ചാംദ്രായണാനാം വിധിവദ്ദശാനാമേവ യത്ഫലമ്
ശുദ്ധമായി ചെയ്തു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന പത്ത് ചാന്ദ്രായണ വ്രതങ്ങൾക്കു ലഭിക്കുന്ന ഫലം,
ഇത്യുക്ത്വാ ഗതവാന്വിഷ്ണുര്വൈകുംഠം ശാശ്വതം പ്രിയേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പ്രിയേ, വിഷ്ണു ശാശ്വതമായ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി.
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവി, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവംത്യഖംഡേ ചതുരശീതിലിങ്ഗമാഹാത്മ്യേ ബ്രഹ്മേശ്വരമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ പംചഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ എൺപത്തിയൊന്നു ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ അവംത്യഖണ്ഡത്തിൽ, എൺപത്തിയൊന്നു ശിവലിംഗങ്ങളുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മേശ്വര മഹത്വം എന്ന അധ്യായം അറുപത്തിയഞ്ചാമതായി സമാപിക്കുന്നു.
യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ മഹാപാപം ശമം വ്രജേത്
ആളെ കണ്ടു മാത്രം വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും ശമനം ആകുന്നു.
ജല്പോനാമ മഹാദേവി രാജാഭൂദ്ഭുവി വിശ്രുതഃ
മഹാദേവി, ജൽപോന എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
വികല്പബഹുലോ നിത്യം സംസാരഗതിചിംതകഃ
അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സംശയങ്ങൾ നിറഞ്ഞവനും, ലോകജീവിതത്തിന്റെ ഗതിയെക്കുറിച്ച് നിരന്തരം ആലോചിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു.
തസ്യ രാജ്ഞോ വരാരോഹേ മൂര്താഃ പംചാഗ്നയോ യഥാ വിക്രാംതഃ പംചമഃ പുത്രഃ സര്വേ ശസ്ത്രാസ്ത്രപാരഗാഃ
വരാരോഹേ, ആ രാജാവിന് അഗ്നിയെപ്പോലെ അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അഞ്ചാമൻ വിക്രാന്തൻ ധൈര്യശാലിയും, എല്ലാവരും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുമായിരുന്നു.
പിത്രാ ജല്പേന തേ രാജ്ഞാ പൃഥഗ്രാജ്യേ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ
അവരുടെ അച്ഛനായ ജൽപോന രാജാവ് അവരെ ഓരോരുത്തരെയും വേറേ വേറേ രാജ്യങ്ങളിൽ ഭരണാധികാരികളാക്കി നിയമിച്ചു.
പ്രാച്യാം സുബാഹുര്നൃപതിര്യാമ്യാം വൈ ശത്രുമര്ദനഃ
കിഴക്കോട്ട് സുബാഹു രാജാവായി, തെക്കോട്ട് ശത്രുമർദ്ദനൻ ഭരണാധികാരിയായി.
മധ്യേ വിക്രാംതസംജ്ഞസ്തു സ്വപദേ വിനിയോജിതഃ
വിക്രാന്തൻ എന്ന പേരിലുള്ളവൻ നടുവിലുള്ള രാജ്യത്തിൽ അധികാരത്തിലായിരുന്നു.
ബഭൂവുര്മംത്രിണസ്തേഷാം ഹിതാ വംശക്രമാഗതാഃ
അവർക്കെല്ലാം അവരുടെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള, അവരുടെ ഭാവുക്യത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന മന്ത്രിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വിക്രാംതസ്യ ച യോ മംത്രീ വികല്പൈകപരായണഃ
വിക്രാന്തന്റെ മന്ത്രിയാകയാൽ, അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ആലോചനയിലായിരുന്നു.
യസ്യൈഷാ പൃഥിവീ കൃത്സ്നാ സ സമര്ഥഃ പ്രകീര്തിതഃ 5.2.66.
ഈ ഭൂമി മുഴുവനും ഭരിക്കാൻ അവൻ കഴിവുള്ളവനായി പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
ത്രിദശൈശ്ചാമൃതം ലബ്ധമുദ്യമേന മഹീപതേ
രാജാവേ, ദേവന്മാർ പോലും പരിശ്രമംകൊണ്ട് അമൃതം നേടിയതാണല്ലോ.
ഹീനോദ്യമാ മാനവാ യേ ക്ഷത്ത്രിയാശ്ച വിശേഷതഃ
പ്രയത്നം ഇല്ലാത്ത മനുഷ്യരും, പ്രത്യേകിച്ച് ക്ഷത്രിയന്മാരും,
സ്നേഹം ച കുരുതേ ഭ്രാതാ രാജ്യലുബ്ധോഽര്ഥകാരണാത് ക്രിയതേ ന കിമര്ഥം തു ഭൂപ മംത്രപരിഗ്രഹഃ
രാജ്യത്തിൻറെ ആഗ്രഹത്തിൽ, ലാഭം നേടാനായി സഹോദരൻ സ്നേഹം കാണിച്ചാൽ, രാജാവേ, മന്ത്രിസഭയെന്തിനാണ് ഒരുക്കുന്നത്?
പരോഽപി ഹിതവാന്ബന്ധുര്ബന്ധുരപ്യഹിതഃ പരഃ
അപരിചിതൻ പോലും ഉപകാരപ്രദനാകാം; ബന്ധു ഹാനികരനാകാം; ബന്ധു അകത്താളാവാം, അകത്താൾ ബന്ധുവാവാം.
ഭൂമിമേതേ നിര്ഗിലംതി സര്പാ ബിലശയാനിവ
ഇവിടെ ഈ പാമ്പുകൾ തങ്ങളുടെ കുഴികളിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വരുന്നു, ഭൂമിയിൽ ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു.
മായയാ മോഹിതം സര്വം കോ വാ കസ്യ ച ബാംധവഃ
മായയുടെ പ്രഭാവത്തിൽ എല്ലാം ഭ്രമത്തിലായിരിക്കുന്നു—ആർക്കാണ് ആരോടാണ് ബന്ധം എന്ന് ആരറിയും?
ഭ്രാതൃഭിര്ഭ്രാതരഃ സര്വേ നിഹതാ രാജ്യകാരണാത്
രാജ്യത്തിന്റെ പേരിൽ സഹോദരന്മാർ തന്നെ സഹോദരന്മാരെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഇതി മംത്രിവചഃ ശ്രുത്വാ സ രാജാ വിസ്മയാന്വിതഃ
മന്ത്രിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവിന് അത്ഭുതം നിറഞ്ഞു.
അതുഷ്ടാഃ പൃഥഗൈശ്വര്യം കഥം കൃത്സ്നാ ഭവിഷ്യതി ।।5.2.66.
പ്രത്യേകമായ അധികാരങ്ങൾ തൃപ്തരല്ലെങ്കിൽ എങ്ങനെ മുഴുവൻ ഐക്യം ഉണ്ടാകും?
ജ്യേഷ്ഠോ ഭ്രാതാ സുബാഹുശ്ച ദ്വിതീയഃ ശത്രുമര്ദനഃ
മൂത്ത സഹോദരൻ സുബാഹു, രണ്ടാമൻ ശത്രുമർദ്ദനൻ ആയിരുന്നു.
കനിഷ്ഠജ്യേഷ്ഠതാ കേയം രാജ്യം പ്രാര്ഥയതാം നൃണാമ്
രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കിടയിൽ മൂത്തതും ഇളയതും എന്നത് എന്താണ്?
തഥേതി ച പ്രതിജ്ഞാതേ വിക്രാംതേന മഹീഭൃതാ
അതേ എന്ന് ധൈര്യശാലിയായ രാജാവ് സമ്മതിച്ചപ്പോൾ,
അഥര്വണേന മംത്രേണ പുരോധാഃ പ്രചകാര ഹ
അഥർവണമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പുരോഹിതൻ അഭിഷേകം നടത്തി.
അഥ കൃത്യാ സമുത്പന്നാ പശ്ചാത്കൃത്യാചതുഷ്ടയമ്
അപ്പോൾ ഒരു കൃത്യ എന്ന ദൈവികശക്തി ഉദിച്ചു, പിന്നെ നാലു കാര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
തതഃ സമസ്തലോകസ്യ വിസ്മയശ്ചാഭവന്മഹാന്
അതിനുശേഷം എല്ലാ ജനങ്ങളിലും വലിയ അത്ഭുതം ഉണർന്നു.
തതഃ ശ്രുത്വാ ച നിധനം പുത്രാണാം ജല്പകോ നൃപഃ
പിന്നീട് തന്റെ പുത്രന്മാരുടെ മരണവാർത്ത കേട്ട ആ സംസാരപ്രിയനായ രാജാവ്—