ബദ്ധഃ പ്രാചേതസോ ദക്ഷഃ പാശേന സുദൃഢേന ച
പ്രചേതസിന്റെ മകൻ ദക്ഷൻ ശക്തമായ പാശത്തിൽ കെട്ടിപ്പിടിക്കപ്പെട്ടു.
വൃത്താംതഃ കഥിതഃ സര്വോ വിസ്തരേണ യഥാ തഥാ
സമസ്ത സംഭവവും എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവോ അതുപോലെ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നഷ്ടാശ്ച വസവോ ദേവാഃ പീഡിതാ ഭാസ്കരാ രണേ വരുണോ യാദസാം നാഥഃ ക്വ ഗതഃ പരമേശ്വരഃ
വസുക്കളും ദേവന്മാരും നശിച്ചു, ഭാസ്കരൻ യുദ്ധത്തിൽ പീഡിക്കപ്പെട്ടു; ജലങ്ങളുടെ അധിപനായ വരുണൻ എവിടെയുണ്ട്, പരമേശ്വരാ?
ഭദ്രകാല്യാ ഹതം സര്വം വീരഭദ്രഗണേന ച
ഭദ്രകാളിയും വീരഭദ്രന്റെ സംഘവും എല്ലാം സംഹരിച്ചു.
പ്രദീപിതാ മഹാശാലാ ഭഗ്നം വൈ യജ്ഞതോരണമ് ആജഗാമ കൃപാവിഷ്ടോ യത്രാഹം മന്ദരേ സ്ഥിതഃ
വലിയ ശാല കത്തിക്കളഞ്ഞു, യജ്ഞതോരണവും തകർന്നു; കരുണയാൽ നിറഞ്ഞ് അവൻ ഞാൻ മന്ദരപർവതത്തിൽ നിന്നിരുന്നിടത്തേക്ക് വന്നു.
സ്തുതിം കൃത്വാ മദീയാം തു വാക്യമുക്തമിദം തദാ
എന്റെ സ്തുതി അർപ്പിച്ചശേഷം ഞാൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഭദ്രകാല്യാ മഹാദേവ വസവോ ജര്ജരീകൃതാഃ
മഹാദേവാ, ഭദ്രകാളി വസുക്കളെ തകർത്ത് കളഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കായാവരോഹണം ദേവ തുഷിതാനാം കഥം ഭവേത്
ദേവാ, തുഷിതന്മാർക്ക് ദേഹധാരണം എങ്ങനെ സാധിക്കും?
മഹാകാലവനേ ക്ഷേത്രേ ഗച്ഛന്തു തുഷിതാസ്ത്വമീ
ഈ തുഷിതന്മാർ മഹാകാലവനത്തിലെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകട്ടെ.
ബ്രാഹ്മണാശ്ച മമാദേശാച്ചതുഃശിഷ്യൈഃ സമന്വിതാഃ ൫.൨.൮൨.
ബ്രാഹ്മണന്മാരും അവരുടെ നാലു ശിഷ്യന്മാരുമൊത്ത് എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കട്ടെ.
തത്ര കായമനുപ്രാപ്താ മമ ശിഷ്യാ മമോ പമാഃ
അവിടെ എന്റെ ശിഷ്യന്മാർ, എനിക്ക് തുല്യരായി, ശരീരധാരണം നേടി.
ക്ഷേത്രസ്യ ദക്ഷിണേ തസ്യ വിദ്യതേ ലിംഗമുത്തമമ്
ആ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കേ ഭാഗത്ത് ഉത്തമമായ ഒരു ലിംഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
പ്രസാദാത്തസ്യ ലിംഗസ്യ കായാന്പ്രാപ്സ്യംത്യമീ സുരാഃ
ആ ലിംഗത്തിന്റെ കൃപയാൽ ഈ ദേവന്മാർക്ക് ശരീരങ്ങൾ ലഭിക്കും.
മുദിതാ ബ്രഹ്മണാ സാര്ദ്ധം യത്ര തല്ലിംഗമുത്തമമ്
ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ അവർ ആ ഉത്തമമായ ലിംഗം ഉള്ള സ്ഥലത്താണ്.
പുനസ്തേ താദൃശാ ജാതാസ്തുഷിതാ യാദൃശാഽഭവന് സമീഹിതപ്രദോ നിത്യം ഖ്യാതോ ദേവോ ഭവിഷ്യതി
പിന്നെയും അങ്ങനെ ജനിച്ചവരും തൃപ്തരായവരും ആ ദേവൻ എപ്പോഴും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനെന്നു പ്രശസ്തനാകും.
യേ ഗത്വാ ദക്ഷിണാമാശാം ദേവം കായാവരോഹണമ്
തെക്കേ ദിശയിലേക്കു പോയ് ദേവനായ കായാവരോഹണനെ സമീപിക്കുന്നവർ—
ജന്മകോടിസഹസ്രൈസ്തു യത്പാപം സമുപാര്ജിതമ്
അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപം എത്രയുണ്ടായാലും—
സ്വകര്മണാ ഗതാ യേ ച നരകേ പിതരോ ഗണാഃ
സ്വകാര്യ കർമ്മഫലത്തിൽ നരകത്തിൽ പോയ പിതാക്കന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ—
യേ പശ്യംതി പ്രസംഗേന ദേവം കായാരോഹണമ്
യാരെങ്കിലും യാദൃശ്ചികമായി കായാരോഹണദേവനെ കാണുന്നവർ—
സ്പര്ശനാത്തസ്യ ലിംഗസ്യ പാപിനോപി ഹി യേ നരാഃ ൫.൨.൮൨.
പാപികളായ മനുഷ്യരും ആ ലിംഗത്തെ സ്പർശിച്ചാൽ—
ശാഠ്യേന പൂജിതോ ദേവഃ കായാവരോഹണേശ്വരഃ
കായാവരോഹണേശ്വരനെ കപടതയോടെ പൂജിച്ചാൽ—
ദ്വാദശ്യാം യേ പ്രപശ്യംതി സ്നാത്വാ കായാവരോഹണമ്
ദ്വാദശി ദിവസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് കായാവരോഹണനെ ദർശിക്കുന്നവർ—
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവി, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവംത്യഖംഡേ ചതുരശീതിലിങ്ഗമാഹാത്മ്യ ഉമാമഹേശ്വരസംവാദേ കായാവരോഹണേശ്വരമാഹാത്മ്യവര്ണ നംനാമ ദ്വയശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിൽ, എൺപത്തൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയിൽ, അഞ്ചാം ആവന്ത്യഖണ്ഡത്തിൽ, എൺപത്തുനാലു ലിംഗങ്ങളുടെ മഹത്വത്തിൽ, ഉമാമഹേശ്വരസംവാദത്തിൽ, കായാവരോഹണേശ്വരമാഹാത്മ്യവിവരണമെന്ന പേരിലുള്ള എൺപത്തിരണ്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ മുച്യതേ സര്വപാതകൈഃ
അവനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുന്നതു മാത്രം ചെയ്താൽ പോലും എല്ലാവിധ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
ആദികല്പേ മഹാദേവി ലോകാനാമനുകമ്പയാ
ആദികല്പത്തിൽ, മഹാദേവി, ലോകങ്ങൾക്കു കരുണകൊണ്ടു—
തേഷാം മധ്യേ ബില്വവൃക്ഷഃ ശ്രീവൃക്ഷ ഇതി ഗീയതേ
അവയിൽ ബില്വവൃക്ഷം ശ്രീവൃക്ഷം എന്ന പേരിൽ പാട്ടുപാടപ്പെടുന്നു.
ഉപവിഷ്ടസ്തദാ ദൃഷ്ടോ ബ്രഹ്മണാ ലോകകര്തൃണാ
അപ്പോൾ ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ് അവനെ ഇരുന്ന നിലയിൽ കണ്ടു.
ഭക്ഷയത്യതിസംഹൃഷ്ടോ ഹദ്യാനി ച മൃദൂനി ച
അവൻ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ മൃദുവും ഇളയതുമായ ഭാഗങ്ങൾ ആസ്വദിച്ചു.
ഖങ്ഗീ കിരീടമാലീ ച കുണ്ഡലീ കവചീ തഥാ
അവൻ വാൾ കൈവശം വച്ചും കിരീടവും മാലകളും ധരിച്ചും കാതിലങ്കാരവും കവർച്ചയും ധരിച്ചും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.