കാര്തികേ കൃഷ്ണപത്രേ തു ദ്വാദശ്യാദിഷു പംചസു
കാർത്തിക മാസത്തിൽ, കൃഷ്ണപ്പറ്റയുടെ ഇലകളിൽ, ദ്വാദശി മുതൽ അഞ്ചു ദിവസങ്ങളിൽ,
പക്ഷം സംസൂചയത്യാദിര്ദ്വിതീയോ മാസമേവ ച വര്ഷം തു പംചമോ ദീപഃ ശുഭാശുഭം വിനിര്ണയേത്
ആദ്യ ദീപം പക്ഷത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, രണ്ടാമത്തേത് മാസത്തെ; അഞ്ചാമത്തേത് വർഷത്തെ കാണിക്കുന്നു, അതിലൂടെ നല്ലതോ ചീത്തയോ നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നു.
സൂര്യാംശസംഭവാ ദീപാ അംധകാരവിനാശകാഃ ।। 2.4.9.
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ദീപങ്ങൾ ഇരുണ്ടിനെ അകറ്റുന്നവയാണ്.
അഭിമംത്ര്യ ച മംത്രേണ തതോ നീരാജയേത്ക്രമാത്
മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ദീപങ്ങൾ അഭിമന്ത്രണം ചെയ്ത ശേഷം, ക്രമമായി നീരാജനം നടത്തണം.
ആദൌ ദേവാംസ്തതോ വിപ്രാന്ഹസ്തിനശ്ച തുരംഗമാന്
ആദ്യം ദേവന്മാർക്ക്, പിന്നെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്, അതിനുശേഷം ആനകളും കുതിരകളും.
തതോ നീരാജിതാന്ദീപാന്സ്വസ്വസ്ഥാനേഷു വിന്യസേത് അതിരക്തേഷു യുദ്ധാനി മൃത്യുഃ കൃഷ്ണശിഖേഷു ച
നീരാജനം കഴിഞ്ഞാൽ ദീപങ്ങൾ ഓരോന്നും തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ വയ്ക്കണം; ദീപങ്ങൾ അധികം ഉണ്ടെങ്കിൽ, കറുത്ത വാളുള്ളവരിൽ യുദ്ധവും മരണവും ഉണ്ടാകും.
ഏകാംഗീനാമ ഗോപാലാ തയൈതച്ച വ്രതം കൃതമ്
ഗോപന്മാരിൽ ഏകാംഗിനി ഈ വ്രതം ആചരിച്ചിരുന്നു.
* തസ്മാദ്ഗോപൂജനം കാര്യം ദ്വാദശ്യാം കാര്തികസ്യ തു
അതിനാൽ, കാർത്തിക മാസത്തിലെ ദ്വാദശി ദിവസം പശുക്കളെ ആരാധിക്കണം.
തേ ഗോവ്രതപ്രഭാവേന ന ഗോഭിര്വിച്യുതാ ഭുവി
ഈ പശുവ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, അവർ ഭൂമിയിൽ ഒരിക്കലും പശുക്കളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടില്ല.
ദീപോത്സവ സമീപേ തു വ്രതമേതത്സമാചരേത്
ദീപോത്സവത്തിന് സമീപം ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം.
പ്രാതഃ സ്നാത്വാ ത്രയോദശ്യാം കൃത്വാ വൈ ദംതധാവനമ്
മൂന്നാംപതിയ്ക്ക് രാവിലെ, സ്നാനം ചെയ്ത് പല്ലുതേയ്ക്കി,
കാര്യ ഏതദ്വ്രതസ്യാംതേ തഥാ ഗോവര്ദ്ധനോത്സവഃ
ഈ വ്രതം കഴിഞ്ഞാൽ, അതുപോലെ തന്നെ ഗോവർദ്ധനോത്സവവും നടത്തണം.
ആശ്വിനസ്യാഽസിതേ പക്ഷേ ത്രയോദശ്യാം നിശാമുഖേ 2.4.9.
ആശ്വിന മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിമൂന്നാം ദിവസം, രാത്രി തുടങ്ങുമ്പോൾ,
പുരാ ഹേമനകസ്യൈവ ബാലകശ്ചാഽപമൃത്യുതഃ
പണ്ടെ, ഹേമനകന്റെ മകൻ അകാലമൃത്യുവിൽ മരിച്ചു.
ദൂതാ ഊചുഃ യഥാ ന ജീവിതാദ്ഭ്രശ്യേദീദൃശേ തു മഹോത്സവേ
ദൂതന്മാർ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ വലിയ ഉത്സവത്തിൽ അവൻ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാനായി,
ആശ്വിനസ്യാഽസിതേ പക്ഷേ ത്രയോദശ്യാം നിശാമുഖേ
ആശ്വിന മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിമൂന്നാം ദിവസം, രാത്രി തുടങ്ങുമ്പോൾ,
മന്ത്രേണാഽനേന ഭോ ദൂതാഃ സമാനേയഃ സ നോത്സവേ
ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, ദൂതന്മാരേ, അവനെ ഉത്സവത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണം.
മൃത്യുനാ പാശദംഡാഭ്യാം കാലേന ച മയാ സഹ
മൃത്യുവും, പാശവും ദണ്ഡവും, കാലനും, ഞാനും ചേർന്ന്.
മന്ത്രേണാനേന യോ ദീപം ദ്വാരദേശേ പ്രയച്ഛതി
ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ആരെങ്കിലും വാതിലിന് സമീപം വിളക്ക് അർപ്പിച്ചാൽ,
പക്ഷേ പ്രത്യൂഷസമയേ സ്നാനം കുര്യാത്പ്രയത്നതഃ
പക്ഷത്തിൽ, പ്രഭാതസമയത്ത് ശ്രദ്ധയോടെ സ്നാനം ചെയ്യണം.
അരുണോദയതോഽന്യത്ര രിക്തായാം സ്നാതി യോ നരഃ
സൂര്യോദയമല്ലാതെ വേറെ സമയത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ ഫലപ്രദമല്ലാത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ,
തഥാ കൃഷ്ണചതുര്ദശ്യാമാശ്വിനേഽര്കോദയേ സുരാഃ
അശ്വിനമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതിയിൽ, സൂര്യോദയസമയത്ത്, ദേവന്മാർ—
യദാ ചതുര്ദശീ ന സ്യാദ്ദ്വിദിനേ ചേദ്വിധൂദയേ 2.4.9.
പതിനാലാം തീയതി ഇല്ലാത്തപോഴോ, രണ്ടു ദിവസങ്ങളിലും പതിനാലാം തീയതി വന്നാൽ, ചന്ദ്രോദയസമയത്ത്,
ബലാത്കാരാദ്ധഠാദ്വാഽപി ശിഷ്ടത്വാന്ന കരോതി ചേത്
ബലാത്സംഗം കൊണ്ടോ, വഞ്ചന കൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ പഠിച്ചവൻ എന്ന നിലയിൽ ആരെങ്കിലും ഇത് ചെയ്യാതിരിപ്പിൻ,
തൈലേ ലക്ഷ്മീര്ജലേ ഗംഗാ ദീപാവല്യാശ്ചതുര്ദശീമ്
എണ്ണയിൽ ലക്ഷ്മി, വെള്ളത്തിൽ ഗംഗ, വിളക്കുകളുടെ ഉത്സവം പതിനാലാം തീയതിക്ക് സമർപ്പിതമാണ്.
അപാമാര്ഗമഥോ തുംബീം പ്രപുന്നാഡമഥാഽപരമ്
അപാമാർഗം, പിന്നെ കുമ്പളം, പ്രപുന്നാടം, മറ്റൊന്ന്,
വാരത്രയം ത്രിവാരം ച പഠിത്വാ മന്ത്രമുത്തമമ്
മികച്ച മന്ത്രം മൂന്നു ദിവസം, മൂന്നു പ്രാവശ്യം വീതം ഉച്ചരിക്കണം.
സീതാലോഷ്ടസമായുക്ത സകംടകദലാന്വിത അപാമാര്ഗം പ്രപുന്നാഡം ഭ്രാമയേച്ഛിരസോപരി
ചെരുപ്പ്, കല്ല്, മുള്ളുള്ള വാഴകൊമ്പ് എന്നിവയുമായി അപാമാർഗവും പ്രപുന്നാടവും തലക്കു മുകളിൽ കറക്കണം.
സ്നാത്വാര്ദ്രവാസസാ ദദ്യാദ്ദീപകം മൃത്യുപുത്രയോഃ തുഷ്ടൌ സ്യാതാം ചതുര്ദശ്യാം ദീപദാനേന മൃത്യുജൌ
സ്നാനം ചെയ്ത്, ഇനിയും ഉണങ്ങിയില്ലാത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച്, മരണദേവന്മാരുടെ മക്കൾക്ക് വിളക്ക് അർപ്പിക്കണം; പതിനാലാം തീയതിയിൽ വിളക്ക് അർപ്പിച്ചാൽ മരണദേവന്മാരുടെ മക്കൾ സന്തോഷിക്കും.
ഇഷ്ടവംധുജനൈഃ സാര്ദ്ധമേതത്സ്നാനം സമാചരേത്
പ്രിയപ്പെട്ട ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഈ സ്നാനം നടത്തണം.