നിംദാം ഭഗവതഃ ശൃണ്വംസ്തത്പരസ്യ ജനസ്യ ച
ഭഗവാനെയും അവന്റെ ഭക്തജനത്തെയും കുറിച്ചുള്ള അപവാദം കേൾക്കുമ്പോൾ—
പ്രദക്ഷിണാം തു യഃ കുര്യാത്കാര്തികേ കേശവസ്യ ഹി
കാർത്തിക മാസത്തിൽ കേശവനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നവൻ—
ദംഡപ്രണാമം യഃ കുര്യാത്കാര്തികേ കേശവാഽഗ്രതഃ 2.4.6.
കാർത്തിക മാസത്തിൽ കേശവന്റെ മുമ്പിൽ ദണ്ഡപ്രണാമം ചെയ്യുന്നവൻ —
കുടുമ്ബഭോജനം ചൈവ കാര്തികേ ഭക്തിസംയുതഃ
കാർത്തികത്തിൽ ഭക്തിയോടെ കുടുംബത്തെ അന്നം വിളമ്പുന്നവൻ —
പരസ്ത്രീസംഗമം യസ്തു കാര്തികേ കുരുതേ നരഃ
കാർത്തികത്തിൽ മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയുമായി ബന്ധം പുലർത്തുന്ന പുരുഷൻ —
തുലസീമൃത്തികാപുംഡ്രം ലലാടേ യസ്യ ദൃശ്യതേ
തുലസി, മണ്ണ്, അല്ലെങ്കിൽ പുണ്ഡ്രം നെറ്റിയിൽ കാണുന്നവൻ —
ശാകം വാ ലവണം വാഽപി യത്കിംചിദ്വാ ഭവിഷ്യതി
പച്ചക്കറി, ഉപ്പ്, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും ആയിരിക്കട്ടെ —
ഇത്യാദ്യാ ബഹവോ ധര്മാഃ കാര്തികേ വിഷ്ണുവല്ലഭാഃ
ഇങ്ങനെ കാർത്തികത്തിൽ വിഷ്ണുവിന് പ്രിയമായ ധർമങ്ങൾ അനേകം ഉണ്ട് —
ഹരിസംതുഷ്ടയേ കാര്യസ്ത്യാഗോ വാ സ്വേഷ്ടവസ്തുനഃ
ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്പെട്ട വസ്തുക്കൾ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതുമുണ്ട് —
സര്വവ്രതാനി ചൈകത്ര സത്യവ്രതമഥൈകതഃ
എല്ലാ വ്രതങ്ങളും ഒന്നിച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ സത്യവ്രതം മാത്രം —
അന്യധര്മേഷ്വധികൃതിഃ കുലജാതിവിഭാഗതഃ
മറ്റു ധർമ്മങ്ങളിൽ യോഗ്യത കുടുംബവും ജാതിയും അനുസരിച്ചാണ് —
ഗോഗ്രാസഃ കാര്തികേ മാസി വിശേഷാദ്യൈസ്തു ദീയതേ
പ്രത്യേകിച്ച് കാർത്തിക മാസത്തിൽ പശുക്കൾക്ക് അന്നം നൽകണം —
വിഷ്ണുദേവാലയം പ്രാതഃ സംമാര്ജയതി കാര്തികേ 2.4.6.
കാർത്തികത്തിൽ വിഷ്ണുമന്ദിരം രാവിലെ വൃത്തിയാക്കുന്നവൻ —
ദദ്യാത്കാര്തികമാസേ തു ധര്മകാഷ്ഠാനി ഭൂരിശഃ
കാർത്തിക മാസത്തിൽ ധർമ്മാർത്ഥം ധാരാളം കട്ടക്കൊമ്പ് നൽകണം —
സുധാദി ലേപയേദ്യസ്തു കാര്തികേ വിഷ്ണുമംദിരേ
കാർത്തികത്തിൽ വിഷ്ണുമന്ദിരത്തിൽ ചന്ദനം പോലുള്ള ദ്രവ്യങ്ങൾ പുരട്ടുന്നവൻ —
ദേവാലയേ വാ തീര്ഥേ വാ കൃതോ ദുഷ്ടൈര്നൃപൈഃ കരഃ
ദുഷ്ടരാജാക്കന്മാർ ക്ഷേത്രത്തിലും തീർത്ഥത്തിലും നികുതി ഏർപ്പെടുത്തിയാൽ —
കാര്തികേ മാസി യോ വിപ്രോ ഗഭസ്തീശ്വരസന്നിധൌ
കാർത്തിക മാസത്തിൽ സൂര്യഭഗവാന്റെ സന്നിധിയിൽ ബ്രാഹ്മണൻ —
വാരാണസ്യാം തു യൈഃ സ്ഥിത്വാ ത്രിവര്ഷം കാര്തികവ്രതമ്
വാരാണസിയിൽ മൂന്ന് വർഷം കാർത്തിക വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചവർ —
ഇഹ ലോകേ ഫലം തേഷാം പ്രത്യക്ഷം ജായതേ കില
അവർക്ക് ഫലം ഈ ലോകത്തുതന്നെ ദൃശ്യമായി ലഭിക്കും എന്ന് പറയുന്നു —
പലാംഡും ശൃംഗം മാംസം ച ശയ്യാം സൌവീരകം തഥാ
ഉള്ളി, വെളുത്തുള്ളി, മാംസം, കിടക്ക, കൂടാതെ മദ്യം —
ധാത്രീഫലം ഭാനുവാരേ പരദേശാഗമം തഥാ
ഭാനുവാരത്തിൽ നാരകപ്പഴം കഴിക്കുന്നത്, അതുപോലെ തന്നെ വിദേശത്ത് നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന ഭക്ഷ്യവും, ഒഴിവാക്കണം.
ദേവവേദദ്വിജാതീനാം ഗുരുഗോവ്രതിനാം തഥാ
ദേവന്മാർക്കുള്ളതോ, വേദപഠനം ചെയ്യുന്നവർക്കോ, ഗുരുവിനും പശുവിനും വ്രതം പാലിക്കുന്നവർക്കോ ഉള്ള ഭക്ഷ്യവും ഒഴിവാക്കണം.
നരകസ്യ ചതുര്ദശ്യാം തൈലാഭ്യംഗം ച കാരയേത് നാലികാം മൂലകം ചൈവ കൂഷ്മാംഡം ച കപിത്ഥകമ് 2.4.6.
നരകചതുര്ദശിയിൽ എണ്ണയിട്ട് ശരീരം തേച്ചു കഴുകണം; കൂടാതെ നാളികേരം, മുളക്, കൂഷ്മാണ്ഡം, കപ്പിത്തം എന്നിവയും ഒഴിവാക്കണം.
രജസ്വലാംത്യജ മ്ലേച്ഛ പതിതഽവ്രതികൈസ്തഥാ
രജസ്രവക്കാരിയായ സ്ത്രീയുടെ ഭക്ഷ്യവും, അന്ത്യജരുടെതും, വിദേശികളുടെതും, ച്യുതരുടെതും, വ്രതം പാലിക്കാത്തവരുടെതും ഒഴിവാക്കണം.
ഏഭിര്ദൃഷ്ടം ച കാകൈശ്ച സൂതികാന്നം ച യദ്ഭവേത്
മുകളിൽ പറഞ്ഞവരോ, കാക്കകൾ കാണുന്ന ഭക്ഷ്യവും, പ്രസവിച്ച സ്ത്രീയുടെ ഭക്ഷ്യവും ഒഴിവാക്കണം.
ക്രമാത്കൂഷ്മാംഡബൃഹതീതരുണീമൂലകം തഥാ
ക്രമമായി: കൂഷ്മാണ്ഡം, ബൃഹതീ, ചെറുതായി വളർന്ന മുളകിന്റെ വേര് എന്നിവയും ഒഴിവാക്കണം.
നാരികേലമലാബും ച പടോലം ബൃഹതീഫലമ്
നാളികേരം, ചുരുളൻ, പടവലങ്ങ, ബൃഹതീഫലം എന്നിവയും ഒഴിവാക്കണം.
ശാകാന്യേതാനി വര്ജ്യാനി ക്രമാത്പ്രതിപദാദിഷു
ഇവയെല്ലാം പ്രതിപതിമുതൽ ക്രമമായി ഉപവാസത്തിൽ ഒഴിവാക്കേണ്ട ശാകങ്ങളാണ്.
കാര്തികവ്രതിനഃ പുണ്യം യഥോക്തവ്രതകാരിണഃ
കാർത്തിക വ്രതം ഭക്തിയോടെ നിർവഹിക്കുന്നവർക്ക് വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും.
ശ്രോതവ്യം നേഹ ഭൂയോ മേ വിദ്യതേ ദേവസത്തമ
ദേവസ്രേഷ്ഠാ, ഇനി ഞാൻ പറയാനുള്ളത് ഒന്നുമില്ല.