ശിവയോഗമനുധ്യായന്നസ്മാര്ഷം തവ ചാദരാത്
ശിവയോഗം ചിന്തിച്ചു, ഞാൻ ഭക്തിയോടെ നിന്നെ ഓർമ്മിച്ചു.
ശിവഭക്തിഃ പരാ ജാതാ തപോഭിര്ബഹുഭിസ്തവ
നിന്റെ അനേകം തപസ്സുകൾകൊണ്ട് ശിവനോടുള്ള പരമഭക്തി ഉദിച്ചുവന്നു.
പാവയംതി ജഗത്സര്വം ചരിതൈസ്തേ നിരാകുലേ 1.3.1.1.
നിന്റെ നിരാകുലമായ പ്രവർത്തികൾ ലോകം മുഴുവൻ വിശുദ്ധമാക്കുന്നു.
സംഭാഷണം സഹാവാസഃ ക്രീഡാ ചൈവ വിമിശ്രണമ്
സംഭാഷണം, ഒരുമിച്ച് താമസം, കളി, ഇങ്ങനെ ചേർന്ന് ഇടപഴകൽ,
ശ്രൂയതാമദ്ഭുതം ശൈവമാവിര്ഭൂതം യഥാ പുരാ
പഴയകാലത്തെ അത്ഭുതകരമായ ശൈവപ്രകടനം കേൾക്കട്ടെ.
അഹം നാരായണശ്ചോഭൌ ജാതൌ വിശ്വാധികോദയാത്
ഞാനും നാരായണനും ഇരുവരും വിശ്വത്തിന്റെ ഉദയത്തിൽ ജനിച്ചു.
സ്വഭാവേന സമുദ്ഭൂതൌ വിവദംതൌ പരസ്പരമ്
സ്വഭാവത്താൽ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും ഉദിച്ചുവന്നു, തമ്മിൽ വാദിച്ചു.
പരസ്പരം രണോത്സാഹമാവയോരതിഭീഷണമ്
ഞങ്ങള്ക്കിടയിൽ യുദ്ധത്തിന് അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഉത്സാഹം ഉണ്ടായിരുന്നു.
കിമര്ഥമനയോര്യുദ്ധം ജായതേ ലോകനാശനമ്
ഈ രണ്ടുപേര്ക്കിടയിൽ ലോകങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ യുദ്ധം എന്തിനാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്?
സമയേഽസ്മിന്സ്വയം ലക്ഷ്യോ മുഗ്ധയോരനയോര്ഭൃശമ്
ഇപ്പോഴിതാ, ഇരുവരും ഭ്രമിച്ചവരായി, ഒരുമുതലൊരുവരെ മാത്രം കണ്മുട്ടി നോക്കുകയാണ്.
വേദേഷു മമ മാഹാത്മ്യം വിശ്വാധികതയാ ശ്രുതമ്
വേദങ്ങളിൽ എന്റെ മഹത്വം എല്ലാം കവിഞ്ഞതാണെന്ന് കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
സര്വോപി ജംതുരാത്മാനമധികം മന്യതേ ഭൃശമ്
എല്ലാ ജീവികളും താനാണ് ഏറ്റവും വലിയവനെന്ന് കരുതുന്നു.
യദ്യഹം ക്വാപി ഭുവനേ ദാസ്യാമി മിതിമാത്മനഃ 1.3.1.1.
ഞാൻ എങ്കിൽ എവിടെയെങ്കിലും ഈ ലോകത്തിൽ എനിക്ക് ഒരു പരിധി നിശ്ചയിച്ചാൽ—
ഇതി നിശ്ചിത്യ മനസാ സ്വയമേവ സദാശിവഃ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി, സദാശിവൻ സ്വയം—
അതീത്യ സകലാഁല്ലോകാന്സര്വതോഽഗ്നിരിവ ജ്വലന്
അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും കടന്ന്, ചുറ്റും തീപോലെ ജ്വലിച്ചു.
അനാദ്യംതതയാ ചാഥ ദൃഗാര്തൌ സംവ്യതിഷ്ഠതാമ്
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്തവനായി, മത്സരത്തിൽ പെട്ട ഇരുവരുടെയും ഇടയിൽ അവൻ നിലകൊണ്ടു.
ആവയോഃ പുരതോ ജാതാ വാണീ ചാപ്യശരീരിണീ
നമ്മളിരുവരുടെയും മുന്നിൽ, ശരീരമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു.
യുവയോര്ബലവൈഷമ്യം ശിവ ഏവ വിവേക്ഷ്യതേ
നിങ്ങളിരുവരുടെയും ശക്തിയിൽ വ്യത്യാസം കണ്ടെത്താൻ കഴിവുള്ളത് ശിവൻ മാത്രമാണ്.
ആദ്യംതയോര്യദി യുവാമീക്ഷിഷാഥാം ബലാധികൌ
ആദിയും അന്തവും കണ്ടറിഞ്ഞ്, നിങ്ങളിൽ ആരാണ് കൂടുതൽ ശക്തിയുള്ളവൻ എന്നു അറിയാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ—
അഹം വിഷ്ണുശ്ച ഗതിമാന്വിചേതും തദ്വ്യവസ്ഥിതൌ
ഞാനും വിഷ്ണുവും അതറിയാൻ ഉറച്ചുനിന്നു.
ആലോകിതും വ്യവസിതാവാവാമാദ്യംതഭാഗതഃ
ആ അഗ്നിസ്തംഭത്തിന്റെ അറ്റങ്ങൾ കാണാൻ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും തീരുമാനിച്ചു.
തഥൈവാവാം സമുദ്യുക്തൌ പരിച്ഛേത്തും ച തന്മഹഃ
അതു പോലെ തന്നെ, ആ മഹത്തായ അഗ്നിസ്തംഭം അളക്കാൻ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും ശ്രമിച്ചു.
തന്മൂലവിചയാഽയാച്ച ഭൂമിഗര്ഭം വ്യദാരയത് 1.3.1.1.
അത് എവിടെയാണ് തുടങ്ങുന്നതെന്ന് അന്വേഷിച്ച്, ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിൽ കടന്നു പോയി.
ദിദൃക്ഷുസ്തച്ഛിരോഭാഗം വിയദൂര്ധ്വമഗാഹിഷമ്
അത് മേലോട്ടുള്ള അറ്റം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഞാൻ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
ആവിര്ഭൂതമിവാധസ്താദഗ്നിസ്തംഭമവൈക്ഷത
കീഴെ പ്രത്യക്ഷമായ അഗ്നി ആ അഗ്നിസ്തംഭം കണ്ടു.
അപശ്യന്നാദിമക്ഷയ്യമാര്തരൂപഃ സ വിഹ്വലഃ
ആദിയുമില്ല, നാശവും ഇല്ലാത്തതാണെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ വിഷമിച്ച് ആശങ്കയിലായി.
ശ്രമാതുരസ്തൃഷാക്രാംതോ നോ യാതുമശകദ്ധരിഃ
വളരെ ക്ഷീണിച്ച് ദാഹം പിടിച്ച ഹരി മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.
വിഹംതുമപി വിശ്രാംതോ വിഷസാദ രമാപതിഃ
വിശ്രമിച്ചിട്ടും ലക്ഷ്മിയുടെ നാഥൻ തളർന്നു, യുദ്ധം ചെയ്യാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.
ഗലിതശ്രീഃ ക്രിയാശ്രാംതഃ ശരണ്യം ശിവമാശ്രയന് ।। ധിങ്മമേദം മഹന്മൌഗ്ധ്യമഹംകാരസമുദ്ഭവമ്
തേജസ്സ് നഷ്ടപ്പെട്ട്, ശ്രമത്തിൽ തളർന്നു, ഞാൻ രക്ഷകനായ ശിവനിൽ ആശ്രയം തേടി. അഭിമാനത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഈ വലിയ മൗഢ്യത്തെ ഞാൻ ശപിക്കുന്നു.
അയം ഹി സര്വവേദാനാം ദേവാനാം ജഗതാമപി
അവൻ തന്നെ എല്ലാ വേദകളുടെയും, ദേവന്മാരുടെയും, ലോകങ്ങളുടെയും ആശ്രയമാണ്.