ അറിയുന്ന പണ്ഡിതനായ ബ്രാഹ്മണനു കിടാവോടുകൂടിയ പശു ദാനം ചെയ്യണം.
ഹേ വിപ്ര തേ ത്വിമാം സൌമ്യാം ധേനും സംപ്രദദാമ്യഹമ്
ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ഈ സുന്ദരിയായ പശുവിനെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിന്നെക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നു.
തദലാഭേ തു വിപ്രായ ഭക്ത്യാ ദദ്യാദുപാനഹൌ
അത് സാധ്യമല്ലെങ്കിൽ, ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണനു ഒരു ചപ്പൽ ദാനം ചെയ്യണം.
ജ്ഞാതിശ്രേഷ്ഠാന്വയോവൃദ്ധാന്സമ്യഗ്ഭക്ത്യാഽഭിവാദയേത്
സഹോദര്യരിൽ പ്രധാനം, കുടുംബത്തിൽ മുതിർന്നവരെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആദരപൂർവ്വം വന്ദിക്കണം.
തതഃ സോദരസംപന്നാ ഭഗിനീ യാ ഭവേന്മുനേ
പിന്നീട്, മഹർഷേ, ഒരേ അമ്മയിൽ ജനിച്ച സഹോദരിയായവൾ,
ഭഗിനി സുഭഗേ ഭദ്രേ ത്വദംഘ്രിസരസീരുഹമ്
സൗഭാഗ്യവതിയായ ഭഗിനി, ഭദ്രേ, നിന്റെ താമരപോലെയുള്ള കാൽപാദങ്ങൾ—