ഇത്യുക്ത്വാ മണിഭദ്രോഽപി സുതേന സഹിതോ യയൌ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മണിഭദ്രനും അവന്റെ മകനുമൊപ്പം അവിടം വിട്ടുപോയി.
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവി, പാപം നീക്കുന്ന നിന്റെ ഈ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പംചമ ആവംത്യഖണ്ഡേ ചതുരശീതിലിങ്ഗമാഹാത്മ്യ ഉമാമഹേശ്വരസംവാദേ വഡലേശ്വരമാഹാത്മ്യവര്ണനം നാമ പംചസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇതോടെ ഉമയും മഹേശ്വരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ, അവന്തി ഭാഗത്തിലെ നാല്പത്തിയെട്ടു ലിംഗങ്ങളുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന വഡലേശ്വര മഹത്മ്യവിവരണം എന്ന അഞ്ചുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു.
വിദ്ധി പാപഹരം ദേവി ദര്ശനാത്കാമദം നൃണാമ്
ദേവി, അതിന്റെ ദർശനം പാപം നീക്കി മനുഷ്യർക്കു മോഹിതമായ കാര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നു എന്ന് അറിയുക.
പുരാ ദേവയുഗേ ദേവി പ്രജാപതിസുതേ ശുഭേ
ശുഭേ, ദേവതകളുടെ കാലത്ത്, പ്രജാപതിയുടെ മകളായ നീ,
തേ ഭാര്യേ കശ്യപസ്യാസ്താം കദ്രൂശ്ച വിനതാ തഥാ
കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാർ കദ്രൂയും വിനതയും ആയിരുന്നു.
കശ്യപോ ധര്മപത്നീഭ്യാം മുദാ പരമയാ യുതഃ
കശ്യപൻ തന്റെ ധാർമ്മിക ഭാര്യമാരോടൊപ്പം പരമാനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ഹര്ഷാദഭ്യധികാം പ്രീതിം പ്രാപതുഃ സ്മ വരസ്ത്രിയൌ
ആ രണ്ട് ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകൾക്കും സന്തോഷത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ ആനന്ദം ലഭിച്ചു.
ദ്വൌ പുത്രൌ വിനതാ വവ്രേ കദ്രൂപുത്രാധികൌ ബലേ
വിനതാ, കദ്രുവിന്റെ മക്കളേക്കാൾ ശക്തിയുള്ള രണ്ട് പുത്രന്മാരെ വേണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു.
തസ്യൈ ഭര്ത്താ വരം പ്രാദാല്ലപ്സ്യസേ പുത്രകോത്തമൌ
അവളുടെ ഭർത്താവ് അവളെ അനുഗ്രഹിച്ചു: 'നിനക്ക് രണ്ട് ഉത്തമപുത്രന്മാർ ലഭിക്കും.'
യഥാ ച പ്രാര്ഥിതം ലബ്ധ്വാ വരം തുഷ്ടാഽഭവത്തദാ
അവൾ ആഗ്രഹിച്ച പോലെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചപ്പോൾ അതിനാൽ സന്തോഷിച്ചു.
കദ്രൂശ്ച ലബ്ധ്വാ പുത്രാണാം സഹസ്രം തുല്യതേജസാമ്
കദ്രു തുല്യപ്രഭയുള്ള ആയിരം പുത്രന്മാർ ലഭിച്ചു.
തേ ഭാര്യേ വരസംഹൃഷ്ടേ കശ്യപോ വനമാവിശത് ജനയാമാസ ചാര്വംഗീ ദ്വേ ചാംഡേ വിനതാ തദാ ।। 5.2.76.
അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച സന്തോഷത്തിൽ ആ ഭാര്യമാർക്കൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന കശ്യപൻ വനത്തിലേക്ക് പോയി; അതേസമയം വിനതാ രണ്ട് മുട്ടകൾ പ്രസവിച്ചു.
തയോരംഡാനി നിദധുഃ പ്രഹൃഷ്ടാഃ പരിചാരികാഃ
സന്തോഷത്തോടെ സേവികമാർ ആ മുട്ടകൾ സൂക്ഷിച്ചു.
തതഃ പംചശതേ കാലേ കദ്രൂപുത്രാ വിനിര്ഗതാഃ
അതിനുശേഷം, അഞ്ചു നൂറ് വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം, കദ്രുവിന്റെ മക്കൾ പുറത്തുവന്നു.
തതഃ പുത്രാര്ഥിനീ ദേവീ വ്രീഡിതാ സാ തപസ്വിനീ
പിന്നീട് പുത്രൻ വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച ദേവി ലജ്ജിച്ചും തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടും നിന്നു.
പൂര്വാര്ദ്ധകായസംപന്നമിതരേണാ പ്രകാശിതമ്
അവയിൽ ഒന്ന് പൂർണ്ണമായും രൂപം പ്രാപിച്ചിരുന്നില്ല, അർദ്ധശരീരമായിരുന്നു.
യോഽഹമേവം കൃതോ മാതസ്ത്വയാ ലോഭപരീതയാ
അമ്മേ, നീ അത്യന്തം ആഗ്രഹംകൊണ്ടു എന്നെ ഇങ്ങനെ ആക്കിക്കഴിഞ്ഞു.
പംചവര്ഷശതാന്യസ്യാ യയാ വിസ്പര്ദ്ധസേ സദാ
അവളുമായി നീ അഞ്ചു നൂറ്റാണ്ട് എപ്പോഴും മത്സരിച്ചിരിക്കുന്നു.
യദ്യേനമപി മാതസ്ത്വം മാമിവാംഡവിഭേദനാത്
അമ്മേ, ഞാനെപ്പോലെ, നീയും ഈ മുട്ടു പൊട്ടിച്ചതിനാൽ—even if you, mother, like me, because of breaking the egg—
പ്രതിപാലയിതവ്യസ്തേ ജന്മകാലോഽസ്യ ധീരയാ
അവന്റെ ജനനസമയത്തെ നീ ക്ഷമയോടെ കാത്തിരിക്കണം.
ഏവം ശപ്ത്വാ തതോ ദേവി വിനതാം മാതരം സ്വകമ്
ഇങ്ങനെ ശപിച്ച് ദേവി തന്റെ അമ്മയായ വിനതയോട് പറഞ്ഞു.
ഹാഹാ മയാ നൃശംസേന മാതാ സ്വജനനീ സ്വകാ മാതാ ദേഹാരണിഃ പുംസാം മാതാ ദുഃഖസഹാ പരാ ।।5.2.76.
അയ്യോ! ഞാൻ അത്യന്തം ക്രൂരമായി എന്റെ സ്വന്തം അമ്മയെ ദുഃഖിപ്പിച്ചു. അമ്മയാണ് മനുഷ്യർക്കു ശരീരത്തിന് കാരണമാകുന്നത്; അമ്മയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദുഃഖവും സഹിക്കുന്നത്.
ഗര്ഭക്ലേശേ പരം ദുഃഖം മാതാ ജാനാതി യാദൃശമ്
ഗർഭകാലത്തിലെ അതിയായ വേദന അമ്മ മാത്രമേ അറിയൂ.
ഗുരൂണാമേവ സര്വേഷാം മാതാ ഗുരുതരാ സ്മൃതാ
എല്ലാ ഗുരുക്കന്മാരിലും അമ്മയാണ് ഏറ്റവും വലിയവളെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
യദി പിംഡപ്രദാനം തു ഗയായാം കുരുതേ സുതഃ ന ച മാതൃവിഹീനസ്യ മമത്വം കുരുതേ പിതാ
ഒരു മകൻ ഗയയിൽ പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാലും, അമ്മയില്ലാത്തവനോട് അച്ഛൻ സ്നേഹം കാണിക്കാറില്ല.
വികലോ മാതൃഹീനസ്തു പുത്രോ ഹി പ്രോച്യതേ തദാ തദാ ശൂന്യം ജഗത്സര്വം യദാ മാതാ വിയുജ്യതേ
അമ്മയില്ലാത്ത മകനെ അപൂർണ്ണനെന്ന് വിളിക്കുന്നു; അമ്മയെ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ ലോകം മുഴുവൻ ശൂന്യമായി തോന്നുന്നു.
സോഽഹം പാപസമാചാരോ ജാതോ മാതൃവിഹിംസകഃ
ഞാൻ പാപികളിൽ ഒരാളായി, അമ്മയെ വേദനിപ്പിച്ചവനായി മാറി.
ജാതോഽഹം വികലാംഗസ്തു പ്രാക്കൃതേനൈവ കര്മണാ
മുൻജന്മത്തിലെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി ഞാൻ അപൂർണ്ണാവയവങ്ങളോടെ ജനിച്ചു.
ഏവം വിലപതസ്തസ്യ കശ്യപസ്യ സുതസ്യ ച
ഇങ്ങനെ വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, കശ്യപന്റെ മകനായ അവൻ—