പുനഃ പ്രണമ്യ പ്രണതാ സഹസാ മന്മഥാകുലാ
അവൾ വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു, പ്രണയവേദനയിൽ അകപ്പെട്ട് കീഴടങ്ങി.
തവ ദേവപ്രസാദേന യദി ത്വം സംഗമേശ്വരഃ കാംതാം പിബന്നിവ ദൃശാ പ്രാഹ താം തരലേക്ഷണാമ്
ദേവപ്രസാദത്താൽ, നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഗമേശ്വരനാണെങ്കിൽ, കാമനയോടെ കാമിനിയെ കണ്ണുകൊണ്ട് ആസ്വദിച്ച്, നീ അവളോടു പറഞ്ഞു; അവളുടെ കണ്ണുകൾ കുരങ്ങിനെയപ്പോലെ വേഗമായിരുന്നു.
സഹജേനാഭിജന്യേന ഗുണൈഃ കാംത്യാ വിഭൂഷിതാ
സ്വാഭാവികമായും ജന്മസിദ്ധമായും നല്ല ഗുണങ്ങളും സൗന്ദര്യവും അവളിൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
തതസ്താം ഭയസംത്രസ്താം കംപിതാധരപല്ലവാമ് 5.2.69.
അവളെ ഭയത്തിൽ വിറയുന്നവളായി, അധരപല്ലവങ്ങൾ കുലുങ്ങുന്നവളായി കണ്ടു.
വദന്കംദര്പസര്പേണ ദഷ്ടോഽഹം ദൈവതോഽധുനാ
ദൈവമേ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ കാമദേവന്റെ പാമ്പ് കടിച്ചവനായി.
പുരേ മമ വരാരോഹേ ചിരം രേമേ തയാ സഹ
മുന്പ്, സുന്ദരനിതംബിനിയെ, ഞാൻ അവളോടൊപ്പം ദീർഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
ഭേജേ രാജ്യം തയാ സാര്ദ്ധം വിസ്താരിതമഹോത്സവഃ
അവളോടൊപ്പം രാജ്യം ഭരിച്ച്, വലിയ ഉത്സവങ്ങൾ ആഘോഷിച്ചു.
അപൂര്വത്യാഗിനാ തേന ത്രൈലോക്യം വിസ്മയം യയൌ
അപ്രത്യക്ഷമായ ത്യാഗം കൊണ്ടു മൂന്നു ലോകവും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
ഭുക്ത്വാ ച വിപുലാന്ഭോഗാംസ്തസ്മിഁല്ലിംഗേ ലയം ഗതഃ
അവിടെ അനേകം ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ആ ലിംഗത്തിൽ ലയിച്ചു.
യഃ പശ്യേത്പരയാ ഭക്ത്യാ തല്ലിംഗം സംഗമേശ്വരമ്
ആ സംഗമേശ്വരലിംഗം പരമഭക്തിയോടെ കാണുന്നവൻ,
നിയമേന തു യഃ പശ്യേത്തല്ലിംഗം സംഗമേശ്വരമ്
നിയമപാലനത്തോടെ ആ സംഗമേശ്വരലിംഗം കാണുന്നവൻ,
ഗാംഗം ച സഫലം പുണ്യം യാമുനം നാമര്ദം തഥാ।। । ജായതേ ചാംദ്രഭാഗം ച സംഗമേശ്വരദര്ശനാത്
സംഗമേശ്വരനെ ദർശിച്ചാൽ, ഗംഗയും ഫലപ്രദവും പുണ്യവുമാകും, യമുനയ്ക്ക് കുറവൊന്നുമില്ല, ചന്ദ്രഭാഗയും ലഭിക്കും.
യഃ പശ്യേച്ഛ്രാവണേ മാസി തല്ലിംഗം സംഗമേശ്വരമ്
ശ്രാവണമാസത്തിൽ ആ സംഗമേശ്വരലിംഗം കാണുന്നവൻ,
മാസി ചാശ്വയുജേ ദേവം യഃ പശ്യേത്സംഗമേശ്വരമ് 5.2.69.
ആശ്വയുജമാസത്തിൽ ദൈവമായ സംഗമേശ്വരനെ കാണുന്നവൻ,
യഃ പശ്യേത്കാര്ത്തികേ മാസി തല്ലിംഗം സംഗമേശ്വരമ്।। । രാജസൂയസഹസ്രം തു കൃതം തേന ന സംശയഃ
കാർത്തിക മാസത്തിൽ സംഗമേശ്വരന്റെ ലിംഗം ആരെങ്കിലും ദർശിച്ചാൽ, അവൻ ആയിരം രാജസൂയ യാഗങ്ങൾ നടത്തിയതുപോലെയാണ് — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ചതുരോ വാര്ഷികാന്മാസാന്യഃ പശ്യേത്സംഗമേശ്വരമ്
മഴക്കാലത്തിലെ നാല് മാസങ്ങളിലും സംഗമേശ്വരനെ ദർശിക്കുന്നവർക്കും അതുപോലെയാണ് ഫലം.
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവി, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന അതിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവന്ത്യഖണ്ഡേ ചതുരശീതിലിംഗമാഹാത്മ്യേ സംഗമേശ്വരമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമൈകോനസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ അശീതിസാഹസ്ര്യമായ ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാം അവന്ത്യഖണ്ഡത്തിലെ എൺപത്തുനാലു ലിംഗങ്ങളുടെ മഹത്വത്തിൽ സംഗമേശ്വരന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന അറുപത്തൊൻപതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
യസ്യ ദര്ശനതോ ദേവി നരഃ പാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ദേവി, ആരെ ദർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുമോ, അവനെക്കുറിച്ചാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്.
ദുര്ദ്ധര്ഷോനാമ രാജാഭൂന്നേപാലവിഷയേ പുരാ
പണ്ടു നേപ്പാൾ ദേശത്ത് ദുര്ധർഷൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
തിസ്രസ്തസ്യാഭവന്ഭാര്യാസ്തത്തുല്യാഃ സുമനോഹരാഃ
അവനു മൂന്നു ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവരൊക്കെയും ഒരുപോലെ മനോഹരികളും സുന്ദരികളും ആയിരുന്നു.
കദാ മൃഗരസാവിഷ്ടോ ദേവാദ്വൈ വാതരംഹസാ
ഒരു ദിവസം ദേവന്മാരുടെ ശക്തമായ കാറ്റ് മൂലം അവൻ വേട്ടയാടാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി.
ഗജേംദ്രമൃഗശാര്ദൂലസിംഹസംബരസംകുലമ്
ആ കാടിൽ ആനകൾ, മാൻ, കടുവ, സിംഹം, കാട്ടുപോത്ത് എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു.
തസ്മിന്വനേ സുവിസ്തീര്ണം കദലീഖംഡമംഡിതമ്
ആ വിശാലമായ കാടിൽ വാഴക്കൊമ്പുകൾ നിറഞ്ഞിരുന്നതും കാണാം.
ദദര്ശ ദര്പണസ്വച്ഛം സരോ നീരജരാജിതമ്
അവിടെ കണ്ണാടിപോലെ വൃത്തിയുള്ളതും താമരപ്പൂക്കൾ നിറഞ്ഞതുമായ ഒരു തടാകം അവൻ കണ്ടു.
ദദര്ശ കന്യാം തത്രൈവ കാനനസ്യേവ ദേവതാമ്
അവിടെ, കാട്ടിലെ ഒരു ദേവതയെപ്പോലെ ഒരു യുവതിയെ അവൻ കണ്ടു.
ചിത്രന്യസ്ത ഇവ ക്ഷിപ്രമഭൂദ്വിസ്മയനിശ്ചലഃ
പെട്ടെന്ന് ചിത്രത്തിൽ വരച്ചതുപോലെ, അത്ഭുതത്തിൽ അവൻ അചഞ്ചലനായി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
കന്ദര്പകോടിസദൃശം വിശ്രാന്തം നൃപമബ്രവീത് 5.2.70.
കോടിക്കണക്കിന് കാമദേവന്മാരെപ്പോലെ മനോഹരിയായ അവൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന രാജാവിനോട് സംസാരിച്ചു.
തപോരതസ്യ ശാംതസ്യ സര്വദാ ബ്രഹ്മചാരിണഃ
തപസ്സിൽ ലീനനായി, ശാന്തനും എപ്പോഴും ബ്രഹ്മചാരിയുമായ ഒരാളോടാണ് അവൾ സംസാരിച്ചത്.
ഇതി തസ്യാ വചഃ ശ്രുത്വാ മന്മഥേനാകുലീകൃതഃ
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കാമത്തിൽ ആകുലനായവനായി.