ദേവദാരുവനം ത്യക്ത്വാ മഹാകാലവനം ഗതഃ പൂജയാമാസ വിധിവത്പരമേണ സമാധിനാ
ദേവദാരുവനം വിട്ട് മഹാകാലവനത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ യഥാവിധി ആചാരങ്ങൾ പാലിച്ച് ഉന്നതമായ ഏകാഗ്രതയോടെ ആരാധിച്ചു.
തത്ര വാണീ സമുത്പന്നാ ലിംഗമധ്യാദ്വരാനനേ പുത്രാണാം നൃപവിപ്രാണാമദൃഷ്ടം തത്ര കാരണമ്
അവിടെ, ലിംഗത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു, മനോഹരമായ മുഖമുള്ളവളേ, രാജാവിന്റെയും ബ്രാഹ്മണരുടെയും പുത്രന്മാർ അപ്രത്യക്ഷമായതിന്റെ കാരണം അവിടെ വെളിപ്പെട്ടു.
വിപാകേന സ്വകീയേന ഗതാ വൈവസ്വതം പുരമ് 5.2.66.
തങ്ങളുടെ തന്നെ കർമ്മഫലത്താൽ അവർ വൈവസ്വതന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.
അനേന ശുദ്ധഭാവേന തുഷ്ടോഽഹം നൃപസത്തമ
നിന്റെ ഈ ശുദ്ധമായ ഭാവം കൊണ്ടു ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
സംസാരസാഗരേ ഘോരേ മാ ഭവേന്മമ ജന്മ ച
ഭയാനകമായ സംസാരസമുദ്രത്തിൽ എനിക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകരുതേ.
അക്ഷയാം ദേഹി മേ കീര്ത്തിം നാമ്നാ മേ വിശ്രുതോ ഭുവി
എനിക്ക് ക്ഷയിക്കാത്ത കീർത്തി നൽകണം, ഭൂമിയിൽ എന്റെ പേര് പ്രശസ്തമാകണം.
വദംതു ത്രിദശാഃ സര്വേ ഏഷ മേ ദുര്ലഭോ വരഃ തേഷാം വിയോഗോ മാ ഭൂയാത്പുത്രതോ ധനതോഽപി വാ
എല്ലാ ദേവന്മാരും ഇത് പ്രഖ്യാപിക്കട്ടെ—ഇതാണ് എനിക്ക് അപൂർവമായ വരം: പുത്രന്മാരിൽ നിന്നോ ധനത്തിൽ നിന്നോ വേർപാട് ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകരുത്.
ന സംസാരഭയം തേഷാം ദസ്യുതോ നൈവ രാജതഃ
അവർക്കു സംസാരഭയമോ കള്ളന്മാരിൽ നിന്നോ രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്നോ ഭയമോ ഉണ്ടാകില്ല.
ശിവമസ്തു സദാ തേഷാം യേഷാം ത്വം ദര്ശനം ഗതഃ
നീ ദർശനം നൽകിയവർക്കെല്ലാവർക്കും എപ്പോഴും ശുഭം ഉണ്ടാകട്ടെ.
സര്വതീര്ഥാഭിഷേകൈസ്തു യത്പുണ്യം പ്രാപ്യതേ നരൈഃ
എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യർ നേടുന്ന പുണ്യം,
താവത്പതംതി സംസാരേ ഘോരേ ദുഃഖശതാകുലേ
അവർ ഭയാനകമായ, അനേകം ദു:ഖങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സംസാരസമുദ്രത്തിൽ വീണു കിടക്കുന്നു.
യദാ പാപക്ഷയഃ പുംസാം തദാ തേ ദര്ശനം ഭവേത്
മനുഷ്യരുടെ പാപങ്ങൾ നശിച്ചപ്പോൾ മാത്രമേ അവർ നിന്റെ ദർശനം നേടാൻ കഴിയൂ.
ഏവം ഭവിഷ്യതീത്യുക്ത്വാ തേന ലിംഗേന പാര്വതി 5.2.66.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പാർവതി ആ ലിംഗത്തോടൊപ്പം, 'ഇങ്ങനെ തന്നെ നടക്കും' എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
തസ്മിഁല്ലിംഗേ ലയം പ്രാപ്തേ നൃപേ ജല്പേ വരാനനേ ഭുക്തിദോ മുക്തിദശ്ചൈവ സദാഭീഷ്ടകരഃ സ്മൃതഃ
അവൻ, രാജാവ് ജൽപൻ, ആ ലിംഗത്തിൽ ലയിച്ചപ്പോൾ, മനോഹരമുഖിയേ, അതിനെ എപ്പോഴും ഭോഗവും മോക്ഷവും ഇഷ്ടം നിറവേറും അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവനായി ഓർക്കുന്നു.
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവി, പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ മഹത്തായ ശക്തിയെ ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞുതുടങ്ങി.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവന്ത്യഖണ്ഡേ ചതുരശീതിലിങ്ഗമാഹാത്മ്യേ ജല്പേശ്വരമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ ഷദഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ അശീതിസാഹസ്ര്യമായ ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ ആവന്ത്യഖണ്ഡത്തിൽ, നാല്പത്തി നാലു ലിംഗങ്ങളുടെ മഹിമയെ വിവരിക്കുന്ന ജൽപേശ്വരമാഹാത്മ്യവിവരണമായി അറുപത്താറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സപ്തഷഷ്ടികസംഖ്യാകം കേദാരേശ്വരസംജ്ഞകമ്
അറുപത്തിയേഴാമതായി കേദാരേശ്വരമെന്നൊരു ലിംഗം ഉണ്ട്.
സൃഷ്ടികാലേ പുരാ ദേവി ദേവാ വ്യാപ്താ ഹിമേന ഹി
സൃഷ്ടിക്കാലത്ത്, ദേവി, ദേവന്മാർ മുഴുവനും ഹിമംകൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടു.
ഹിമാദ്രിണാര്ദിതാഃ സര്വേ വയം ദേവ ജഗത്പതേ
ഹിമാലയം കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും കഷ്ടപ്പെട്ടു, ലോകപതിയായ ദേവാ.
ദേവാനാം വചനം ശ്രുത്വാ പ്രോക്തം വൈ ബ്രഹ്മണാ പ്രിയേ
ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ബ്രഹ്മാവു പ്രിയേ, അങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
നാഹം യാതും സമര്ഥോഽസ്മി സത്യമേതന്മയോദിതമ് മഹാദേവ മൃതേ ദേവാ ഗതിരന്യാ ന വിദ്യതേ
ഞാൻ പോകാൻ കഴിയില്ലെന്നു ഞാൻ സത്യമായാണ് പറഞ്ഞത്. മഹാദേവൻ ഇല്ലാതെ ദേവന്മാരേ, മറ്റൊരു ആശ്രയം ഇല്ല.
സ ഏവ ശരണം ദേവഃ സര്വേഷാം നോ ഭവിഷ്യതി
അവൻ തന്നെയാണ് നമ്മളെല്ലാവർക്കും ആശ്രയമായ ദൈവം.
കൃതാ ബുദ്ധിര്വിചിത്രാ ച ഹിമാദ്രിശ്ച മയാ കൃതഃ
അദ്ഭുതമായൊരു തീരുമാനം ഞാൻ എടുത്തു, ഹിമാലയവും ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഹിമാചലസ്യ തസ്യൈവ ശാസ്താ ദേവോ മഹേശ്വരഃ
ആ ഹിമാലയത്തിന്റേതായി മഹേശ്വരൻ തന്നെയാണ് അധിപതി.
യത്ര തിഷ്ഠതി വിശ്വാത്മാ ദേവദേവോ മഹേശ്വരഃ ദൃഷ്ടോഹം പൂജിതസ്തൈസ്തു സ്തുതോഽഹം വിവിധൈഃ സ്തവൈഃ
വിശ്വാത്മാവായ ദേവദേവൻ മഹേശ്വരൻ താമസിക്കുന്നിടത്ത്, അവിടെ ഞാൻ ദേവന്മാരാൽ കണ്ടു, ആരാധിക്കപ്പെട്ടു, വിവിധ സ്തുതികളാൽ പുകഴപ്പെട്ടു.
മയാ സംമാനിതാ ദേവാശ്ചതുവക്ത്രഃ പ്രപൂജിതഃ 5.2.67.൧
ഞാൻ ദേവന്മാരെ ആദരിക്കുകയും, നാലുമുഖനായവനെ യഥാവിധി ആരാധിക്കുകയും ചെയ്തു.
കിം കാര്യം ത്രിദശൈഃ സാര്ദ്ധമാഗതോഽസി പിതാമഹ
പിതാമഹാ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം നീ ഇവിടെ വന്നതെന്തിനാണ്?
ഹിമാചലം സമാഹൂയ മര്യാദാ ച കൃതാ മയാ
ഹിമാചലനെ വിളിച്ചു, അതിന്റെ അതിരുകളും ഞാൻ നിശ്ചയിച്ചു.
ദേവാനാം വിഷയാശ്ചൈവ ഗംധര്വാണാം തഥൈവ ച
ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും പ്രദേശങ്ങൾ വേർതിരിച്ചു നൽകിയിരിക്കുന്നു.
വിദ്യാധരാണാം ക്രീഡാര്ഥം പൃഥക്പൃഥങ്നിവേശിതാഃ
വിദ്യാധരന്മാർക്കു വിനോദത്തിനായി, അവർക്കായി വേർതിരിച്ച സ്ഥലങ്ങൾ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.