സ്വനാമപൂര്വികാം മൂര്തിം സ്ഥാപയാമാസ ചക്രിണഃ
അവൻ തന്റെ പേരിൽ, ചക്രധാരിയുടെ രൂപം അവിടെ സ്ഥാപിച്ചു.
തതഃ പ്രഭതി വിപ്രേശ ശംഖചക്രഗദാധരഃ
അന്നുമുതൽ, ബ്രാഹ്മണനാഥാ, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള ദേവൻ—
കാര്തികേ ശുക്ലപക്ഷസ്യ പ്രാരഭ്യ ദശമീ തിഥിമ്
കാർത്തികമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പത്താം തീയതി മുതൽ—
ചക്രതീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ചക്രതീർഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
പിതൄനുദ്ദിശ്യ യസ്തത്ര പിംഡാന്നിര്വാപയിഷ്യതി
അവിടെ പിതാക്കന്മാരെ ഉദ്ദേശിച്ച് പിണ്ടം അർപ്പിക്കുന്നവൻ—
ചക്രതീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ ദൃഷ്ട്വാ വിഷ്ണുഹരിം വിഭുമ്
ചക്രതീർഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വിഷ്ണുഹരിയെ ദർശിച്ചാൽ—
സ്വശക്ത്യാ തത്ര ദാനാനി ദത്ത്വാ നിഷ്കല്മഷോ നരഃ
അവിടെ തനിക്കുള്ള ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ പാപരഹിതനാകും.
അന്യദാപി നരസ്തത്ര ചക്രതീഥേ ജിതേംദ്രിയഃ
മറ്റു സമയങ്ങളിലും, ചക്രതീർഥത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ച മനുഷ്യൻ—
ഇതി സകലഗുണാബ്ധിര്ധ്യേയമൂര്തിശ്ചിദാത്മാ ഹരിരിഹ പരമൂര്ത്യാ തസ്ഥിവാന്മുക്തിഹേതോഃ
ഇങ്ങനെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും സമ്പന്നനും ധ്യാനിക്കാവുന്ന രൂപവും ആത്മാവായ ഹരിയും, പരമമായ രൂപത്തിൽ മോക്ഷത്തിനായി ഇവിടെ നിലകൊണ്ടു.
വിഭോര്വിഷ്ണുഹരേശ്ചാപി പുനരാഹ ദ്വിജോത്തമാഃ
വിശിഷ്ടരായ ദ്വിജന്മാരേ, വീണ്ടും വിശ്ണുവായ ഹരി പ്രസംഗിച്ചു.
അഗസ്ത്യ ഉവാച പുരാ ബ്രഹ്മാ ജഗത്സ്രഷ്ടാ വിജ്ഞായ ഹരിമച്യുതമ്
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഒരു കാലത്ത് ലോകസ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ്, അച്യുതനായ ഹരിയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ആഗത്യ കൃതവാംസ്തത്ര യാത്രാം ബ്രഹ്മാ യഥാവിധി
അവിടെ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് വിധിപ്രകാരം യാത്ര നടത്തുകയും ചെയ്തു.
തതഃ സ കൃതവാംസ്തത്ര ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
അതിനുശേഷം ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് അവിടെ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു.
വിസ്തീര്ണജലകല്ലോലകലിതം കലുഷാപഹമ്
വ്യാപകമായ വെള്ളത്തിരകൾ അലമ്കരിച്ച, പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു കുളം അതായിരുന്നു.
ഹംസസാരസചക്രാഹ്വ വിഹംഗമമനോഹരമ്
ഹംസയും സാരസവും ചക്രം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മനോഹരമായ പക്ഷികൾ അവിടെ കാണാം.
തത്ര കുണ്ഡേ സുരാഃ സര്വേ സ്നാതാഃ ശുദ്ധിസമന്വിതാഃ
അവിടെ ആ കുളത്തിൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും കുളിച്ച് ശുദ്ധിയോടെ ആയിരുന്നു.
തദാശ്ചര്യ്യം മഹദ്ദൃഷ്ട്വാ തേ സര്വേ സഹസാ സുരാഃ
അപ്പോൾ വലിയൊരു അത്ഭുതം കണ്ടതോടെ, എല്ലാ ദേവന്മാരും അപ്രതീക്ഷിതമായി അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
അസ്യ കുണ്ഡസ്യ സകലം ഖാതസ്യ വിമലത്വിഷഃ
പൂർണ്ണമായും തുഴഞ്ഞെടുത്ത ആ കുളം ശുദ്ധമായ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങി.
അത്ര സ്നാനേന സര്വേഷാമസ്മാകം വിഗതം രജഃ സര്വേ വയം സുരശ്രേഷ്ഠ കൃപയാ ത്വമതോ വദ ।। 2.8.2.
ഇവിടെ കുളിച്ചതിനാൽ ഞങ്ങളുടെ എല്ലാ മലിനതകളും അകന്നു; ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദയവായി ഇനി പറയൂ.
കുണ്ഡസ്യൈതസ്യ മാഹാത്മ്യം നാനാഫലസമന്വിതമ്
ഈ കുളത്തിന്റെ മഹത്വം പലവിധ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതാണ്.
അത്ര സ്നാനേന വിധിവത്പാപാത്മാനോഽപി ജംതവഃ നിവസംതി ബ്രഹ്മലോകേ യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
ഇവിടെ വിധിപ്രകാരം കുളിച്ചാൽ, പാപികൾ പോലും സൃഷ്ടിയുടെ സംഹാരസമയം വരെ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ വസിക്കും.
അത്ര ദാനേന ഹോമേന യഥാശക്ത്യാ സുരോത്തമാഃ
ഇവിടെ ദാനം ചെയ്യുകയും ഹോമം നടത്തുകയും കഴിവനുസരിച്ച് ചെയ്യുമ്പോൾ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ—
മമാസ്മിന്സരസി ശ്രീമാഞ്ജായതേ സ്നാനതോ നരഃ
എന്റെ ഈ സരസ്സിൽ കുളിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ സമ്പന്നനാകും.
സര്വയജ്ഞസമം സ്യാദ്വൈ മഹാപാതകനാശനമ്
ഇത് എല്ലാ യജ്ഞങ്ങൾക്കും തുല്യവും മഹാപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
അസ്മിന്കുണ്ഡേ ച സാംനിധ്യം ഭവിഷ്യതി സദാ മമ
ഈ കുളത്തിൽ എന്റെ സാന്നിധ്യം എപ്പോഴും നിലനിൽക്കും.
യാത്രാ ഭവിഷ്യതി സദാ സുരാഃ സാംവത്സരീ മമ
ദേവന്മാരേ, എന്റെ വാർഷികയാത്ര എപ്പോഴും ഇവിടെ നടക്കും.
സ്വര്ണം ചൈവ സദാ ദേയം വാസാംസി വിവിധാനി ച
പൊന്നും വിവിധ വസ്ത്രങ്ങളും എപ്പോഴും ദാനം ചെയ്യണം.
അന്തര്ദധേ സുരൈഃ സാര്ദ്ധം തീര്ഥം ദൃഷ്ട്വാ തപോധന
ആ തിരുത്തലും ദേവന്മാരോടൊപ്പം അദൃശ്യമായി, മഹാതപസ്വി, നീ അതിനെ കണ്ടപ്പോൾ.
തദാപ്രഭൃതി തത്കുണ്ഡം വിഖ്യാതം പരമം ഭുവി 2.8.2.
അന്നുമുതല് ആ കുളം ഭൂമിയില് ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായതായി അറിയപ്പെട്ടു.
സൂത ഉവാച ഇത്യുക്ത്വാ സ തപോരാശിരഗസ്ത്യഃ കുംഭസംഭവഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കുമ്പത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച തപസ്സിന്റെ നിധിയായ അഗസ്ത്യൻ,