മധ്യേ വിക്രാംതസംജ്ഞസ്തു സ്വപദേ വിനിയോജിതഃ
വിക്രാന്തൻ എന്ന പേരിലുള്ളവൻ നടുവിലുള്ള രാജ്യത്തിൽ അധികാരത്തിലായിരുന്നു.
ബഭൂവുര്മംത്രിണസ്തേഷാം ഹിതാ വംശക്രമാഗതാഃ
അവർക്കെല്ലാം അവരുടെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള, അവരുടെ ഭാവുക്യത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന മന്ത്രിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വിക്രാംതസ്യ ച യോ മംത്രീ വികല്പൈകപരായണഃ
വിക്രാന്തന്റെ മന്ത്രിയാകയാൽ, അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ആലോചനയിലായിരുന്നു.
യസ്യൈഷാ പൃഥിവീ കൃത്സ്നാ സ സമര്ഥഃ പ്രകീര്തിതഃ 5.2.66.
ഈ ഭൂമി മുഴുവനും ഭരിക്കാൻ അവൻ കഴിവുള്ളവനായി പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
ത്രിദശൈശ്ചാമൃതം ലബ്ധമുദ്യമേന മഹീപതേ
രാജാവേ, ദേവന്മാർ പോലും പരിശ്രമംകൊണ്ട് അമൃതം നേടിയതാണല്ലോ.
ഹീനോദ്യമാ മാനവാ യേ ക്ഷത്ത്രിയാശ്ച വിശേഷതഃ
പ്രയത്നം ഇല്ലാത്ത മനുഷ്യരും, പ്രത്യേകിച്ച് ക്ഷത്രിയന്മാരും,
സ്നേഹം ച കുരുതേ ഭ്രാതാ രാജ്യലുബ്ധോഽര്ഥകാരണാത് ക്രിയതേ ന കിമര്ഥം തു ഭൂപ മംത്രപരിഗ്രഹഃ
രാജ്യത്തിൻറെ ആഗ്രഹത്തിൽ, ലാഭം നേടാനായി സഹോദരൻ സ്നേഹം കാണിച്ചാൽ, രാജാവേ, മന്ത്രിസഭയെന്തിനാണ് ഒരുക്കുന്നത്?
പരോഽപി ഹിതവാന്ബന്ധുര്ബന്ധുരപ്യഹിതഃ പരഃ
അപരിചിതൻ പോലും ഉപകാരപ്രദനാകാം; ബന്ധു ഹാനികരനാകാം; ബന്ധു അകത്താളാവാം, അകത്താൾ ബന്ധുവാവാം.
ഭൂമിമേതേ നിര്ഗിലംതി സര്പാ ബിലശയാനിവ
ഇവിടെ ഈ പാമ്പുകൾ തങ്ങളുടെ കുഴികളിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വരുന്നു, ഭൂമിയിൽ ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു.
മായയാ മോഹിതം സര്വം കോ വാ കസ്യ ച ബാംധവഃ
മായയുടെ പ്രഭാവത്തിൽ എല്ലാം ഭ്രമത്തിലായിരിക്കുന്നു—ആർക്കാണ് ആരോടാണ് ബന്ധം എന്ന് ആരറിയും?
ഭ്രാതൃഭിര്ഭ്രാതരഃ സര്വേ നിഹതാ രാജ്യകാരണാത്
രാജ്യത്തിന്റെ പേരിൽ സഹോദരന്മാർ തന്നെ സഹോദരന്മാരെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഇതി മംത്രിവചഃ ശ്രുത്വാ സ രാജാ വിസ്മയാന്വിതഃ
മന്ത്രിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവിന് അത്ഭുതം നിറഞ്ഞു.
അതുഷ്ടാഃ പൃഥഗൈശ്വര്യം കഥം കൃത്സ്നാ ഭവിഷ്യതി ।।5.2.66.
പ്രത്യേകമായ അധികാരങ്ങൾ തൃപ്തരല്ലെങ്കിൽ എങ്ങനെ മുഴുവൻ ഐക്യം ഉണ്ടാകും?
ജ്യേഷ്ഠോ ഭ്രാതാ സുബാഹുശ്ച ദ്വിതീയഃ ശത്രുമര്ദനഃ
മൂത്ത സഹോദരൻ സുബാഹു, രണ്ടാമൻ ശത്രുമർദ്ദനൻ ആയിരുന്നു.
കനിഷ്ഠജ്യേഷ്ഠതാ കേയം രാജ്യം പ്രാര്ഥയതാം നൃണാമ്
രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കിടയിൽ മൂത്തതും ഇളയതും എന്നത് എന്താണ്?
തഥേതി ച പ്രതിജ്ഞാതേ വിക്രാംതേന മഹീഭൃതാ
അതേ എന്ന് ധൈര്യശാലിയായ രാജാവ് സമ്മതിച്ചപ്പോൾ,
അഥര്വണേന മംത്രേണ പുരോധാഃ പ്രചകാര ഹ
അഥർവണമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പുരോഹിതൻ അഭിഷേകം നടത്തി.
അഥ കൃത്യാ സമുത്പന്നാ പശ്ചാത്കൃത്യാചതുഷ്ടയമ്
അപ്പോൾ ഒരു കൃത്യ എന്ന ദൈവികശക്തി ഉദിച്ചു, പിന്നെ നാലു കാര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
തതഃ സമസ്തലോകസ്യ വിസ്മയശ്ചാഭവന്മഹാന്
അതിനുശേഷം എല്ലാ ജനങ്ങളിലും വലിയ അത്ഭുതം ഉണർന്നു.
തതഃ ശ്രുത്വാ ച നിധനം പുത്രാണാം ജല്പകോ നൃപഃ
പിന്നീട് തന്റെ പുത്രന്മാരുടെ മരണവാർത്ത കേട്ട ആ സംസാരപ്രിയനായ രാജാവ്—
തേനാപി കഥിതം സര്വം വശിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ
ഈ എല്ലാം മഹാത്മാവായ വശിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞുതന്നു.
സാര്ദ്ധം ത്വമാത്യപുത്രൈശ്ച മൃതം ബ്രാഹ്മണപംചകമ്
നിനക്കും മന്ത്രിമാരുടെ പുത്രന്മാർക്കും കൂടെ അഞ്ചു ബ്രാഹ്മണന്മാർ മരിച്ചു.
മത്തോഽന്യഃ കഃ പാപരതോ ഭവിഷ്യതി മഹാന്ഭുവി 5.2.66.
എനിക്കു പുറമെ ഈ ഭൂമിയിൽ ഇത്രയും വലിയ പാപത്തിൽ ആസ്വാദനം കാണിക്കുന്നവൻ ആരുണ്ട്?
തതസ്തേ ന വിനശ്യേയുര്മമ പുത്രപുരോഹിതാഃ
അങ്ങനെ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ എന്റെ പുത്രന്മാരും പുരോഹിതന്മാരും നശിച്ചിരിക്കില്ലായിരുന്നു.
കാരണത്വം ഗതോ യോഽഹം വിനാശസ്യ ദ്വിജന്മനാമ് നാശം യയുര്ന ദുഷ്ടാസ്തേ ദുഷ്ടോഽഹം നാശകാരണേ
രണ്ടു പിറവിയുള്ളവരുടെ നാശത്തിന് കാരണം ഞാൻ ആയതിനാൽ, അവർ ദുഷ്ടരായിട്ടല്ല, ഞാൻ തന്നെയാണ് ദുഷ്ടൻ, അവരുടെ നാശത്തിന് കാരണം.
ഇത്ഥമുദ്വിഗ്നഹൃദയഃ സ ജല്പഃ പൃഥിവീപതിഃ
ഇങ്ങനെ മനസ്സ് ഉല്ലാസംകെട്ട്, ആ സംസാരപ്രിയനായ ഭൂമിപതി—
രാജോവാച ഭഗവന്ബ്രൂഹി മേ തീര്ഥമവിയോഗകരം സദാ
രാജാവു ചോദിച്ചു: ഭഗവനേ, എപ്പോഴും വേർപാടില്ലാതെ അനുഗ്രഹം നൽകുന്ന ഒരു തീർത്ഥം ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ജല്പസ്യ പൃഥിവീപതേഃ
ജൽപന്റെ ഈ വാക്കുകൾ ഭൂമിയുടെ അധിപൻ കേട്ടപ്പോൾ,
ഗച്ഛ ജല്പ മമാദേശാന്മഹാകാലവനോത്തമമ് തത്ര ലിംഗമനാദ്യം ച കുക്കുടേശ്വരപശ്ചിമേ
നിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം നീ മഹാകാലവനം എന്ന അത്യുത്തമമായ വനത്തിലേക്ക് പോവുക. അവിടെ കുക്കുടേശ്വരന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ആദിമമായ ലിംഗം ഉണ്ട്.
തദാരാധയ രാജേംദ്ര ജാമദഗ്ന്യാശ്രമേ സ്ഥിതഃ
രാജാധിരാജാ, നീ ജാമദഗ്നിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ച് ആ ലിംഗത്തെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം.