ധന്യോഽയമതിപുണ്യോഽയം യോഽയം യൌവനഗോചരഃ
യൗവനത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ ഭാഗ്യവാനാണ്, അതിലും വലിയ പുണ്യവാനാണ്.
അഭീഷ്ടാ കസ്യചിത്കാംതാ കാംതഃ കസ്യാശ്ചിദീപ്സിതഃ
ഒരാളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾക്ക് മറ്റൊരാൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; മറ്റൊരാൾക്ക് പ്രിയനായി മറ്റൊരാൾ ഉണ്ടാകും.
മമായം വല്ലഭോ രാജാ ന ചാഹം നൃപവല്ലഭാ
ഈ രാജാവാണ് എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, പക്ഷേ ഞാൻ രാജാവിന് പ്രിയവളല്ല.
യദ്യദ്യ സ മഹീപാലോ ന മയാ സംഗമേഷ്യതി
ഇന്നാണ് ആ ഭൂമിയുടെ രാജാവ് എന്നെ ചേർന്ന് വരില്ലെങ്കിൽ—
രമണീയമഭൂദ്യത്തു പുംസ്കോകിലനിനാദിതമ് 5.2.61.
കൂക്കൂക്കൾ പാടിയിരുന്ന ആ മനോഹരമായ സ്ഥലം പോലും ഇനി ആഹ്ലാദകരമല്ല.
ഇത്ഥം സാ മദനാവിഷ്ടാ വിലപന്തീ പുനഃപുനഃ
ഇങ്ങനെ, പ്രണയത്തിൽ മുഴുകി അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ദുഃഖത്തോടെ വിലപിച്ചു.
മേഖലാജിനകൌപീനദണ്ഡകാഷ്ഠോപജീവനമ്
അവൾ ഒരു കട്ട, മയില്പട്ട, അരക്കെട്ട്, ഒരു ദണ്ഡം, ഒരു കഷ്ണം മരച്ചില്ല എന്നിവയാൽ ജീവിച്ചു.
ഉദയാദിത്യസംകാശം വിഭാവസുസമദ്യുതിമ്
ഉയർന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെപ്പോലെ ദീപ്തിയുള്ളവനെയും അവൾ സമീപിച്ചു.
വിനയേനോപസംയമ്യ പ്രണിപത്യാഭിവാദ്യ ച
വിനയപൂർവ്വം സമീപിച്ച്, അവൾ നമസ്കരിച്ചു ആദരവോടെ വന്ദിച്ചു.
ഭഗവന്കാശിരാജസ്യ സുതാഹമതിവല്ലഭാ
ഭഗവനെ, ഞാൻ കാശിരാജാവിന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട മകളാണ്.
അശ്വവാഹനസംജ്ഞേന നൃപേണോഢാ മഹാമുനേ
അശ്വവാഹനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന രാജാവാണ് എന്നെ വിവാഹം കഴിച്ചത്, മഹാമുനിയേ.
സാ കിമര്ഥം ന ചാഭീഷ്ടാ ജാതാഽഹം തസ്യ ഭൂപതേഃ
എങ്കിൽ, ആ ഭൂമിയുടെ രാജാവിന് ഞാൻ എങ്ങനെ പ്രിയവളായില്ല?
ദുര്ഭഗാഹം കഥം ജാതാ കര്മണാ കേന താപസ സൌഭാഗ്യം ച കഥം മേ സ്യാദിതി സത്യം ച കഥ്യതാമ്
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇങ്ങനെ ദുർഭാഗ്യവളായി ജനിച്ചത്, മഹാതപസേ? ഏത് പ്രവൃത്തിയാണ് ഇതിന് കാരണം? എങ്ങനെ എനിക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിക്കും? സത്യം പറഞ്ഞുതരേണം.
തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സ മുനിഃ സംശിതവ്രതഃ
അവളുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ദൃഢവ്രതനായ ആ മുനി—
പാണിഗ്രഹണകാലേ ത്വം ഗ്രഹൈഃ പാപൈര്വിലോകിതാ 5.2.61.
വിവാഹസമയത്ത് നീ ദോഷകരമായ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ദൃഷ്ടിയില്പ്പെട്ടിരുന്നു.
തേന തേ വല്ലഭോ രാജാ ന ത്വം ഭൂപസ്യ വല്ലഭാ പപ്രച്ഛ വിനയോപേതാ ഭക്തിനമ്രാത്മകന്ധരാ
അതിനാല് രാജാവായ ഭര്ത്താവിന് നീ സ്നേഹിതയല്ല; നീ വിനയത്തോടും ഭക്തിയോടും കൂടി കഴുത്ത് താഴ്ത്തി അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു.
ഭഗവന്കേന ദാനേന സ്നാനേന നിയമേന ച
പ്രഭോ, ഏത് ദാനത്താലോ, ഏത് സ്നാനത്താലോ, ഏത് വ്രതത്താലോ—
ഇതി തസ്യാ വചഃ ശ്രുത്വാ സ മുനിഃ സംശിതവ്രതഃ
അവളുടെ വാക്കുകള് കേട്ട ശേഷം, വ്രതനിഷ്ഠനായ ആ മുനി—
മഹാകാലവനേ പുത്രി ലിഗം സൌഭാഗ്യദായകമ് തസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ സൌഭാഗ്യം സമവാപ്സ്യസി
മകളേ, മഹാകാലവനത്തില് ഭാഗ്യം നല്കുന്ന ഒരു ലിംഗം ഉണ്ട്; അതു കണ്ടുമാത്രം നിനക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിക്കും.
ഇംദ്രാണ്യാരാധിതം ലിംഗം പുരാ സൌഭാഗ്യകാരണാത് തസ്മാദ്ഗച്ഛ മമാദേശാന്മഹാകാലവനം ശുഭമ്
ഇന്ദ്രാണി ഒരിക്കല് ഭാഗ്യത്തിനായി ആരാധിച്ച ലിംഗമാണത്; അതിനാല് എന്റെ കല്പനപ്രകാരം നീ മഹാകാലവനത്തിലേക്ക് പോവണം.
സൌഭാഗ്യം ഭവിതാ തത്ര കാംതേന സഹ ദര്ശനമ്
അവിടെ, ഭര്ത്താവിനൊപ്പം അതു കണ്ടാല് നിനക്ക് ഭാഗ്യം ഉണ്ടാകും.
ഇത്യുക്താ സാ തദാ തേന താപസേന വരാനനേ
അപ്പോള് ആ തപസ്സുകാരന് അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദദര്ശ പ്രണയോപേതാ ലിംഗം സൌഭാഗ്യദായകമ്
അവള് സ്നേഹത്തോടെ ഭാഗ്യം നല്കുന്ന ലിംഗം കണ്ടു.
പപ്രച്ഛ ജമദഗ്നിം തു ക്വ ഗതാ മേ പ്രിയാ വിഭോ
അവന് ജമദഗ്നിയോട് ചോദിച്ചു: 'സ്വാമി, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവള് എവിടെ പോയി?''
മയാ ത്യക്താ നൃശംസേന അഹം തസ്യാസ്തു വല്ലഭഃ 5.2.61.
അവള് എന്നെ ക്രൂരമായി ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും, ഞാന് അവളുടെ പ്രിയനായിരിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ന ഭക്ഷിതാ സാ ഭൂപാല സിംഹവ്യാഘ്രനിശാചരൈഃ
രാജാവേ, സിംഹങ്ങളോ കടുവകളോ രാത്രിയില് സഞ്ചരിക്കുന്ന മൃഗങ്ങളോ അവളെ തിന്നുകളയില്ല.
മഹാകാലവനം രാജന്ഗതാ സൌഭാഗ്യകാമ്യയാ
രാജാവേ, അവള് ഭാഗ്യത്തിനായി മഹാകാലവനത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.
ഭാര്യായാം രക്ഷ്യമാണായാം പ്രജാ ഭവതി രക്ഷിതാ
ഭാര്യയെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോള് رعsubjectsനും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
ധര്മഹാനിശ്ചാനുദിനമഭാര്യസ്യ ഭവേന്നൃപ
രാജാവിന് ഭാര്യയില്ലെങ്കില് ധര്മ്മം ദിവസേന കുറയുന്നു.
പത്ന്യാനുകൂലയാ ഭാവ്യം യഥാശീലേഽപി ഭര്ത്തരി
ഭര്ത്താവിന് സ്വഭാവം വ്യത്യസ്തമായാലും, ഭാര്യയോട് സൗഹൃദത്തോടെ പെരുമാറണം.