രാജാ ച പുത്രവാഞ്ജാതോ ലിംഗദര്ശനതഃ പ്രിയേ 5.2.78.
പ്രിയേ, ആ രാജാവ് പുത്രസന്താനത്തിന് ആഗ്രഹിച്ച്, ലിംഗം കണ്ടതുകൊണ്ട് പുത്രനെ പ്രാപിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ദേവി ദൃഷ്ട്വാ ദേവേ ലയം ഗതാമ്
ഇതിനിടയിൽ, ദേവി, ദേവിയെയും ദേവനിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
അവിമുക്തസ്യ ലിംഗസ്യ ദര്ശനാദേവ തത്ക്ഷണാത്
അവിമുക്ത ലിംഗം കണ്ട ഉടനെ തന്നെ,
യോഽസൌ കാശ്യാം പ്രസിദ്ധോഽസ്തി ദേവോ വിശ്വേശ്വരഃ ശിവഃ
കാശിയിൽ പ്രശസ്തനായ ദൈവം, സർവ്വലോകനാഥനായ ശിവൻ തന്നെയാണ് അവൻ.
വാരാണസീ യഥാ പുണ്യാ തഥാവംതീ ച മുക്തിദാ
വാരാണസി എത്ര വിശുദ്ധമാണോ, അതുപോലെ അവന്തിയും മോക്ഷം നൽകുന്നു.
തസ്മാദ്വിശ്വേശ്വരോ ദേവഃ സമായാതഃ കുശസ്ഥലീമ്
അതിനാൽ, വിശ്വേശ്വരൻ ദൈവം കുശസ്ഥലിയിൽ എത്തി.
പശ്യംതി പരയാ ഭക്ത്യാ ഹ്യവിമുക്തേശ്വരം ശിവമ്
അവർ പരമഭക്തിയോടെ അവിമുക്തേശ്വരനായ ശിവനെ കാണുന്നു.
അമുക്താ നൈവ പശ്യംതി മുക്താഃ പശ്യംതി സര്വദാ
മോചിതരല്ലാത്തവർ അവനെ കാണുന്നില്ല; മോചിതർ എപ്പോഴും കാണുന്നു.
തത്ഫലം പ്രാപ്യതേ സമ്യഗവിമുക്തേശദര്ശനാത്
അവിമുക്തേശ്വരനെ കാണുന്നതിലൂടെ ശരിയായ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.
യാ ഗതിഃ പ്രാപ്യതേ സാംഖ്യൈയോഗൈര്വാ യാ ഗതിര്ഭവേത്
സാംഖ്യയോ യോഗമോ കൊണ്ടു ലഭിക്കുന്ന ഗതി, അല്ലെങ്കിൽ ലഭിക്കാവുന്ന ഏതു ഗതിയാണെങ്കിലും,
ജന്മമൃത്യുഭയം ഹിത്വാ സ യാതി പരമാം ഗതിമ് ।। 5.2.78.
ജനനവും മരണവും എന്ന ഭയം വിട്ട്, അവൻ പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തുന്നു.
ബ്രഹ്മഹാപി ച യോ ഗച്ഛേദവിമുക്തേശ്വരം യജേത്
ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവനും അവിമുക്തേശ്വരനിലേക്കു പോയാൽ അല്ലെങ്കിൽ അവിടെ ആരാധിച്ചാൽ,
ശാഠ്യേനാപി ച യഃ പശ്യേദവിമുക്തേ ശ്വരം ശിവമ്
അവിമുക്തേശ്വരനിൽ ശിവനെ വഞ്ചനയോടുകൂടിയും കണ്ടാലും,
സ്മൃതഃ സംപൂജിതോ ഭക്ത്യാ സ്തുതോ വാ വിവിധൈഃ സ്തവൈഃ
അവനെ ഓർത്താൽ, ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചാൽ, അല്ലെങ്കിൽ വിവിധ സ്തുതികളാൽ പാടിയാൽ,
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവി, പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന അവന്റെ ഈ ശക്തി ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ സമീഹിതഫലം ലഭേത്
ആളുകൾക്ക് ആഗ്രഹിച്ച ഫലം മാത്രം കാഴ്ചകൊണ്ട് ലഭിക്കുന്നവനാണ് ഇദ്ദേഹം.
പ്രാപ്തരാജ്യസ്യ രാമസ്യ രാക്ഷസാനാം വധേ കൃതേ
രാമൻ രാജ്യം ലഭിച്ചപ്പോൾ, രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചതിന് ശേഷം,
രാമേണ പൂജിതാഃ സര്വേ ഹ്യഗസ്തിപ്രമുഖാ ദ്വിജാഃ
അഗസ്ത്യൻമാർ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും രാമൻ ആരാധിച്ചു.
ദിഷ്ട്യാ തു നിഹതോ രാമ രാവണഃ പുത്രപൌത്രവാന്
രാമാ, പുത്രനും മകനുമുള്ള രാവണൻ നിന്റെ കൈകൊണ്ട് നശിച്ചെന്നത് ഭാഗ്യമാണ്.
ഹനൂമതാ ച സഹിതം വാനരേണ മഹാത്മനാ
മഹാത്മാവായ വാനരനായ ഹനുമാനോടൊപ്പം,
ചിരം ജീവതു ദീര്ഘായുര്വാനരോ ഹനുമാന്സദാ
വാനരനായ ഹനുമാൻ എന്നും ദീർഘായുസ്സോടെ ദീർഘകാലം ജീവിക്കട്ടെ.
ആഖംഡലോഽഗ്നിര്ഭഗവാന്യമോ വൈ നിഋതിസ്തഥാ ബ്രഹ്മണാ സഹിതാശ്ചൈവ ദിക്പാലാഃ പാതു സര്വദാ
ആഖണ്ഡൻ, അഗ്നി, ഭാഗ്യവാൻ യമൻ, നിരൃതി, ബ്രഹ്മാവുൾപ്പെടെ ദിശാപാലകർ എല്ലായ്പ്പോഴും നിന്നെ കാത്തിരിപ്പിൻ.
ശ്രുത്വാ തേഷാം തു വചനം മുനീനാം ഭാവിതാത്മനാമ്
ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ള ആ മുനിമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ,
കിമര്ഥം ലക്ഷ്മണം ത്യക്ത്വാ വാനരോഽയം പ്രശംസിതഃ
ലക്ഷ്മണനെ വിട്ട് ഈ വാനരനെ എന്തുകൊണ്ടാണ് പ്രശംസിക്കുന്നത്?
അഥോചുഃ സത്യമേവൈതത്കാരണം വാനരോത്തമേ 5.2.79.
അപ്പോൾ അവർ പറഞ്ഞു: 'ഇത് സത്യമാണ്; വാനരശ്രേഷ്ഠനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാരണമിതാണ്.'
ഏഷ ദേവ മഹാപ്രാജ്ഞോ യോജനാനാം ശതം പ്ലുതഃ
ഈ ദൈവസ്വഭാവമുള്ള മഹാപണ്ഡിതൻ നൂറ് യോജന ദൂരം ചാടി.
പ്രാദേശമാത്രപ്രതിമം കൃതം രൂപമനേന വൈ
അവൻ തന്റെ രൂപം കൈവിരൽവീതിയോളം ചെറുതാക്കി.
സേനാഗ്രഗാ മംത്രിപുത്രാഃ കിംകരാ രാവണാത്മജാഃ
സൈന്യത്തിലെ തലവന്മാർ, മന്ത്രിമാരുടെ മക്കൾ, സേവകർ, രാവണന്റെ പുത്രന്മാർ—
ഭൂയോ ബന്ധവിമുക്തേന സംഭാഷ്യ തു ദശാനനമ്
പുനരായിട്ട് ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ശേഷം, അവൻ ദശമുഖനോടു സംസാരിച്ചു.
ന കാലസ്യ ന ശക്രസ്യ ന വിഷ്ണോര്വേധസോഽപി വാ
കാലനും ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും സൃഷ്ടാവും പോലും ഇതിന് തുല്യനല്ല.