ഹതഃ സ ശംബരോ ദൈത്യോ ഗതൌ തൌ ചന്ദ്രഭാസ്കരൌ
ആ ദൈത്യനായ ശംഭരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു; ചന്ദ്രനും ഭാസ്കരനും അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
രാഹുകേതൂ ഗ്രഹാംതേ തു കൃതൌ സമയപൂര്വകൌ
ഗ്രഹങ്ങളുടെ അവസാനം രാഹുവിനും കേതുവിനും, ധാരണാപൂർവ്വം സ്ഥാനം നല്കപ്പെട്ടു.
സ്വം സ്വം സ്ഥാനം ഗതാഃ സര്വേ ലോകപാലാ മുദാ യുതാഃ 5.2.72.
ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകര്ത്താക്കള് എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടേതായ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഗഗനേ ഗ്രഹനക്ഷത്രൈഃ സഹിതൌ വിചരിഷ്യഥഃ
നിങ്ങള് ഇരുവരും ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും കൂടെ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കും.
ഇത്യുക്തൌ ചന്ദ്രസൂര്യൌ തു തയാ വാണ്യാ വരാനനേ
അങ്ങനെ ആ വാക്ക് പറഞ്ഞതോടെ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അതു കേട്ടു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ദേവാ വിമാനസ്ഥാ സമാഗതാഃ
അതിനിടയില്, ദേവന്മാര് അവരുടെ ദിവ്യവിമാനങ്ങളില് നിന്ന് ഒന്നിച്ച് കൂടി നിന്നു.
ജ്ഞാത്വാ ലിംഗസ്യ മാഹാത്മ്യം നാമ ചകുഃ സമാഹിതാഃ
ലിംഗത്തിന്റെ മഹത്വം മനസ്സിലാക്കി, അവര് അതിന്റെ നാമം ശ്രദ്ധയോടെ ഉച്ചരിച്ചു.
ചന്ദ്രാദിത്യേശ്വരംനാമ ഖ്യാതിം യാസ്യതി ഭൂതലേ ദഗ്ധോ ഭൃത്യജനൈഃ സാര്ദ്ധം ചന്ദ്രസൂര്യാനുസേവനാത്
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും സേവനം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, ഭൃത്യന്മാരോടൊപ്പം ദഹിച്ചുകൊണ്ട്, 'ചന്ദ്രാദിത്യേശ്വരന്' എന്ന നാമം ഭൂമിയില് പ്രശസ്തമാകും.
ഇത്യുക്ത്വാ ത്രിദശാഃ സവേം സമീപേ സര്വതഃ സ്ഥിതാഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദേവന്മാര് എല്ലാവരും ചുറ്റും അടുത്ത് കൂടി നിന്നു.
ചന്ദ്രാദിത്യൌ ച തത്രസ്ഥൌ സ്ഥിതൌ ലിംഗസമീപതഃ
അവിടെ തന്നെ, ലിംഗത്തിനരികില് ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിന്നു.
യേ പശ്യംതി നരാ ഭക്ത്യാ ചന്ദ്രാദിത്യേചരം ശിവമ്
ഭക്തിയോടെ ചന്ദ്രാദിത്യേശ്വരനായ ശിവനെ കാണുന്ന മനുഷ്യര്ക്ക്,
യാവച്ചന്ദ്രശ്ച സൂര്യശ്ച താവത്തേഷാം സുഖം ഭവേത്
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനില്ക്കുന്നത്ര കാലം, അവര്ക്ക് സന്തോഷം ഉണ്ടാകും.
ചന്ദ്രസൂര്യോപരാഗേ തു ചംദ്രാദിത്യേശ്വരം ശിവമ് 5.2.72.
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഗ്രഹണമായപ്പോള്, അവിടെ ചന്ദ്രാദിത്യേശ്വരനായ ശിവന് സന്നിഹിതനാണ്.
തേഷാം കുലശതം യാവത്പൈതൃകം മാതൃകം തഥാ
അവരുടെ പിതൃവംശവും മാതൃവംശവും ആയിരക്കണക്കിന് തലമുറകള് വരെ,
അമാസോമസമായോഗേ യേ പശ്യന്തി പ്രസംഗതഃ
അമാവാസ്യയും പൗര്ണമിയും കൂടിയപ്പോള് ഒരുമിച്ച് കാണുന്നവര്ക്ക്,
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവി, പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ മഹത്വം നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവംത്യഖംഡേ ചതുരശീതി ലിങ്ഗമാഹാത്മ്യ ഉമാമഹേശ്വരസംവാദേ ചദ്രാദിത്യേശ്വരമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ ദ്വിസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ എണ്പതിനൊന്ന് ആയിരം സംഹിതയില്, അഞ്ചാമത്തെ അവന്തിഖണ്ഡത്തില്, എണ്പതിനാലാം ലിംഗമാഹാത്മ്യത്തില്, ഉമയും മഹേശ്വരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തില്, ചന്ദ്രാദിത്യേശ്വരന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന എഴുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ കുയോനിര്നൈവ ലഭ്യതേ
അവനെ ഒരുനോക്കുകൂടി കണ്ടാല് പോലും, ദുഷ്ടജന്മം ലഭിക്കില്ല.
വീരകേതുരഭൂദ്ധീമാനയോധ്യായാ മഹീപതിഃ
വീരകേതു എന്ന ബുദ്ധിമാനായവന് അയോധ്യയുടെ രാജാവായി.
സ സമ്യക്പാലയാമാസ പ്രജാഃ പുത്രാനിവൌരസാന്
അവന് തന്റെ ജനങ്ങളെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ ഉറ്റു സംരക്ഷിച്ചു.
അഥൈകസ്മിന്ദിനേ രാജാ ജഗാമ ഗഹനം വനമ്
അന്നൊരു ദിവസം രാജാവ് കാട്ടിന്റെ കനിഞ്ഞുള്ളിൽ കയറി.
സ തത്ര വിവിധാന്വന്യാന്വിവ്യാധ പരവീരഹാ
അവിടെ, ശത്രുവീരന്മാരെ കീഴടക്കിയ രാജാവ് പലവിധ വന്യമൃഗങ്ങളെ വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
ലോഡിതം തദ്വനം സര്വം പശുപക്ഷിമൃഗാകുലമ്
ആ കാട് മുഴുവൻ മൃഗങ്ങളാലും പക്ഷികളാലും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു; എല്ലാം കലക്കപ്പെട്ടു.
യദാ ന ശ്വാപദാസ്തസ്മിന്ദൃശ്യതേ ഗഹനേ വനേ
ആ കനിഞ്ഞുള്ള കാട്ടിൽ വന്യമൃഗങ്ങൾ ഒന്നും കാണാനായില്ല.
സ ചാപി കരഭോ ദേവി ബാണമാദായ സത്വരമ് സ ച രാജാ ബലീ തൂര്ണം സസാര കരഭം പ്രതി
ദേവി, ആ കാളയും രാജാവും ഇരുവരും വേഗത്തിൽ അമ്പെടുത്തി പിടിച്ചു; ശക്തനായ രാജാവ് അതിവേഗം കാളയെ പിന്തുടർന്നു.
തതോ നിമ്നസ്ഥലം ചൈവ സ ചോഷ്ട്രോഽദ്രവദാശുഗഃ
ശേഷം, ആ കാളയും രാജാവും താഴ്ന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ ഓടി.
തതഃ സ രാജാ താരുണ്യാ ദൌരസേന ബലേന ച 5.2.73.
അപ്പോൾ, രാജാവ് യുവാവിന്റെ ഉത്സാഹത്തോടും ശക്തിയോടും കൂടി,
തതോ നദാന്നദീശ്ചൈവ പല്വലാനി വനാനി ച
അതിനുശേഷം, നദികളും പുഴകളും ചതുപ്പുകളും കാടുകളും അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സ ചാപി കരഭോ ദേവി ആസാദ്യാസാദ്യ തം നൃപമ്
ദേവി, ആ കാള വീണ്ടും വീണ്ടും രാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തി.
സ തസ്യ ബാണൈര്ബഹുഭിഃ കരഭോ വിഹ്വലീകൃതഃ പുനശ്ച ജവമാസ്യായ പാര്ശ്വേ ചാഗ്രേ ച ദൃശ്യതേ
അവനാൽ പല അമ്പുകൾ കൊണ്ടും വെട്ടേറ്റ കാള അലമുറയോടെ ഓടി; പിന്നെയും വേഗത്തിൽ പുറത്ത് വരികയും, രാജാവിന്റെ ചുറ്റിലും മുന്നിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്തു.