ശ്രീകൃഷ്ണേന തു കാമാര്ഥം മോക്ഷാര്ഥം നാരദേന ച
ശ്രീകൃഷ്ണന് കാമത്തിനായി, നാരദന് മോക്ഷത്തിനായി—
അരുണ ഉവാച ബ്രൂഹി ഭാസ്കര സര്വാത്മന്കദാഽഽരഭ്യ വ്രതം കൃതമ്
അരുണന് പറഞ്ഞു: ഭാസ്കരാ, സകലജീവരൂപനായോ, ഈ വ്രതം എപ്പോഴാണ് ആരംഭിച്ചത് എന്ന് പറയൂ.
അഹം വിഷ്ണുശ്ച ശര്വശ്ച ദേവീ വിഘ്നേശ്വരസ്തഥാ
ഞാനും വിഷ്ണുവും ശര്വനും ദേവിയും വിഘ്നേശ്വരനും—
അസ്മാകം സര്വ ഏവൈതേ ഭേദാ വിദ്ധി ഖഗേശ്വര
പക്ഷിരാജാവേ, ഇവര് എല്ലാവരും ഞങ്ങളുടെ വിവിധ രൂപങ്ങളാണെന്ന് അറിയണം.
കര്തവ്യം കാര്തികസ്നാനം സര്വപാപാപനുത്തയേ
എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റാന് കാര്ത്തികസ്നാനം നിര്ബന്ധമായും ചെയ്യണം.
ഇഷപൂര്ണാം സമാരഭ്യ യാവത്കാര്തികപൂര്ണിമാ
ഈഷയുടെ പൗര്ണ്ണമിയില് തുടങ്ങിച്ച് കാര്ത്തിക പൗര്ണ്ണമി വരെയുള്ള കാലം—
ദേവീപക്ഷം സമാരഭ്യ മഹാരാത്രിചതുര്ദശീ 2.4.3.
ദേവിയുടെ പക്ഷം ആരംഭിച്ച് മഹാരാത്രിയായ ചതുർദശി വരെ—
ഗണപക്ഷം സമാരഭ്യ കൃഷ്ണാ യാ കാര്തികേ ഭവേത്
ഗണപക്ഷം ആരംഭിച്ച് കാര്ത്തിക മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷം മുഴുവന്—
ഏകാദശീം സമാരഭ്യ ആശ്വിനസ്യാഽസിതേതരാമ് കൃതം യേന തു തസ്യ സ്യാത്പരിതുഷ്ടോ ജനാര്ദനഃ
ആശ്വിന മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനൊന്നാം തീയതി മുതൽ ആരെങ്കിലും ഇതു ആചരിച്ചാൽ, ജനാർദ്ദനൻ അതിൽ സന്തോഷം പ്രാപിക്കും.
ന കാര്തികസമോ മാസോ ന കാശീസദൃശീ പുരീ
കാർത്തികം എന്ന മാസത്തിന് സമം മറ്റൊന്നുമില്ല; കാശി എന്ന നഗരത്തിന് തുല്യമായതും ഇല്ല.
പ്രസംഗാദ്വാ ബലാത്കാരൈര്ജ്ഞാത്വാജ്ഞാത്വാ കൃതം ഭവേത്
അറിയാമോ അറിയാതെയോ, സ്വമേധയോ ബലാൽക്കാരമായോ ചെയ്താലും, അതു ഫലപ്രദമായിരിക്കും.
സ്നാനാര്ഥം ചേന്ന സാമര്ഥ്യം ദത്വാന്യസ്മൈ ധനാദികമ്
സ്നാനത്തിന് കഴിവില്ലെങ്കിൽ, അതിനായി മറ്റൊരാള്ക്ക് ധനം മുതലായവ നൽകണം.
അഥവാ കാര്തികസ്നാനം യേ കുര്വംതി ദ്വിജാതയഃ
അല്ലെങ്കിൽ, കാർത്തികസ്നാനം ചെയ്യുന്ന ദ്വിജന്മാർ—
രാധാദാമോദരഃ പൂജ്യഃ കാര്തികേ തു വിശേഷതഃ
കാർത്തിക മാസത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് രാധയും ദാമോദരനും ആരാധിക്കപ്പെടണം.
സ്വര്ണസ്യ വാഥ രൌപ്യസ്യാഽപ്യഭാവേ ശുല്ബജാമപി
പൊന്നോ വെള്ളിയോ ഇല്ലെങ്കിൽ, താമ്രത്തിൽ നിർമ്മിച്ച വസ്തുക്കളും ഉപയോഗിക്കാം.
ദാമോദരസ്യ രാധായാസ്തുലസ്യധോഽര്ചയംതി യേ
തുളസിക്കിഴിൽ ദാമോദരനെയും രാധയെയും ആരാധിക്കുന്നവർ—
അപി പാപസഹസ്രാഢ്യഃ കാര്തികസ്നാനതോ നരഃ 2.4.3.
ആയിരക്കണക്കിന് പാപങ്ങൾ ചെയ്തവനും കാർത്തികസ്നാനത്തിലൂടെ ശുദ്ധനാകും.
തുലസ്യഭാവേ കര്തവ്യാ പൂജാ ധാത്രീതലേ ഖഗ
തുളസി ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, ധാത്രി വൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ പൂജ നടത്തണം, പക്ഷീ.
അപ്രത്യക്ഷാഃ സര്വദേവാഃ പ്രത്യക്ഷോ ഭഗവാനയമ്
എല്ലാ ദേവന്മാരെയും നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിയില്ല; ഈ ഭഗവാൻ മാത്രം സാക്ഷാൽ കാണാവുന്നതാണ്.
ഏതദാരാധനേഽശക്തഃ പ്രതിമാം പൂജയേന്നരഃ
ഇങ്ങനെ ആരാധിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, പ്രതിമയെ പൂജിക്കണം.
ദരിദ്രോ ദാനപാത്രം സ്യാദ്വിദ്യാവാംസ്തു വിശേഷതഃ
ദരിദ്രൻ ദാനം സ്വീകരിക്കാൻ യോഗ്യനാണ്; പ്രത്യേകിച്ച് വിദ്യയുള്ളവൻ.
വിഷ്ണോര്മൂര്തിര്ജംഗമതഃ സ്ഥാവരാ തു പ്രശസ്യതേ പിതൃഭിര്നിരയം യാതി ദശപൂര്വൈര്ദശാപരൈഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ സഞ്ചാരരൂപം പ്രശംസനീയമാണ്; എന്നാൽ അചഞ്ചലമായ രൂപം അതിലധികം ഉത്തമം. പിതാക്കന്മാർക്ക്, പത്ത് മുൻപുള്ളവരെയും പത്ത് പിന്നീടങ്ങോട്ടുള്ളവരെയും കൂട്ടി നരകത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടിവരും.
ശൂദ്രാര്ചിതസ്യ സംസ്പര്ശാദ്ദഹേദാസപ്തമം കുലമ്
ശൂദ്രൻ പൂജിച്ച പ്രതിമയെ സ്പർശിച്ചാൽ, ഏഴു തലമുറയോളം കുടുംബം ദഹിക്കും.
തസ്മാദ്വിചാര്യ്യ വിപ്രൈര്യാ സ്ഥാപിതാ താം സമര്ചയേത്
അതിനാൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ ആലോചിച്ച് സ്ഥാപിച്ച പ്രതിമയെ ആരാധിക്കണം.
മൂര്ത്യഭാവേ പൂജനീയോഽശ്വത്ഥോ വാഽഥ വടോഽഥ വാ
പ്രതിമ ഇല്ലെങ്കിൽ, അശ്വത്തോ വടവൃക്ഷം ആണെങ്കിൽ അതിനെ ആരാധിക്കണം.
കാര്തികേ തുലസീശാകം താംബൂലം വാ നരാധമഃ
കാർത്തിക മാസത്തിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന മനുഷ്യൻ തുളസി ഇലകളും താമ്പൂലവും അർപ്പിക്കണം.
ശാലിഗ്രാമശിലാചക്രേ നിത്യം സന്നിഹിതോ ഹരിഃ 2.4.3.
ശാലിഗ്രാമശിലയിലും ചക്രത്തിലും ഹരി എപ്പോഴും സന്നിഹിതനാണ്.
രുദ്രശാപവശാദ്ഗാവോ വിഷ്ഠാഭക്ഷണതത്പരാഃ
രുദ്രന്റെ ശാപം കാരണം പശുക്കൾ മലഭക്ഷണം ചെയ്യുന്നതിൽ ആസക്തരായി.
ബ്രഹ്മാംഽശകസമുദ്ഭൂതേ പാലാശേ യസ്തു ഭോജനമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അംശത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച പാലാശം മരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ തളിയിൽ ആരെങ്കിലും ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ,
* അശ്വത്ഥരൂപീ ഭഗവാന്വടരൂപീ സദാശിവഃ
ഭഗവാൻ അശ്വത്തമരത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ഉണ്ട്; സദാശിവൻ വടമരത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.