തേനര്ഷിണാ വസിഷ്ഠേന ദൃഷ്ടമാത്രഃ സ ഭൂപതിഃ
അവിടെ വസിഷ്ഠമഹർഷി ആ രാജാവിനെ ഉടൻ കണ്ടു.
ജ്ഞാത്വാ തപഃപ്രഭാവേന സൂര്യവംശോദ്ഭവം നൃപമ്
തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ വംശം സൂര്യവംശമാണെന്ന് വസിഷ്ഠൻ അറിഞ്ഞു.
സ നൃപഃ കഥയാമാസ വസിഷ്ഠായ സുദുഃഖിതഃ
ആ രാജാവ്, വലിയ ദുഃഖത്തിൽ, വസിഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വാമഹം ശരണം പ്രാപ്തോ ദുഃഖൈകായതനോ യതഃ ഉപദേശപ്രദാനേന പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി
ഞാൻ മുഴുവൻ ദുഃഖത്തിന്റെ ആധാരമാണ്, അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ആശ്രയിച്ചു. ദയവായി എന്നെ ഉപദേശിച്ച് അനുഗ്രഹിക്കണം.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനൃഷിഃ
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ മഹർഷിയായ വസിഷ്ഠൻ
മഹാകാലവനം ഭൂപ വ്രജ ത്വം കാര്യസിദ്ധയേ
രാജാവേ, നീ ലക്ഷ്യം നേടാൻ മഹാകാലവനത്തിലേക്ക് പോവുക.
തസ്യാസ്തീരേ ശുഭം ലിംഗം പൃഥുകേശ്വര ദക്ഷിണേ അസ്ഥിചര്മാവശേഷം തു ചീരവല്കലധാരിണമ് ।। 5.2.54.
അതിനടുത്ത്, തെക്കുവശത്ത്, പൃഥുകേശ്വര എന്ന ശുഭമായ ലിംഗം ഉണ്ട്. അതിന് അസ്ഥിയും ചർമ്മവും മാത്രമേയുള്ളൂ, വൃക്ഷത്തൊലിയും പഴയ വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വചനാത്തസ്യ വിപ്രസ്യ വസിഷ്ഠസ്യ മഹാത്മനഃ
മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠന്റെ വാക്കുപാലിച്ച്,
ദദര്ശ താപസം തത്ര ചിരംജീവിനമവ്യയമ്
അവിടെ ദീർഘായുസും നശിക്കാത്തതുമായ ഒരു തപസ്സിയെ അവൻ കണ്ടു.
താപസേന നൃപോ ദൃഷ്ടോ മിത്രോഽയം മമ വല്ലഭഃ
തപസ്സി രാജാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, 'ഇവൻ എന്റെ പ്രിയസുഹൃത്ത്' എന്നു മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു.
ഏഹ്യേഹി നൃപശാര്ദൂല ദിഷ്ട്യാ പ്രാപ്തോഽസി മേംഽതികേ
'വരിക, വരിക, രാജശാർദൂളാ! ഭാഗ്യവശാൽ നീ എന്റെ അടുത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു.'
തദ്ധുംകാരാത്തു പാതാലം ഭിത്ത്വാ പംച ച കന്യകാഃ
അവന്റെ ആ വലിയ ശബ്ദം കേട്ട്, പാതാളം തുളച്ച് അഞ്ചു കന്യാക്കൾ പുറത്ത് വന്നു.
ഭൃംഗാരം തു ഗൃഹീത്വാന്യാ നിഃസൃതാ ജലസംഭൃതമ്
അവിടെ മറ്റൊരു സ്ത്രീ ഒരു പാത്രം എടുത്ത് വെള്ളം നിറച്ച് പുറത്തേക്ക് പോയി.
അന്യേ ദ്വേ വ്യജനേ ഗൃഹ്യ പാര്ശ്വാഭ്യാം ച വ്യവസ്ഥിതേ
മറ്റുവശത്ത് രണ്ട് സ്ത്രീകൾ വീശാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന രണ്ട് വീശൽപ്പടകൾ എടുത്ത് ഇരുവശത്തും നിന്നു.
തേന ഹുംകാരശബ്ദേന ദേവലോകാത്സമാഗതമ്
അവിടെ ആ 'ഹും' എന്ന ശബ്ദം കേട്ടപ്പോൾ, ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് എന്തോ വന്നു എന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
അനംതരം ദദര്ശാഥ ലിംഗം ജ്യോതിഷ്കരം പരമ്
അതിനുശേഷം, അവൻ അതിവിശിഷ്ടമായ പ്രകാശം പുറപ്പെടുന്ന ഒരു ലിംഗം കണ്ടു.
തദ്ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയാവിഷ്ടോ ബഭൂവ നൃപസത്തമഃ 5.2.54.
അത് കണ്ട രാജാവ് അതിശയത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
ഏവം പൃഷ്ടോ നൃപേണാഥ സ വിപ്രോ വാക്യമബ്രവീത്
അപ്പോൾ രാജാവ് ചോദിച്ചപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
അതസ്തേ ദര്ശിതാ മായാ തപസാ ദുഷ്കരേണ തു
കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ ഈ മായാജാലം നിന്നെ കാണിച്ചുതന്നതാണ്.
ഹുംകാരേണ കൃതാ പൃഥ്വീ ജലപൂര്ണാ തു തത്ക്ഷണാത്
'ഹും' എന്ന ശബ്ദം ഉച്ചരിച്ചപ്പോൾ ഭൂമി ഉടനടി വെള്ളംകൊണ്ട് നിറഞ്ഞു.
ഹുംകാരാത്പൃഥിവീ സര്വാ ജാതാ വഹ്നിമയീ തദാ
'ഹും' എന്ന ശബ്ദം കൊണ്ട് ഭൂമി മുഴുവൻ അന്നേരം അഗ്നിയായി മാറി.
ഹുംകാരേണ കൃതം സര്വം തത്ക്ഷണാദേവ പാര്വതി
പാർവതി, ഈ എല്ലാം ആ 'ഹും' എന്ന ശബ്ദം കൊണ്ട് അതേ നിമിഷം സംഭവിച്ചു.
തതോ ബഭ്രാമ തന്നാസ്തി സ നൃപോ വിസ്മയാന്വിതഃ
അതിനുശേഷം രാജാവ് അത്ഭുതത്തോടെ ചുറ്റി നടന്നു, അവിടെ ഒന്നും കാണാനില്ലായിരുന്നു.
ഏവം ചിംതയതസ്തസ്യ തതഃ ശബ്ദോ മഹാനഭൂത്
അവൻ ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ വലിയൊരു ശബ്ദം ഉയർന്നു.
സുഹര്മ്യകക്ഷ്യാരചിതം വിശാലം വിശുദ്ധജാംബൂനദഭൂഷിതം ച
അത് വിശാലവും, ശുദ്ധമായ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചും, മനോഹരമായ വിഭജനങ്ങളോടെ ഒരുക്കിയതുമായിരിന്നു.
ഭൂയോഭവന്മഹാശബ്ദസ്തസ്മാത്സ്ത്രീയുഗലം വഭൌ
വീണ്ടും വലിയൊരു ശബ്ദം ഉണ്ടായി, അതിൽ നിന്ന് രണ്ട് സ്ത്രീകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പുനഃ ശബ്ദോ ബഭൂവാഥ തസ്മാത്പുരുഷസത്തമഃ 5.2.54.
പിന്നെയും ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു, അതിൽ നിന്ന് ഉത്തമനായ ഒരു പുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പുനഃ ശബ്ദാച്ച സംജജ്ഞേ പുരുഷഃ സപ്തധാ ഗതഃ പ്രോക്തമിത്ഥം വിശാലാക്ഷി ജാതകംടകിതം നൃപമ്
വീണ്ടും ആ ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് ഏഴായി വിഭജിച്ച ഒരു പുരുഷൻ ജനിച്ചു; വിശാലനയനേ, ഇതു പറഞ്ഞതുപോലെ രാജാവിന്റെ രോമങ്ങൾ നട്ടെരിഞ്ഞു.
പശ്യ ലോകമിമം മഹ്യം തപസാ നിര്മിതം നൃപ
രാജാവേ, എന്റെ തപസ്സുകൊണ്ട് സൃഷ്ടിച്ച ഈ ലോകം നീ കാണു.
ഏവമുക്തസ്തദാ തേന താപസേന നരാധിപഃ
അങ്ങനെ ആ തപസ്സുകാരൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ്...