തേന ദത്താ വാമനായ ഭൂമിഃ സ്വമസ്തകാന്വിതാ
അന്ന് ബലി ഭൂമിയും തന്റെ തലയും വാമനനു സമർപ്പിച്ചു.
കാര്തികേ മാസി ശുക്ലായാം പ്രതിപദ്യാം യതോ ഭവാന്
കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ആദ്യദിവസം, രാജാവേ, നിങ്ങൾ ഇത് ആചരിക്കണം.
വരം ദദാമി തേ രാജന്നിത്യുക്ത്വാഽദാദ്വരം തദാ
'നിനക്ക് ഒരു വരം നൽകുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞശേഷം, അന്നേ ദിവസം ആ വരം നൽകി.
ഏതസ്യാം യേ കരിഷ്യംതി തൈലസ്നാനാദികാര്ചനമ്
ഈ ദിവസം എണ്ണയാൽ സ്നാനം ചെയ്യുകയും മറ്റ് പൂജകൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നവർ—
തദാപ്രഭൃതി ലോകേഽസ്മിന്പ്രസിദ്ധാ പ്രതിപത്തിഥിഃ
—അന്ന് മുതൽ ലോകത്ത് ഈ ആദ്യദിവസം പ്രശസ്തമായി.
തത്രാഭ്യംഗം ന കുര്വീത അന്യഥാ മൃതിമാപ്നുയാത് । । 2.4.10.
അവിടെ അഭ്യംഗം ചെയ്യാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, മറ്റുവഴി മരണം വരാം.
മാംഗല്യം തദ്ദിനേ ചേത്സ്യാദ്വിത്താദിസ്തസ്യ നശ്യതി
ആ ദിവസം മംഗളം ഉണ്ടാകും, പക്ഷേ അവന്റെ സമ്പത്ത് നശിക്കും.
തസ്യാം യദ്യഥ ചാഽഽര്തിക്യം നാരീ മോഹാത്കരിഷ്യതി
അന്ന് ഒരു സ്ത്രീ മൂഢത്വം കൊണ്ടു ആ ആചാരം ചെയ്യാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ—
അവിദ്ധാ പ്രതിപച്ചേത്സ്യാന്മുഹൂര്തമപരേഽഹനി
പ്രതിപത് എന്ന ചന്ദ്രദിനം മറ്റൊരു തിഥി ഇടപെടാതെ തുടരുകയാണെങ്കില്, അതിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം അടുത്ത ദിവസം കുറച്ചു നേരം മാത്രം ഉണ്ടാകും.
പ്രതിപത്സ്വല്പമാത്രാഽപി യദി ന സ്യാത്പരേഽഹനി
അടുത്ത ദിവസം പ്രതിപത്തിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം പോലും ശേഷിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കില്,
തദ്ദിനേ ഗൃഹമധ്യേ തു കുര്യാന്മൂര്തിം തദാംഗണേ
അന്നേ ദിവസം വീട്ടിന്റെ പുറമ്പോക്കില് ഒരു പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കണം.
ആര്തിക്യം തത്ര സംസ്ഥാപ്യ ഏവം കുര്യാദ്വിധാനതഃ
അവിടെ വിളക്ക് വെച്ച്, നിയമപ്രകാരം കര്മ്മം നടത്തണം.
ന മാംഗല്യം ഭവേത്തേഷാം യാവത്സ്യാദ്വത്സരം ധ്രുവമ്
ഒരു വര്ഷം പൂര്ത്തിയാകുന്നതുവരെ അവര്ക്ക് മംഗളം ഉണ്ടാകില്ല.
ആവര്ഷം തദ്ഭവേത്തസ്യ തസ്മാന്മംഗലമാചരേത്
ആ ദോഷം ഒരു വര്ഷം നീളും; അതുകൊണ്ട് മംഗളകര്മ്മം നിര്വഹിക്കണം.
കുരു ദീപോത്സവം രമ്യം ത്രയോദശ്യാദികേഷു ച
മൂന്നാംപതിയ്ക്ക് തുടങ്ങിയ് ദീപങ്ങളുടെ ഉത്സവം ആഹ്ലാദത്തോടെ നടത്തണം.
ഗൌര്യാ ജിത്വാ പുരാ ശംഭുര്നഗ്നോ ദ്യൂതേ വിസര്ജിതഃ 2.4.10.
പഴയകാലത്ത് ഗൗരിയുടെ കൂടെ ചതുരശ്രം കളിച്ചപ്പോള് ശംഭു തോറ്റു, അപ്പോള് അവന് വസ്ത്രം ഇല്ലാതെ അകന്നു നിന്നു.
ദ്യൂതം നിഷിദ്ധം സര്വത്ര ഹിത്വാ പ്രതിപദം ബുധാഃ
ചതുരശ്രം കളി എല്ലായിടത്തും നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു; ബുദ്ധിമാന്മാര് പ്രതിപത് ദിവസം അതില് നിന്ന് വിട്ടുനില്ക്കണം.
ഭവാന്യാഽഭ്യര്ഥിതാ ലക്ഷ്മീര്ധേനുരൂപേണ സംസ്ഥിതാ
ഭവാനിയുടെ അപേക്ഷ പ്രകാരം ലക്ഷ്മി പശുവിന്റെ രൂപം എടുത്തു.
ഭൂഷണീയാസ്തദാ ഗാവോ വര്ജ്യാ വഹനദോഹനാത്
അപ്പോള് പശുക്കളെ അലങ്കരിക്കണം; അവയെ ചുമക്കാനോ പാൽ കെടുകയോ ചെയ്യരുത്.
ഗോവര്ദ്ധന ധരാഽഽധാര ഗോകുലത്രാണകാരക
ഗോവർദ്ധനാ, ഭൂമിയെ ചുമക്കുന്നവനേ, ഗോകുലത്തെ രക്ഷിക്കുന്നവനേ,
യാ ലക്ഷ്മീര്ലോകപാലാനാം ധേനുരൂപേണ സംസ്ഥിതാ
ലോകപാലകരുടെ ഇടയില് പശുവിന്റെ രൂപത്തില് നിലകൊള്ളുന്ന ആ ലക്ഷ്മിയെ,
അഗ്രതഃ സംതു മേ ഗാവോ ഗാവോ മേ സംതു പൃഷ്ഠതഃ
പശുക്കള് എനിക്ക് മുന്നിലും പിന്നിലും ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഇതരേഷാമന്നപാനൈര്വാക്യദാനേന പംഡിതാന്
പണ്ഡിതന്മാരെ അന്നം, പാനം, സ്നേഹപൂര്വ്വം പറയുന്ന വാക്കുകള് എന്നിവകൊണ്ട് സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
വസ്ത്രൈസ്താംബൂലധൂപൈശ്ച പുഷ്പകര്പൂരകുംകുമൈഃ
വസ്ത്രം, താമ്പൂലം, ധൂപം, പുഷ്പം, കർപ്പൂരം, കുങ്കുമം എന്നിവകൊണ്ട്,
ഗ്രാമ്യാന്വൃഷഭദാനൈശ്ച സാമംതാന്നൃപതിര്ധനൈഃ സ്വനാമാംകൈശ്ച താന്രാജാ തോഷയേത്സജ്ജനാന്പൃഥക്
ഗ്രാമത്തിലെ കാളകള് നല്കിയും, അയല്ക്കാരന് സമ്പത്ത് നല്കിയും, സ്വന്തം പേരുള്ള നാണയങ്ങള് നല്കിയും രാജാവ് നല്ലവരെ വേറേ വേറെയായി സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
യഥാര്ഥം തോഷയിത്വാ തു തതോ മല്ലാന്നരാംസ്തഥാ 2.4.10.
അവരെ യഥാവിധി സന്തോഷിപ്പിച്ച ശേഷം, മല്ലന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും അങ്ങനെ തന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
രാജ്ഞസ്തഥൈവ യോധാംശ്ച പദാതീന്സമലംകൃതാന്
അദേഹം രാജാവും അതുപോലെ തന്നെ യോദ്ധാക്കളെയും അലങ്കരിച്ച പദാതികളെയും കൂട്ടിച്ചേർക്കണം.
യുദ്ധാപയേദ്വാസയേച്ച ഗോമഹിഷ്യാദികം ച യത്
അവരെ യുദ്ധത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കുകയും, ആവശ്യമായ പശു, കാള, മേശ എന്നിവയും ഒരുക്കുകയും വേണം.
തതോഽപരാഹ്നസമയേ പൂര്വസ്യാം ദിശി സുവ്രത
അതിനുശേഷം, ഉച്ച കഴിഞ്ഞ്, കിഴക്കേ ദിക്കിൽ, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ,
കുശകാശമയീം ദിവ്യാം ലംബകൈര്ബഹുഭിഃ പ്രിയേ
കൂശയും കാശയും കൊണ്ടുള്ള ദിവ്യമായ ഒരു പായ, പലതരം തൂക്കിക്കളങ്ങളോടുകൂടി, പ്രിയേ,