കഥം മാം വേത്സി ചംഡാലം യായാവരകുലോദ്ഭവമ്
ഞാൻ ചണ്ഡാളൻ, യാത്രക്കാരുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ എന്ന് നീ എങ്ങനെ അറിയുന്നു?
തതസ്ത്വമസി ചാംഡാലോ ബ്രാഹ്മണ്യം തേന തേ ഗതമ്
അതുകൊണ്ട് നീ ചണ്ഡാളനാണ്; അതിനാൽ നിന്റെ ബ്രാഹ്മണത്വം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ഏവമുക്തോ മതംഗസ്തു പിതരം വാക്യമബ്രവീത് 5.2.60.
ഇങ്ങനെ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, മതംഗൻ തന്റെ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഗര്ദഭ്യാ കഥിതം സമ്യക്തസ്മാത്തപ്സ്യേ മഹത്തപഃ
ആ കഴുത ശരിയായി പറഞ്ഞു; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ വലിയ തപസ്സ് ചെയ്യാം.
സ ഗത്വാ ച തതോഽരണ്യമതപ്യത മഹത്തപഃ
അവൻ അവിടെ നിന്ന് കാടിലേക്ക് പോയി, കഠിനമായ തപസ്സ് നടത്തി.
തം തഥാ തപസാ യുക്തമുവാച ഹരിവാഹനഃ വരം ദദാമി തേഽഹം തം വൃണീഷ്വ ത്വം യദിച്ഛസി
അവൻ അങ്ങനെ തപസിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ചക്രധാരി അവനോട് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ നിന്നെ ഒരു വരം നൽകുന്നു; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുക്കു."
ദേഹി മേ ശാശ്വതം ശക്ര വര ഏഷ വൃതോ മയാ
"ശക്രാ, എന്നെ ശാശ്വതനാക്കണമേ—ഇതാണ് ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത വരം."
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു വചനം തമുവാച പുരംദരഃ
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പുരന്ദരൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
നാശമേഷ്യസി ദുര്ബുദ്ധേ തദുപാരമ മാ ചിരമ്
"ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനേ, നീ നശിക്കും; അതിനാൽ ഉടൻ ഈ തപസ്സ് നിർത്തുക."
ഏവമുക്തോ മതംഗസ്തു സംശിതാത്മാ യത വ്രതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മതംഗൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരനായി നിന്നു.
തമുവാച തതഃ ശക്രഃ പുനരേവ മഹായശാഃ
അപ്പോൾ മഹാശക്തിയുള്ള ശക്രൻ വീണ്ടും അവനോട് പറഞ്ഞു.
ന ഹി ശക്യം പ്രാപ്തുമേവമചിരാന്നാശമേഷ്യസി
"ഇത് നേടാൻ കഴിയില്ല; ഉടൻ നീ നശിക്കും."
ഏവമുക്തോ മതംഗസ്തു സംശിതാത്മാ ദൃഢവ്രതഃ 5.2.60.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മതംഗൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ ദൃഢവ്രതനായി നിന്നു.
തദേവ ച പുനര്വാക്യമുവാച ബലവൃത്രഹാ
വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ വീണ്ടും അതേ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അന്യം വരം വൃണീഷ്വ ത്വം മാ കൃഥാസ്തത്സ്വയം ശ്രമമ്
"മറ്റൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു; അതിനായി ഇങ്ങനെ കഷ്ടപ്പെടേണ്ട."
അതിഷ്ഠത ഗയാം ഗത്വാ സോംഗുഷ്ഠേന ശതം സമാഃ
അവൻ ഗയയിൽ നൂറുവർഷം വലിയ വിരൽമാത്രം നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
ത്വഗസ്ഥിഭൂതോ ധര്മാത്മാ തതാപ പരമം തപഃ
ത്വക്ക് അസ്ഥിയായി, ധാർമ്മികനായവൻ പരമമായ തപസ്സ് നടത്തി.
വരാണാമീശ്വരോ ദാതാ സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ
വരങ്ങളുടെ നാഥൻ, എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവൻ, വരങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ,
ബ്രാഹ്മണ്യം ദുര്ല്ലഭം താത ഹ്യസതാം പാപശീലിനാമ്
പ്രിയനായവനേ, പാപമനസ്സുള്ള ദുഷ്ടർക്കു ബ്രാഹ്മണത്വം ലഭിക്കാൻ വളരെ ദുഷ്കരം.
ബ്രാഹ്മണേ സര്വഭൂതാനാം യോഗക്ഷേമഃ സമാഹിതഃ
ബ്രാഹ്മണനിൽ എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമവും സംരക്ഷണവും നിലനിൽക്കുന്നു.
അന്യം വരം വൃണീഷ്വ ത്വം ദുര്ലഭോഽയം ഹി തേ വരഃ
നിനക്ക് ഈ വരം ലഭിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, അതിനാൽ വേറെ ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.
തം തു ശോചാമി യോ ലബ്ധ്വാ ബ്രാഹ്മണ്യം നാനുപാലയേത്
ബ്രാഹ്മണത്വം ലഭിച്ചിട്ടും അതിനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാത്തവനെ ഞാൻ ദുഃഖത്തോടെ ഓർക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണ്യം യദി ദുഷ്പ്രാപ്യം ത്രിഭിര്വര്ണൈഃ ശതക്രതോ 5.2.60.
ശതക്രതുവേ, മൂന്ന് വർണ്ണങ്ങൾക്കുമുള്ള ബ്രാഹ്മണത്വം ലഭിക്കാൻ വളരെ പ്രയാസമാണ്.
വീതഹവ്യശ്ച രാജര്ഷിസ്തപസാ വിപ്രതാം ഗതഃ
വീതഹവ്യ എന്ന രാജർഷിയും തപസ്സിന്റെ ബലത്തിൽ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടി.
അഹിംസാദമസത്യസ്ഥഃ കഥം നാര്ഹാമി വിപ്രതാമ്
അഹിംസയും സത്യവും പാലിക്കുന്ന എന്നെ ബ്രാഹ്മണത്വത്തിന് അയോഗ്യനാകുന്നതെങ്ങനെ?
ഏതാമവസ്ഥാം സംപ്രാപ്തോ ദൈവയോഗാത്പുരംദര
പുരന്ദരാ, ദൈവത്തിന്റെ ഇച്ഛയാൽ ഞാൻ ഈ നിലയിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
യദഹം യത്നവാനേവം ന ലഭേ വിപ്രതാം വിഭോ
എനിക്ക് എത്ര ശ്രമിച്ചാലും ബ്രാഹ്മണത്വം ലഭിക്കാത്തപക്ഷം, പ്രഭോ,
യദി തേഽഹമനുഗ്രാഹ്യഃ കിംചിദ്വാ സുകൃതം മമ
നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് ഞാൻ യോജ്യനാണെങ്കിൽ, എങ്കിലും എനിക്ക് നല്ലതൊന്നും ഉണ്ടെങ്കിൽ,
യഥാ മമാക്ഷയാ കീത്തിര്ഭവേദ്വാപി പുരംദര ।। കര്തുമര്ഹസി തദ്ദേവ ശിരസാ ത്വാം പ്രസാദയേ
എന്റെ കീർത്തി എപ്പോഴും നിലനിൽക്കട്ടെ എന്ന് നീ അനുവദിക്കണമേ, പുരന്ദരാ; ഞാൻ തലവാങ്ങി അപേക്ഷിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്തോ ഹി മതംഗേന വാസവോ ബലവൃത്രഹാ
ഇങ്ങനെ മതംഗൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ വാസവൻ, വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ,