ജീവഹിംസാ സുരാപാനമഗമ്യാഗമനം തഥാ ബലിരാജ്യേ തു നരകദ്വാരാണ്യുക്താനി സംത്യജേത്
ജീവികളെ കൊല്ലുക, മദ്യം കുടിക്കുക, അന്യായമായ സ്ത്രീകളെ സമീപിക്കുക — ഇവ ബലിയുടെ ഭരണകാലത്ത് നരകത്തിലേക്കുള്ള വാതിലുകളാണെന്ന് പറയുന്നു; ഇവയെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കണം.
തതോഽര്ദ്ധരാത്രസമയേ സ്വയം രാജാ വ്രജേത്പുരമ് ബലിരാജ്യപ്രമോദം ച ദൃഷ്ട്വാ സ്വഗൃഹമാവ്രജേത്
അതിനുശേഷം അർദ്ധരാത്രിയിൽ രാജാവ് തന്നെ നഗരത്തിലേക്ക് പോകണം; ബലിയുടെ ഭരണത്തിലെ സന്തോഷം കണ്ടശേഷം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങണം.
ഏവം ഗതേ നിശീഥേ ച ജനേ നിദ്രാര്ദ്ധലോചനേ നിഷ്കാസ്യതേ പ്രദൃഷ്ടാഭിരലക്ഷ്മീഃ സ്വഗൃഹാംഽഗണാത് ।। 2.4.9.
അങ്ങനെ രാത്രി കടന്നുപോയപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ ഉറക്കത്തിൽ അർദ്ധജാഗരൂകരായിരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാവരും കാണുന്ന വിധത്തിൽ ദാരിദ്ര്യം അവരുടെ വീടുകളുടെ പ്രാകാരങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടും.
ദംഡൈകരജനീയോഗേ ദര്ശഃ സ്യാത്തു പരേഽഹനി
ശിക്ഷയുടെ ഒരു മാത്രം ദണ്ഡം കൂടിയ രാത്രിയാകുമ്പോൾ, അമാവാസ്യാ വ്രതം അടുത്ത ദിവസം ആചരിക്കണം.
* യേ വൈഷ്ണവാഽവൈഷ്ണവാശ്ച ബലിരാജ്യോത്സവം നരാഃ
വിഷ്ണുഭക്തരായോ അല്ലാതെയോ, ബലിയുടെ ഭരണോത്സവം ആചരിക്കുന്ന പുരുഷന്മാർ—
രാത്രൌ ജാഗരണം കുര്യാത്പുരാണപഠനാദിഭിഃ
—അവർ ആ രാത്രി പുരാണങ്ങൾ വായിക്കുകയും മറ്റ് ഭക്തിപരമായ പ്രവർത്തികളിലൂടെ ജാഗരണം നടത്തുകയും വേണം.
സുവേഷഃ സത്കഥാഗീതൈര്ദാനൈശ്ച ദിവസം നയേത്
നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ച്, സത്കഥകളും ഗാനങ്ങളും ദാനം ചെയ്യലുംകൊണ്ട് ആ ദിവസം ചെലവഴിക്കണം.
ശംകരസ്തു പുരാ ദ്യൂതം സസര്ജ സുമനോഹരമ്
പണ്ടെ ശങ്കരൻ മനോഹരമായ പാശാ കളി സൃഷ്ടിച്ചു.
ബലിരാജ്യദിനസ്യാഽപി മാഹാത്മ്യം ശൃണു തത്ത്വതഃ
ഇപ്പോൾ ബലിയുടെ ഭരണദിനത്തിന്റെ മഹത്വം യഥാർത്ഥത്തിൽ കേൾക്കൂ.
യദി മോഹാന്ന കുര്വീത സ യാതി യമസാദനമ്
മൂഢത്വം കൊണ്ടു ആരെങ്കിലും ഇത് ആചരിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ യമന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോകും.
തേന ദത്താ വാമനായ ഭൂമിഃ സ്വമസ്തകാന്വിതാ
അന്ന് ബലി ഭൂമിയും തന്റെ തലയും വാമനനു സമർപ്പിച്ചു.
കാര്തികേ മാസി ശുക്ലായാം പ്രതിപദ്യാം യതോ ഭവാന്
കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ആദ്യദിവസം, രാജാവേ, നിങ്ങൾ ഇത് ആചരിക്കണം.
വരം ദദാമി തേ രാജന്നിത്യുക്ത്വാഽദാദ്വരം തദാ
'നിനക്ക് ഒരു വരം നൽകുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞശേഷം, അന്നേ ദിവസം ആ വരം നൽകി.
ഏതസ്യാം യേ കരിഷ്യംതി തൈലസ്നാനാദികാര്ചനമ്
ഈ ദിവസം എണ്ണയാൽ സ്നാനം ചെയ്യുകയും മറ്റ് പൂജകൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നവർ—
തദാപ്രഭൃതി ലോകേഽസ്മിന്പ്രസിദ്ധാ പ്രതിപത്തിഥിഃ
—അന്ന് മുതൽ ലോകത്ത് ഈ ആദ്യദിവസം പ്രശസ്തമായി.
തത്രാഭ്യംഗം ന കുര്വീത അന്യഥാ മൃതിമാപ്നുയാത് । । 2.4.10.
അവിടെ അഭ്യംഗം ചെയ്യാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, മറ്റുവഴി മരണം വരാം.
മാംഗല്യം തദ്ദിനേ ചേത്സ്യാദ്വിത്താദിസ്തസ്യ നശ്യതി
ആ ദിവസം മംഗളം ഉണ്ടാകും, പക്ഷേ അവന്റെ സമ്പത്ത് നശിക്കും.
തസ്യാം യദ്യഥ ചാഽഽര്തിക്യം നാരീ മോഹാത്കരിഷ്യതി
അന്ന് ഒരു സ്ത്രീ മൂഢത്വം കൊണ്ടു ആ ആചാരം ചെയ്യാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ—
അവിദ്ധാ പ്രതിപച്ചേത്സ്യാന്മുഹൂര്തമപരേഽഹനി
പ്രതിപത് എന്ന ചന്ദ്രദിനം മറ്റൊരു തിഥി ഇടപെടാതെ തുടരുകയാണെങ്കില്, അതിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം അടുത്ത ദിവസം കുറച്ചു നേരം മാത്രം ഉണ്ടാകും.
പ്രതിപത്സ്വല്പമാത്രാഽപി യദി ന സ്യാത്പരേഽഹനി
അടുത്ത ദിവസം പ്രതിപത്തിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം പോലും ശേഷിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കില്,
തദ്ദിനേ ഗൃഹമധ്യേ തു കുര്യാന്മൂര്തിം തദാംഗണേ
അന്നേ ദിവസം വീട്ടിന്റെ പുറമ്പോക്കില് ഒരു പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കണം.
ആര്തിക്യം തത്ര സംസ്ഥാപ്യ ഏവം കുര്യാദ്വിധാനതഃ
അവിടെ വിളക്ക് വെച്ച്, നിയമപ്രകാരം കര്മ്മം നടത്തണം.
ന മാംഗല്യം ഭവേത്തേഷാം യാവത്സ്യാദ്വത്സരം ധ്രുവമ്
ഒരു വര്ഷം പൂര്ത്തിയാകുന്നതുവരെ അവര്ക്ക് മംഗളം ഉണ്ടാകില്ല.
ആവര്ഷം തദ്ഭവേത്തസ്യ തസ്മാന്മംഗലമാചരേത്
ആ ദോഷം ഒരു വര്ഷം നീളും; അതുകൊണ്ട് മംഗളകര്മ്മം നിര്വഹിക്കണം.
കുരു ദീപോത്സവം രമ്യം ത്രയോദശ്യാദികേഷു ച
മൂന്നാംപതിയ്ക്ക് തുടങ്ങിയ് ദീപങ്ങളുടെ ഉത്സവം ആഹ്ലാദത്തോടെ നടത്തണം.
ഗൌര്യാ ജിത്വാ പുരാ ശംഭുര്നഗ്നോ ദ്യൂതേ വിസര്ജിതഃ 2.4.10.
പഴയകാലത്ത് ഗൗരിയുടെ കൂടെ ചതുരശ്രം കളിച്ചപ്പോള് ശംഭു തോറ്റു, അപ്പോള് അവന് വസ്ത്രം ഇല്ലാതെ അകന്നു നിന്നു.
ദ്യൂതം നിഷിദ്ധം സര്വത്ര ഹിത്വാ പ്രതിപദം ബുധാഃ
ചതുരശ്രം കളി എല്ലായിടത്തും നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു; ബുദ്ധിമാന്മാര് പ്രതിപത് ദിവസം അതില് നിന്ന് വിട്ടുനില്ക്കണം.
ഭവാന്യാഽഭ്യര്ഥിതാ ലക്ഷ്മീര്ധേനുരൂപേണ സംസ്ഥിതാ
ഭവാനിയുടെ അപേക്ഷ പ്രകാരം ലക്ഷ്മി പശുവിന്റെ രൂപം എടുത്തു.
ഭൂഷണീയാസ്തദാ ഗാവോ വര്ജ്യാ വഹനദോഹനാത്
അപ്പോള് പശുക്കളെ അലങ്കരിക്കണം; അവയെ ചുമക്കാനോ പാൽ കെടുകയോ ചെയ്യരുത്.
ഗോവര്ദ്ധന ധരാഽഽധാര ഗോകുലത്രാണകാരക
ഗോവർദ്ധനാ, ഭൂമിയെ ചുമക്കുന്നവനേ, ഗോകുലത്തെ രക്ഷിക്കുന്നവനേ,