കലൌ കലുഷചിത്താനാം നരാണാം പാപകര്മണാമ്
കലിയുഗത്തിൽ, മലിനമായ മനസ്സും പാപകരമായ പ്രവൃത്തികളും ഉള്ള മനുഷ്യരിൽ,
കോ ധര്മഃ സര്വധര്മാണാമധികോ മോക്ഷസാധകഃ
എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതവും മോക്ഷം നേടാൻ സഹായിക്കുന്നതും ഏതാണ്?
നാരദോ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രോ ബ്രഹ്മാണം തു ജഗദ്ഗുരുമ്
നാരദൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകൻ, ലോകഗുരുവായ ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ചു.
തഥൈവ സത്യഭാമാ ച ശ്രീകൃഷ്ണം ജഗദീശ്വരമ്
അതു പോലെ തന്നെ സത്യഭാമയും ലോകനാഥനായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ സമീപിച്ചു.
വാലഖില്യൈശ്ച ഋഷിഭിര്യദുക്തമൃഷിസംസദി
വാലഖില്യർ എന്ന ഋഷിമാർ ഋഷിസഭയിൽ പറഞ്ഞതും,
കൈലാസേ ശംകരേണൈവ കാര്തികസ്യ ച വൈഭവമ്
കൈലാസത്തിൽ ശങ്കരൻ കാർത്തികേയന്റെ മഹത്വം പറഞ്ഞതും,
പൃഥും പ്രതി നാരദേന കഥിതം ച മഹാത്മ്യകമ്
പൃഥുവിനോടു നാരദൻ പറഞ്ഞ മഹത്വവും,
ഏകദാ നാരദോ യോഗീ സത്യലോകമുപാഗതഃ 2.4.1.
ഒരു ദിവസം യോഗിയായ നാരദൻ സത്യലോകത്തിലേക്ക് എത്തി.
കോ വഹ്നിര്ദഹതേ ബ്രഹ്മംസ്തദ്ഭവാന്വക്തുമര്ഹതി
ഏത് അഗ്നിയാണ് ബ്രഹ്മത്തെ ദഹിപ്പാൻ കഴിയുക? ഈ കാര്യം പറയാൻ അർഹത ഉള്ളത് നീയല്ലേ, പ്രഭോ.
നാജ്ഞാതം ത്രിഷു ലോകേഷു ബ്രഹ്മാംഡാംതര്ഗതസ്യ യത്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനകത്തുള്ളതിൽ, നിനക്ക് അറിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല.
മാസാനാം പ്രവരോ മാസോ ദേവാനാമുത്തമോത്തമഃ
മാസങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ മാസവും, ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനും ഉണ്ട്.
തീര്ഥം നാരായണാഖ്യം ഹി ത്രിതയം ദുര്ലഭം കലൌ
നാരായണ എന്ന പേരിലുള്ള മൂന്നു തീർത്ഥങ്ങൾ കലിയുഗത്തിൽ വളരെ അപൂർവ്വമാണ്.
വൈഷ്ണവാന്ബ്രൂഹി മേ ധര്മാന്സര്വജ്ഞോഽസി പിതാമഹ
വൈഷ്ണവ ധർമ്മങ്ങൾ എനിക്ക് പറയണം, കാരണം നീ സകലവും അറിയുന്ന പിതാമഹൻ ആണല്ലോ.
ആദൌ കാര്തികമാഹാത്മ്യം വക്തുമര്ഹസി മേ പ്രഭോ
ആദ്യം, പ്രഭോ, കാർത്തികമാസത്തിന്റെ മഹത്വം എനിക്ക് പറയണം.
ഗോപീചംദനമാഹാത്മ്യം തുലസ്യാശ്ച തഥാ വിഭോ വ്രതാരംഭഃ കദാ കാര്യം ഉദ്യാപനവിധിം തഥാ
വലിയവനേ, ഗോപീചന്ദനത്തിന്റെ മഹത്വവും, തുളസിയുടെ മഹത്വവും, വ്രതം എപ്പോൾ ആരംഭിക്കണം, അതിന്റെ സമാപനവിധിയും പറയണം.
യത്കിംചിദ്വൈഷ്ണവം ധര്മം തത്സര്വം വക്തുമര്ഹസി
വൈഷ്ണവ ധർമ്മം എന്തൊക്കെയോ ഉണ്ടോ, അതെല്ലാം നീ എനിക്ക് വിശദമായി പറയണം.
രാധാദാമോദരം സ്മൃത്വാ പ്രോവാച തനുജം പ്രതി
രാധയും ദാമോദരനും ഓർത്ത്, അവൻ തന്റെ മകനോടു പറഞ്ഞു.
കഥയാമി ന സംദേഹഃ കാര്തികസ്യ ച വൈഭവമ് ।। 2.4.1.
കാർത്തികമാസത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ പറയാം.
ഏകതഃ സര്വതീര്ഥാനി സര്വേ യജ്ഞാഃ സദക്ഷിണാഃ കാര്തികസ്യ തു മാസസ്യ കലാം നാര്ഹംതി ഷോഡശീമ്
എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളും ദക്ഷിണയോടുകൂടി ഒരുവശത്ത് വെച്ചാലും, കാർത്തികമാസത്തിന്റെ പത്തിനാറിൽ ഒരു ഭാഗത്തിനും തുല്യമാകില്ല.
ഏകതഃ പുഷ്കരേ വാസഃ കുരുക്ഷേത്രേ ഹിമാലയേ
പുഷ്കരത്തിൽ, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഹിമാലയത്തിൽ വാസം ചെയ്താലും,
സ്വര്ണാനി മേരുതുല്യാനി സര്വദാനാനി ചൈകതഃ
മേരു പർവതത്തോളം പൊന്നും മറ്റെല്ലാ വസ്തുക്കളും ഒരുമിച്ച് ദാനം ചെയ്താലും,
യത്കിംചിത്ക്രിയതേ പുണ്യം വിഷ്ണുമുദ്ദിശ്യ കാര്തികേ
കാർത്തിക മാസത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ ഉദ്ദേശിച്ച് ചെറുതെങ്കിലും ഒരു പുണ്യകർമ്മം ചെയ്താൽ,
സോപാനഭൂതം സ്വര്ഗസ്യ മാനുഷ്യം പ്രാപ്യ ദുര്ലഭമ്
സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള പടിക്കല്ലായ മനുഷ്യജന്മം, അത്ര ദുർലഭമായത് ലഭിച്ചവൻ,
ദുഷ്പ്രാപ്യം പ്രാപ്യ മാനുഷ്യം കാര്തികോക്തം ചരേന്ന യഃ
ഇത്ര ദുർലഭമായ മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചിട്ടും കാർത്തിക മാസത്തിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കാതിരിക്കുന്നവൻ,
കാര്തികഃ ഖലു വൈ മാസഃ സര്വമാസേഷു ചോത്തമഃ
എല്ലാ മാസങ്ങളിലുമുള്ളതിൽ കാർത്തികം ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മാസമാണ്.
അസ്മിന്മാസേ ത്രയസ്ത്രിംശദ്ദേവാഃ സന്നിഹിതാ മുനേ
ഈ മാസത്തിൽ, മഹർഷേ, മുപ്പത്തി മൂന്നു ദേവന്മാരും സന്നിഹിതരായിരിക്കുന്നു.
തിലധേനും ഹിരണ്യം ച രജതം ഭൂമിവാസസീ
എള്ള്, പശു, പൊന്ന്, വെള്ളി, ഭൂമി, വസ്ത്രം —
താനി ദാനാനി ദത്താനി ഗൃഹ്ണംതി വിധിവത്സുരാഃ 2.4.1.
ഇവ ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ നിർദ്ദേശിച്ച വിധിപ്രകാരം ചെയ്താൽ ദേവന്മാർ അതു സ്വീകരിക്കുന്നു.
തദക്ഷയ്യഫലം പ്രോക്തം വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ പാപാനാം മോക്ഷണം ചൈവ കാര്തികേ മാസി ശസ്യതേ
ഇവയുടെ ഫലം ക്ഷയിക്കാത്തതാണെന്ന് മഹാശക്തനായ വിഷ്ണു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; കാർത്തിക മാസത്തിൽ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോക്ഷം ലഭിക്കുമെന്ന് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
തസ്മാദ്യത്നേന വിപ്രേംദ്ര കാര്തികേ മാസി ദീയതേ
അതിനാൽ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, കാർത്തിക മാസത്തിൽ ദാനം ചെയ്യാൻ പരിശ്രമിക്കണം.