അന്യേ ച വിവിധാകാരാഃ കാലാസ്യാ ഹരിപിംഗലാഃ
മറ്റു പലവിധ രൂപങ്ങളുള്ളവർ, കാലത്തിന്റെ മുഖംപോലെയും കവിള് നിറമുള്ളവരും മഞ്ഞനിറമുള്ളവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നീലഗ്രീവാ കൃഷ്ണമുഖാഃ പിംഗധൌതജടാസടാഃ 5.2.77.
നീലവണ്ണമുള്ള കഴുത്തും, കറുത്ത മുഖവും, മഞ്ഞയും വെള്ളയും കലർന്ന ജടയും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
ഘംടാകര്ണോ വിശാഖശ്ച പരിശേഷാ ഗണാശ്ച യേ
ഘണ്ടാകർണ്ണനും വിശാഖനും കൂടാതെ ശേഷിക്കുന്ന എല്ലാ ഗണങ്ങളും,
ശൂലചംദ്രധരാഃ സര്വേ സര്വേ തുല്യപരാക്രമാഃ
എല്ലാവരും ത്രിശൂലവും അർദ്ധചന്ദ്രവും ധരിച്ചവരും, എല്ലാവരും സമാനമായ വീര്യശാലികളുമായിരുന്നു.
സ്തുവംതോ വിവിധൈഃ സ്തോത്രൈരൂചുരേവം സമാഹിതാഃ
അവരൊക്കെയും മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ വിവിധസ്തുതികൾ കൊണ്ട് സ്തുതിച്ചു.
ഗണാനാം വചനം ശ്രുത്വാ ജ്ഞാത്വാ ഭക്തിം ച താദൃശീമ്
ഗണങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവരുടെ അത്ര വലിയ ഭക്തി മനസ്സിലാക്കി,
പുത്രാര്ഥം തപ്യതി തപഃ ശിനിര്ബ്രാഹ്മണസത്തമഃ
മകനുവേണ്ടി ഉത്തമബ്രാഹ്മണനായ ശിനി കഠിനതപസ്സ് അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.
തസ്യാഹം സംപ്രദാസ്യാമി സര്വാന്കാമാ ന്യഥേപ്സിതാന്
അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങൾക്കും ഞാൻ ഇപ്പോൾ അനുഗ്രഹം നൽകും.
മദ്വാക്യം ക്രിയതാം സദ്യോ വിപ്രഃ ക്ലേശാദ്വിമുച്യതാമ്
എന്റെ ആജ്ഞ ഉടൻ നടപ്പാക്കണം, ബ്രാഹ്മണൻ കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകട്ടെ.
മദീയം വചനം ശ്രുത്വാ സര്വേ കംപിതകംധരാഃ
എന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് എല്ലാവരും കംപിതമായ കഴുത്തോടെ നിന്നു.
ന കശ്ചിദ്ഭാഷതേ കിംചിന്ന കശ്ചിദ്വീക്ഷതേ തദാ
അപ്പോൾ ആരും ഒന്നും സംസാരിച്ചില്ല, ആരും നോക്കിയുമില്ല.
മമ ചിത്തമവിജ്ഞായ ഗണാനാമനുകംപയാ 5.2.77.
എന്റെ മനസ്സറിയാതെ, ഗണകളോടുള്ള കരുണ കൊണ്ടാണ്,
ഇഹ സ്ഥാസ്യംതി സതതം ത്വത്സമീപേ ന സംശയഃ
അവർ എപ്പോഴും നിനക്കു സമീപം തന്നെ ഇരിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഹീനാം രജോഽധികാം ദീനാം തമോബഹുലധാരിണീമ്
അവൾ താഴ്ന്നവളും, രാജസികസ്വഭാവം കൂടുതലുള്ളവളും, ദു:ഖിതയുമായും, ഇരുണ്ടത്വം നിറഞ്ഞവളുമായും ആയിരുന്നു.
ബ്രുവന്നേവം ഭ്രമേണൈവ ഭാവ്യര്ഥേന പ്രണോദിതഃ
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ഭ്രമം മൂലം ഉദ്ദേശിച്ച അർത്ഥം പ്രകാരം പ്രേരിതനായി.
പത ത്വം മാനുഷേ ലോകേ യസ്മാന്മേ വിപ്രിയം കൃതമ്
നീ എന്റെ മനസ്സിന് വിരുദ്ധമായി ചെയ്തതിനാൽ, മനുഷ്യലോകത്ത് വീഴുക.
വിപ്രസ്യ പുത്രതാം തൂര്ണം പുത്ര ഗച്ഛ മമാജ്ഞയാ
എന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, നീ വേഗം പോയി ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ മകനാവുക.
ഇത്യുക്തോ വീരകോ ദേവി ഗതോ വിപ്രസ്യ പുത്രതാമ്
ഇങ്ങനെ ദേവിയെ ഉദ്ദേശിച്ച് പറഞ്ഞപ്പോൾ, വീരകൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ മകനായി ജനിച്ചു.
പശ്ചാത്താപേന സംയുക്തോ നിശ്വസ്യ ച പുനഃപുനഃ
അവൻ വലിയ പശ്ചാത്താപത്തിൽ ആകുലനായി, വീണ്ടും വീണ്ടും ആഹ്ശ്വാസം വിട്ടു.
പ്രഭൂണാമേകചിത്തേന തേ ഭൃത്യാ ദുര്ലഭാഃ സ്മൃതാഃ
സ്വാമിയോടൊപ്പം മനസ്സിൽ ഏകതയുള്ള ഈ വിധത്തിലുള്ള ഭൃത്യന്മാർ വളരെ അപൂർവരാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
പ്രസന്നാസ്ത്രിദശാസ്തേഷാം പ്രഭു ഭക്താശ്ച യേ നരാഃ
ദേവന്മാർ അവരെ സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു, പ്രഭോ, ഭക്തരായ മനുഷ്യരും അങ്ങനെ തന്നെ സന്തോഷിക്കുന്നു.
ന ജ്ഞേയഃ കേന തത്ത്വേന ദുരാരാധ്യഃ പ്രഭുര്ഭവേത് 5.2.77.
പ്രഭുവിനെ എങ്ങനെ സാക്ഷാൽക്കരിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നത് ആരും യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയാൻ കഴിയില്ല.
വിനശ്യംത്യുപകാരാണി തസ്മാത്സേവാ സുദുഷ്കരാ
സേവനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ നശിച്ചുപോകുന്നു; അതുകൊണ്ടുതന്നെ സേവനം ചെയ്യുന്നത് വളരെ കഠിനമാണ്.
തസ്മാദ്യത്നേന സംസേവ്യാ ആത്മരക്ഷണതത്പരൈഃ
അതിനാൽ ആത്മസംരക്ഷണത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ പരിശ്രമത്തോടെ സേവനം ചെയ്യണം.
കാംസ്തു ലോകാന്ഗമിഷ്യാമി കലുഷീ ഭൂണഹാ ഇവ ഉവാച ദീനയാ വാചാ പ്രണിപത്യ പുനഃപുനഃ
ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവനെപ്പോലെ പാപം പിടിച്ചവനായി ഞാൻ ഏത് ലോകങ്ങളിലേക്കാണ് പോകേണ്ടത്? ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം ചെയ്ത് ദു:ഖഭരിതമായ ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു.
ദീനോഽസ്മി ജ്ഞാനഹീനോഽസ്മി പ്രണതോഽസ്മി ച ശംകര
ഞാൻ ദു:ഖിതനാണ്, ജ്ഞാനമില്ലാത്തവനാണ്, ശംകരാ, ഞാൻ നിനക്കു മുന്നിൽ വിനയത്തോടെ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ന ഹി നിര്വഹണം യാംതി പ്രഭൂണാമാശ്രിതാ രുഷഃ
പ്രഭുക്കളുടെ കോപം ആശ്രയിക്കുന്നവർക്കു ഒരിക്കലും ഗുണം ചെയ്യാറില്ല.
അപി കീട പതംഗത്വം ഗച്ഛേയം തവ ശാസനാത
നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ ഞാൻ കീടമായാലും, ചിറകുള്ള പുഴുവായാലും സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കും.
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പുഷ്പദംതസ്യ പാര്വതി
പുഷ്പദന്തന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പാർവതി—
ഗച്ഛ പുത്ര മമാദേശാന്മഹാകാലവനം ശുഭമ്
എന്റെ മകനേ, എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ മഹാകാലവനത്തിലേക്ക് പോകണം, അതൊരു ശുഭപ്രദേശമാണ്.