വ്യാലേംദ്രാ വ്യാകുലീഭൂതാ ലുലിതാശ്ചാചലേശ്വരാഃ
പർവതങ്ങളുടെ അധിപന്മാർ വിറച്ചു, മഹാസർപ്പങ്ങൾ അലമുറയിട്ട് അശാന്തരായി.
അയോനിജഃ ശിനിര്വിപ്രഃ പുത്രമിച്ഛത്യയോനിജമ് 5.2.77.
ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കാത്ത ശിനി എന്ന മുനി, അങ്ങനെ തന്നെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കാത്ത ഒരു മകനെ ആഗ്രഹിച്ചു.
ത്വം തപസ്ത്വം പരം ധാമ ശിഖിചംദ്രാര്കലോചന
നീ തന്നെയാണ് തപസ്സും, നീയാണ് പരമധാമവും, മയിലിന്റെ കണ്ണുപോലും, ചന്ദ്രനെയും സൂര്യനെയും പോലെ കണ്ണുകളുള്ളവനേ.
സുരാസുരഗുരോ കിം ന പുത്രമസ്മൈ പ്രയച്ഛസി
ദേവാസുരഗുരുവേ, അവന് ഒരു മകൻ നൽകാൻ നീ എന്തുകൊണ്ട് തയ്യാറാകുന്നില്ല?
ശിനേഃ പുത്രപ്രദാനം ത്വം കുരു മദ്വചനാച്ഛിവ
ശിവനേ, എന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് ശിനിക്ക് ഒരു മകൻ നൽകണം.
തേജാംസി ജ്യോതിഷാമേവ മഹതാം ച വിധിസ്ഥിതഃ
നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും മഹാന്മാരുടെയും ശക്തികൾ നിയമപ്രകാരം നിലനിൽക്കുന്നു.
ത്വദ്ഭക്തസ്യ ച ദേവേശ വ്യര്ഥഃ കസ്മാത്പരിശ്രമഃ
ദേവാദിപതിയായ പ്രഭുവേ, നിന്റെ ഭക്തന്റെ പരിശ്രമം എന്തുകൊണ്ട് വെറുതെയാകണം?
ത്വത്പരസ്യ ന ദേവശ യുക്താ ദുഃഖവിഭീഷികാ
ദേവേശാ, നിനക്ക് സമർപ്പിച്ചവർക്കു ദു:ഖത്തിന്റെ ഭീഷണി യോജിച്ചതല്ല.
വിപ്രാര്ഥമനുകംപാര്ഥം പുത്രാര്ഥം ച വിശേഷതഃ
ബ്രാഹ്മണന്റെ അപേക്ഷയ്ക്കും, കരുണയ്ക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് മകനുവേണ്ടിയുമാണ് ഈ ശ്രമം.
രുദ്രാശ്ച ഹരഭക്താശ്ച കൂഷ്മാംഡാ ഗഗനേചരാഃ
അവിടെ രുദ്രന്മാരും, ഹരഭക്തന്മാരും, കൂഷ്മാണ്ഡന്മാരും, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അന്യേ ച വിവിധാകാരാഃ കാലാസ്യാ ഹരിപിംഗലാഃ
മറ്റു പലവിധ രൂപങ്ങളുള്ളവർ, കാലത്തിന്റെ മുഖംപോലെയും കവിള് നിറമുള്ളവരും മഞ്ഞനിറമുള്ളവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നീലഗ്രീവാ കൃഷ്ണമുഖാഃ പിംഗധൌതജടാസടാഃ 5.2.77.
നീലവണ്ണമുള്ള കഴുത്തും, കറുത്ത മുഖവും, മഞ്ഞയും വെള്ളയും കലർന്ന ജടയും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
ഘംടാകര്ണോ വിശാഖശ്ച പരിശേഷാ ഗണാശ്ച യേ
ഘണ്ടാകർണ്ണനും വിശാഖനും കൂടാതെ ശേഷിക്കുന്ന എല്ലാ ഗണങ്ങളും,
ശൂലചംദ്രധരാഃ സര്വേ സര്വേ തുല്യപരാക്രമാഃ
എല്ലാവരും ത്രിശൂലവും അർദ്ധചന്ദ്രവും ധരിച്ചവരും, എല്ലാവരും സമാനമായ വീര്യശാലികളുമായിരുന്നു.
സ്തുവംതോ വിവിധൈഃ സ്തോത്രൈരൂചുരേവം സമാഹിതാഃ
അവരൊക്കെയും മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ വിവിധസ്തുതികൾ കൊണ്ട് സ്തുതിച്ചു.
ഗണാനാം വചനം ശ്രുത്വാ ജ്ഞാത്വാ ഭക്തിം ച താദൃശീമ്
ഗണങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവരുടെ അത്ര വലിയ ഭക്തി മനസ്സിലാക്കി,
പുത്രാര്ഥം തപ്യതി തപഃ ശിനിര്ബ്രാഹ്മണസത്തമഃ
മകനുവേണ്ടി ഉത്തമബ്രാഹ്മണനായ ശിനി കഠിനതപസ്സ് അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.
തസ്യാഹം സംപ്രദാസ്യാമി സര്വാന്കാമാ ന്യഥേപ്സിതാന്
അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങൾക്കും ഞാൻ ഇപ്പോൾ അനുഗ്രഹം നൽകും.
മദ്വാക്യം ക്രിയതാം സദ്യോ വിപ്രഃ ക്ലേശാദ്വിമുച്യതാമ്
എന്റെ ആജ്ഞ ഉടൻ നടപ്പാക്കണം, ബ്രാഹ്മണൻ കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകട്ടെ.
മദീയം വചനം ശ്രുത്വാ സര്വേ കംപിതകംധരാഃ
എന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് എല്ലാവരും കംപിതമായ കഴുത്തോടെ നിന്നു.
ന കശ്ചിദ്ഭാഷതേ കിംചിന്ന കശ്ചിദ്വീക്ഷതേ തദാ
അപ്പോൾ ആരും ഒന്നും സംസാരിച്ചില്ല, ആരും നോക്കിയുമില്ല.
മമ ചിത്തമവിജ്ഞായ ഗണാനാമനുകംപയാ 5.2.77.
എന്റെ മനസ്സറിയാതെ, ഗണകളോടുള്ള കരുണ കൊണ്ടാണ്,
ഇഹ സ്ഥാസ്യംതി സതതം ത്വത്സമീപേ ന സംശയഃ
അവർ എപ്പോഴും നിനക്കു സമീപം തന്നെ ഇരിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഹീനാം രജോഽധികാം ദീനാം തമോബഹുലധാരിണീമ്
അവൾ താഴ്ന്നവളും, രാജസികസ്വഭാവം കൂടുതലുള്ളവളും, ദു:ഖിതയുമായും, ഇരുണ്ടത്വം നിറഞ്ഞവളുമായും ആയിരുന്നു.
ബ്രുവന്നേവം ഭ്രമേണൈവ ഭാവ്യര്ഥേന പ്രണോദിതഃ
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ഭ്രമം മൂലം ഉദ്ദേശിച്ച അർത്ഥം പ്രകാരം പ്രേരിതനായി.
പത ത്വം മാനുഷേ ലോകേ യസ്മാന്മേ വിപ്രിയം കൃതമ്
നീ എന്റെ മനസ്സിന് വിരുദ്ധമായി ചെയ്തതിനാൽ, മനുഷ്യലോകത്ത് വീഴുക.
വിപ്രസ്യ പുത്രതാം തൂര്ണം പുത്ര ഗച്ഛ മമാജ്ഞയാ
എന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, നീ വേഗം പോയി ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ മകനാവുക.
ഇത്യുക്തോ വീരകോ ദേവി ഗതോ വിപ്രസ്യ പുത്രതാമ്
ഇങ്ങനെ ദേവിയെ ഉദ്ദേശിച്ച് പറഞ്ഞപ്പോൾ, വീരകൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ മകനായി ജനിച്ചു.
പശ്ചാത്താപേന സംയുക്തോ നിശ്വസ്യ ച പുനഃപുനഃ
അവൻ വലിയ പശ്ചാത്താപത്തിൽ ആകുലനായി, വീണ്ടും വീണ്ടും ആഹ്ശ്വാസം വിട്ടു.
പ്രഭൂണാമേകചിത്തേന തേ ഭൃത്യാ ദുര്ലഭാഃ സ്മൃതാഃ
സ്വാമിയോടൊപ്പം മനസ്സിൽ ഏകതയുള്ള ഈ വിധത്തിലുള്ള ഭൃത്യന്മാർ വളരെ അപൂർവരാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.