സമാധിധ്യാനനിരതം പ്രോക്തമസ്മാഭിരാദരാത്
അവൻ സമാധിയിലും ധ്യാനത്തിലും ലീനനായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ ആദരവോടെ അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
അക്ഷയം തു പദം പ്രാപ്തം ത്വയാ ലിംഗസ്യ ദര്ശനാത് നാമ്നാ കുണ്ഡേശ്വരോ യസ്മാത്സര്വസംപത്കരഃ സദാ
നീ ലിംഗം ദർശിച്ചുകൊണ്ട് അക്ഷയമായ സ്ഥിതിയിലേയ്ക്ക് എത്തി; കുന്ഡേശ്വരൻ എന്ന പേരുകൊണ്ട് എല്ലായ്പ്പോഴും സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനാണ്.
കുണ്ഡേശ്വരമനാദിം തു ഭക്ത്യാ പശ്യതി യോ നരഃ
ആദിയില്ലാത്ത കുന്ഡേശ്വരനെ ഭക്തിയോടെ ദർശിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ,
തസ്യ ദാനഫലം സര്വം സര്വതീര്ഥഫലം സദാ 5.2.40.
അവനു എല്ലാദാനഫലവും, എല്ലാ തീർത്ഥഫലവും എപ്പോഴും ലഭിക്കും.
ദശാനാമശ്വമേധാനാമഗ്നിഷ്ടോമശതസ്യ ച
പത്ത് അശ്വമേധയാഗങ്ങളുടെയും നൂറ് അഗ്നിഷ്ടോമയാഗങ്ങളുടെയും ഫലത്തേക്കാൾ,
പ്രാതഃ പശ്യംതി യേ ഭക്ത്യാ കൃത്വാ നിയമപൂര്വകമ്
ആർഭാടമില്ലാതെ ഭക്തിയോടെ, നിർബന്ധങ്ങൾ പാലിച്ച്, രാവിലെ ദർശനം ചെയ്യുന്നവർക്ക്—
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവി, പാപങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുന്ന ഈ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ലുംപേശ്വരമിതി ഖ്യാതം നാമ യസ്യ മഹീതലേ
ലുംപേശ്വരൻ എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തനായ ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദേശേ മ്ലേച്ഛഗണാകീര്ണേ ബഭൂവ ജഗതീപതിഃ
അന്യജാതികൾ നിറഞ്ഞ ദേശത്ത് അവൻ ലോകത്തിന്റെ രാജാവായി.
തസ്യാസീദ്ദയിതാ ഭാര്യാ വിശാലാനാമ നാമതഃ
വിശാലാ എന്ന പേരിലുള്ള പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യ അവനുണ്ടായിരുന്നു.
സ യുദ്ധകാമോ നൃപതിഃ പര്യപൃച്ഛദ്വിജോത്തമാന്
യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ച ആ രാജാവ്, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരോടു ചോദിച്ചു.
അഥ കേനാപി കഥിതമാശ്രമേ സാമഗോ ദ്വിജഃ
അപ്പോൾ ഒരു ആശ്രമത്തിൽ, സാംഗവേദം പാടുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ അവനോട് ഒരു കാര്യം പറഞ്ഞു.
തതഃ സ പ്രസ്ഥിതോ രാജാ മ്ലേച്ഛൈഃ സാര്ദ്ധം സഹസ്രശഃ
തുടർന്ന്, ആയിരക്കണക്കിന് അന്യജാതികളോടൊപ്പം രാജാവ് യാത്ര തിരിച്ചു.
ദസ്യുഭിഃ സംവൃതഃ ക്രൂരൈഃ ക്രോധേനാകുലിതേംദ്രിയഃ
ക്രൂരനായ കള്ളന്മാർ ചുറ്റി, കോപത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കലങ്ങിപ്പോയ അവൻ,
മുനിനാ പൂജിതസ്തേന മധുപര്കാദിവിഷ്ടരൈഃ
ആ മുനി മധുപർക്കാദി ഉപഹാരങ്ങൾ നൽകി അവനെ ആദരിച്ചു.
പ്രാര്ഥയാമാസ സഹസാ ന ദത്താ മുനിനാ തദാ വനം ബഭംജ സകലം തസ്യ വിപ്രസ്യ പശ്യതഃ
അവൻ അപ്രതീക്ഷിതമായി ഒരു അപേക്ഷ ഉന്നയിച്ചപ്പോൾ, മുനി അതു സമ്മതിച്ചില്ല; പിന്നെ, മുനിയുടെ കണ്ണിനു മുന്നിൽ അവൻ ആ കാട് മുഴുവൻ നശിപ്പിച്ചു.
കാല്യമാനാം ച ഗാം ദൃഷ്ട്വാ വത്സം ചാതീവ ദുഃഖിതമ് 5.2.41.
ആ പശുവിനെ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതും, കിടാവിനെ അതിയായി ദുഃഖിതനാകുന്നതും കണ്ടു,
ഏവം വദംതം വിപ്രേംദ്രം ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ജഘാന ഹ
ബ്രാഹ്മണപ്രഭുവിനെ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ കൂര്മ്മയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
അസകൃത്പുത്രപുത്രേതി വിലപംതമനാഥവത്
പുത്രാ, പുത്രാ എന്നിങ്ങനെ, അനാഥനായി വീണ്ടും വീണ്ടും വിലപിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ പുത്രഃ സമിത്പാണിരുപാഗതഃ അനാഗസം മഹാത്മാനം വിലലാപ സുദുഃഖിതഃ
അവിടെ, കയറുകൊണ്ട് സമിതു കൈവശം പിടിച്ച് പുത്രൻ എത്തി; പാപമില്ലാത്ത മഹാത്മാവിനെ കണ്ടു, അതീവ ദുഃഖത്തോടെ അവൻ കരഞ്ഞു.
കേനേദം കുത്സിതം കര്മ കൃതം പാപേന മേ പിതാ
ആർ ഈ നിന്ദ്യകൃത്യം ചെയ്തു? എനിക്ക് പാപം ഇല്ലാത്ത അച്ഛൻ എങ്ങനെ കൊല്ലപ്പെട്ടു?
വിലപ്യൈവം സകരുണം ബഹുനാ നാവിധം തഥാ
ഇങ്ങനെ അനേകം വിധം ദയനീയമായി വിലപിച്ചുകൊണ്ട്,
ദദാഹ പിതരം ചാഗ്നൌ തോയമാദായ സത്വരമ്
അവൻ വേഗത്തിൽ വെള്ളം എടുത്ത് അഗ്നിയിൽ അച്ഛനുവേണ്ടി ശ്മശാനകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു.
സ്വധര്മനിരതോ വിദ്വാന്യേന മേ നിഹതഃ പിതാ
എന്റെ അച്ഛൻ തന്റെ കർത്തവ്യത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ള, ജ്ഞാനമുള്ള ഒരാളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ രാജാ കുഷ്ഠരോഗേണ പീഡിതഃ
അതിനിടയിൽ രാജാവിന് കുഷ്ടരോഗം പിടിച്ചു.
ഔഷധൈരധികോഽഭ്യേതി ബ്രഹ്മശാപപ്രഭാവതഃ
ഔഷധങ്ങൾ എത്ര ഉപയോഗിച്ചാലും, ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാപശക്തിയാൽ അവന്റെ രോഗം കൂടുതൽ വഷളായി.
ചിതാം കര്തും സമാരേഭേ സമായാതോഽഥ നാരദഃ 5.2.41.
അവൻ ചിതയൊരുക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ മഹർഷി നാരദൻ അവിടെ എത്തി.
അഥ പപ്രച്ഛ ലുംപോഽസൌ നാരദം മുനിസത്തമമ് തേനാഹം പീഡിതോഽതീവ ന ച ശാംതിം വ്രജത്യസൌ
അപ്പോൾ ലുംപ എന്ന രാജാവ് മഹർഷി നാരദനോടു ചോദിച്ചു: 'ഞാൻ ഇതുകൊണ്ട് വളരെ പീഡിക്കപ്പെടുന്നു, അവനും ശാന്തി ലഭിക്കുന്നില്ല.'
ഔഷധൈര്വര്ദ്ധതേ കസ്മാദേതദാഖ്യാതുമര്ഹസി
'ഔഷധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടും രോഗം എങ്ങനെ കൂടുന്നു? ദയവായി ഇതിന്റെ കാരണം പറയണം.'
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ലുംപാധീശസ്യ നാരദഃ
അങ്ങനെ ലുംപ രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു നാരദൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.