പൂര്വകര്മവശാദ്ദേവി ദുര്ഭൂഗാ സമജായത
പൂർവ്വകർമഫലമായി, ദേവി, അവൾ ദുർഭാഗ്യവതിയായി ജനിച്ചു.
ശ്രോത്രോദ്വേഗകരം വാക്യം തസ്യ രാജ്ഞഃ കരോതി സാ
അവൾ രാജാവിന്റെ ചെവിക്ക് വേദനയുണ്ടാക്കുന്ന വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
മൃര്ഛാം പ്രാപ്നോത്യസഹ്യാം സ തസ്യാഃ സ്പര്ശേന ഭൂപതിഃ ദഹ്യമാനോഽതിതീവ്രേണ വഹ്നിനാ വാക്യമബ്രവീത്
അവളുടെ സ്പർശംകൊണ്ട് രാജാവ് അതികഠിനമായ വേദനയിൽ അചേതനനായി, അഗ്നിയിൽ കത്തുന്നപോലെ, വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദ്വാസ്ഥൈതാം ദുര്ഭഗാം ഭാര്യാമാദായ വിപിനേ വനേ
അവളുടെ ദുർഭാഗ്യവതിയായ ഭാര്യയെ വനംവഴിയിലൂടെ കൊണ്ടുപോകാൻ രാജാവ് ദ്വാരപാലന്മാരോട് കല്പിച്ചു.
തതോ നൃപസ്യ വചനമവിചാര്യമവേക്ഷ്യ സഃ 5.2.61.
അതിനുശേഷം, രാജാവിന്റെ കല്പന ആലോചിക്കാതെ അവൻ പ്രവർത്തിച്ചു.
സാ ച ത്യക്താ വനേ ശൂന്യേ രുദതീ ച മുഹുര്മുഹുഃ
അവൾ, ശൂന്യമായ കാട്ടിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട്, വീണ്ടും വീണ്ടും കരയുകയായിരുന്നു.
അഥ സാ ചാരുസര്വാംഗീ തത്രാസക്താത്മമാനസാ
അവളുടെ ശരീരത്തിലെ ഓരോ അവയവവും മനോഹരമായിരുന്നുവല്ലോ. അവൾ അവിടെ മുഴുവൻ മനസ്സും ഹൃദയവും ആകൃഷ്ടയായി മുഴുകി നിന്നു.
നിശ്വസന്ത്യനവദ്യാംഗീ ഹാഹേതി രുദതീ മുഹുഃ
അവളുടെ ശരീരം പിഴവില്ലാതെ മനോഹരമായിരുന്നു. അവൾ ആഴമായി ഉശിരെടുത്തു, വീണ്ടും വീണ്ടും 'ഹാ, ഹാ' എന്നു കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു.
ന വിഹാരേ ന ചാഹാരേ രമണീയേ ന തദ്വനേ ത്യക്താ തേന വരാരോഹേ നിനിന്ദ നിജയൌവനമ്
വിനോദങ്ങളിലും, ഭക്ഷണത്തിലും, ആ മനോഹരമായ കാടിലും അവൾക്ക് സന്തോഷം ഒന്നുമില്ലായിരുന്നു. അവൻ അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ, മനോഹരമായ കമരങ്ങൾക്കുടിയവളായ അവൾ തന്റെ യൗവനം തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
ദുര്ഭഗാഹം ക്വ ജാതാത്ര ദുഷ്ടദൈവവശീകൃതാ
ദുരദൃശയുള്ളവളായ ഞാൻ, ദുഷ്ടമായ വിധിയുടെ പിടിയിൽ ഇവിടെ ജനിച്ചു.
ധന്യോഽയമതിപുണ്യോഽയം യോഽയം യൌവനഗോചരഃ
യൗവനത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ ഭാഗ്യവാനാണ്, അതിലും വലിയ പുണ്യവാനാണ്.
അഭീഷ്ടാ കസ്യചിത്കാംതാ കാംതഃ കസ്യാശ്ചിദീപ്സിതഃ
ഒരാളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾക്ക് മറ്റൊരാൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; മറ്റൊരാൾക്ക് പ്രിയനായി മറ്റൊരാൾ ഉണ്ടാകും.
മമായം വല്ലഭോ രാജാ ന ചാഹം നൃപവല്ലഭാ
ഈ രാജാവാണ് എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, പക്ഷേ ഞാൻ രാജാവിന് പ്രിയവളല്ല.
യദ്യദ്യ സ മഹീപാലോ ന മയാ സംഗമേഷ്യതി
ഇന്നാണ് ആ ഭൂമിയുടെ രാജാവ് എന്നെ ചേർന്ന് വരില്ലെങ്കിൽ—
രമണീയമഭൂദ്യത്തു പുംസ്കോകിലനിനാദിതമ് 5.2.61.
കൂക്കൂക്കൾ പാടിയിരുന്ന ആ മനോഹരമായ സ്ഥലം പോലും ഇനി ആഹ്ലാദകരമല്ല.
ഇത്ഥം സാ മദനാവിഷ്ടാ വിലപന്തീ പുനഃപുനഃ
ഇങ്ങനെ, പ്രണയത്തിൽ മുഴുകി അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ദുഃഖത്തോടെ വിലപിച്ചു.
മേഖലാജിനകൌപീനദണ്ഡകാഷ്ഠോപജീവനമ്
അവൾ ഒരു കട്ട, മയില്പട്ട, അരക്കെട്ട്, ഒരു ദണ്ഡം, ഒരു കഷ്ണം മരച്ചില്ല എന്നിവയാൽ ജീവിച്ചു.
ഉദയാദിത്യസംകാശം വിഭാവസുസമദ്യുതിമ്
ഉയർന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെപ്പോലെ ദീപ്തിയുള്ളവനെയും അവൾ സമീപിച്ചു.
വിനയേനോപസംയമ്യ പ്രണിപത്യാഭിവാദ്യ ച
വിനയപൂർവ്വം സമീപിച്ച്, അവൾ നമസ്കരിച്ചു ആദരവോടെ വന്ദിച്ചു.
ഭഗവന്കാശിരാജസ്യ സുതാഹമതിവല്ലഭാ
ഭഗവനെ, ഞാൻ കാശിരാജാവിന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട മകളാണ്.
അശ്വവാഹനസംജ്ഞേന നൃപേണോഢാ മഹാമുനേ
അശ്വവാഹനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന രാജാവാണ് എന്നെ വിവാഹം കഴിച്ചത്, മഹാമുനിയേ.
സാ കിമര്ഥം ന ചാഭീഷ്ടാ ജാതാഽഹം തസ്യ ഭൂപതേഃ
എങ്കിൽ, ആ ഭൂമിയുടെ രാജാവിന് ഞാൻ എങ്ങനെ പ്രിയവളായില്ല?
ദുര്ഭഗാഹം കഥം ജാതാ കര്മണാ കേന താപസ സൌഭാഗ്യം ച കഥം മേ സ്യാദിതി സത്യം ച കഥ്യതാമ്
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇങ്ങനെ ദുർഭാഗ്യവളായി ജനിച്ചത്, മഹാതപസേ? ഏത് പ്രവൃത്തിയാണ് ഇതിന് കാരണം? എങ്ങനെ എനിക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിക്കും? സത്യം പറഞ്ഞുതരേണം.
തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സ മുനിഃ സംശിതവ്രതഃ
അവളുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ദൃഢവ്രതനായ ആ മുനി—
പാണിഗ്രഹണകാലേ ത്വം ഗ്രഹൈഃ പാപൈര്വിലോകിതാ 5.2.61.
വിവാഹസമയത്ത് നീ ദോഷകരമായ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ദൃഷ്ടിയില്പ്പെട്ടിരുന്നു.
തേന തേ വല്ലഭോ രാജാ ന ത്വം ഭൂപസ്യ വല്ലഭാ പപ്രച്ഛ വിനയോപേതാ ഭക്തിനമ്രാത്മകന്ധരാ
അതിനാല് രാജാവായ ഭര്ത്താവിന് നീ സ്നേഹിതയല്ല; നീ വിനയത്തോടും ഭക്തിയോടും കൂടി കഴുത്ത് താഴ്ത്തി അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു.
ഭഗവന്കേന ദാനേന സ്നാനേന നിയമേന ച
പ്രഭോ, ഏത് ദാനത്താലോ, ഏത് സ്നാനത്താലോ, ഏത് വ്രതത്താലോ—
ഇതി തസ്യാ വചഃ ശ്രുത്വാ സ മുനിഃ സംശിതവ്രതഃ
അവളുടെ വാക്കുകള് കേട്ട ശേഷം, വ്രതനിഷ്ഠനായ ആ മുനി—
മഹാകാലവനേ പുത്രി ലിഗം സൌഭാഗ്യദായകമ് തസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ സൌഭാഗ്യം സമവാപ്സ്യസി
മകളേ, മഹാകാലവനത്തില് ഭാഗ്യം നല്കുന്ന ഒരു ലിംഗം ഉണ്ട്; അതു കണ്ടുമാത്രം നിനക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിക്കും.
ഇംദ്രാണ്യാരാധിതം ലിംഗം പുരാ സൌഭാഗ്യകാരണാത് തസ്മാദ്ഗച്ഛ മമാദേശാന്മഹാകാലവനം ശുഭമ്
ഇന്ദ്രാണി ഒരിക്കല് ഭാഗ്യത്തിനായി ആരാധിച്ച ലിംഗമാണത്; അതിനാല് എന്റെ കല്പനപ്രകാരം നീ മഹാകാലവനത്തിലേക്ക് പോവണം.