यस्यास्यकमलगलितं वाङ्मयममृतं जगत्पिबति
ആരുടെ താമരപൂവ് പോലെയുള്ള വായിൽ നിന്നു ഒഴുകുന്ന വാക്കുകളുടെ അമൃതം ലോകം ആസ്വദിക്കുന്നു?
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्
നാരായണനെയും മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നരനെയും വന്ദിച്ച്,
त्रिकालज्ञा महात्मानो नैमिषारण्यवासिनः
മൂന്നു കാലങ്ങളെയും അറിയുന്ന മഹാത്മാക്കളായ നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ താമസിക്കുന്നവർ,
येऽर्बुदारण्यनिरता दण्डकारण्यवासिनः
അർബുദാ വനത്തിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം കഴിയുന്നവരും ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരും,
जंबूवनरता ये च ये गोदावरिवासिनः
ജംബൂവനത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നവരും ഗോദാവരിക്കരയിൽ താമസിക്കുന്നവരും,
उज्जयिन्यां रता ये च प्रथमाश्रमवासिनः
ഉജ്ജയിനിയിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നവരും ആദ്യാശ്രമത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരും,
मायापुरीश्रिता ये च ये च कान्तीनिवासिनः
മായാപുരിയിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചവരും കാന്തിനിയിൽ താമസിക്കുന്നവരും,
कुरुक्षेत्रे महाक्षेत्रे सत्रे द्वादशवार्षिके समागताः समाहूताः सर्वे ते मुनयोऽमलाः
കുരുക്ഷേത്രം എന്ന മഹത്തായ യജ്ഞഭൂമിയിൽ ദ്വാദശവർഷം നീണ്ട സത്രയജ്ഞത്തിൽ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട എല്ലാ വിശുദ്ധമുനികളും,
सर्वे ते शुद्धमनसो वेदवेदांगपारगाः
അവരൊക്കെയും മനസ്സ് ശുദ്ധിയുള്ളവരും വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി പഠിച്ചവരുമാണ്.
भारद्वाजं पुरस्कृत्य वेदवेदांगपारगम् 2.8.1.
വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി അറിഞ്ഞ ഭാരദ്വാജനെ മുന്നിൽ വെച്ച്,
उपविष्टाः कथाश्चक्रुर्नानातीर्थाश्रितास्तदा
അവർ ഒറ്റക്കെട്ടായി ഇരുന്ന് വിവിധ തീർത്ഥങ്ങളിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചവരായി കഥകൾ ചർച്ച ചെയ്തു.
कथांतेषु ततस्तेषां मुनीनां भावितात्मनाम्
അവരുടെ ആലോചനകൾക്ക് അവസാനം, ഭാവിതാത്മാക്കളായ ആ മുനിമാരുടെ ഇടയിൽ,
व्यासशिष्यः पुराणज्ञो समः हर्षणसंज्ञकः उपविष्टो यथान्यायं मुनीनां वचनेन सः
വ്യാസന്റെ ശിഷ്യനും പുരാണവിദ്യയിൽ സമന്വിതനുമായ ഹർഷണൻ, മുനിമാരുടെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം യുക്തിയായി അവിടെയിരുന്നു.
व्यासशिष्यं मुनिवरं सूतं वै रोमहर्षणम्
വ്യാസന്റെ ശിഷ്യനായ മഹാമുനിയായ സുതൻ, രോമഹർഷണൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ,
सरहस्यानि सर्वाणि पुराणानि महामते
മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ, എല്ലാ രഹസ്യങ്ങൾ അടങ്ങിയ എല്ലാ പുരാണങ്ങളും,
सांप्रतं श्रोतुमिच्छामः सरहस्यं सनातनम्
നാം ഇപ്പോൾ ആ ശാശ്വതമായ രഹസ്യങ്ങൾ മുഴുവൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
कीदृशी सा सदा मेध्याऽयोध्या विष्णुप्रियापुरी
എപ്പോഴും ശുദ്ധിയുള്ള വിഷ്ണുവിന് പ്രിയപ്പെട്ട നഗരം ആയോധ്യ യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെയാണ്?
संस्थानं कीदृशं तस्यास्तस्यां के च महीभुजः
അത് എങ്ങനെയുള്ള നഗരമാണ്? അവിടെ ആരാണ് ഭരിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാർ?
अयोध्यासेवनान्नृणां फलं स्यात्सूत कीदृशम्
സൂതാ, അയോധ്യയെ സേവിക്കുന്നവർക്ക് എങ്ങനെയൊരു ഫലം ലഭിക്കും എന്ന് പറയാമോ?
तत्र स्नानेन किं पुण्यं दानेन च महामते 2.8.1.
അവിടെ കുളിച്ചാൽ എത്ര പുണ്യം കിട്ടും? ദാനം ചെയ്താൽ എന്ത് ഗുണം ലഭിക്കും, മഹാമനസ്സേ?
एतत्सर्वं क्रमेणैव तथ्यं त्वं वेत्थ सांप्रतम्
ഇതെല്ലാം നീ ഇപ്പോൾ തന്നെ ശരിയായി, ക്രമത്തിൽ അറിയുന്നവനാണ്.
सेतिहासानि सर्वाणि सरहस्यानि तत्त्वतः
എല്ലാ ചരിത്രങ്ങളും, എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളുമാണ് നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നത്.
तं प्रणम्य प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं भवदग्रतः
അവനോട് വന്ദനം ചെയ്ത്, ഞാൻ ഭവാന്റെ മുന്നിൽ ആ മഹത്വം പ്രഖ്യാപിക്കാം.
विद्यावन्तं विपुलमतिदं वेदवेदांगवेद्यं श्रेष्ठं शान्तं शमितविषयं शुद्धतेजोविशालम्
വിപുലമായ ബുദ്ധിയും, വേദവും വേദാംഗങ്ങളും അറിഞ്ഞതും, ശ്രേഷ്ഠനും, ശാന്തനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവനും, ശുദ്ധമായ വലുതായ പ്രകാശമുള്ളവനും ആയ ആ പണ്ഡിതനോട്—
ॐ नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे
ഓം, അതിയായ തേജസ്സുള്ള ഭാഗവതൻ വ്യാസന് ഞാൻ വന്ദനം ചെയ്യുന്നു.
शृण्वन्तु मुनयः सर्वे सावधानाः सशिष्यकाः
എല്ലാ മുനികളും, ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കട്ടെ.
उदीरितमगस्त्याय स्कन्देनाश्रावि नारदात्
അഗസ്ത്യനോട് പറഞ്ഞതാണ് സ്കന്ദനിൽ നിന്ന് നാരദൻ കേട്ടത്.
कृष्णद्वैपायनाच्चैतन्मया प्राप्तं तपोधनाः
കൃഷ്ണദ്വൈപായനനിൽ നിന്ന് തന്നെയാണ് ഞാൻ ഇതെല്ലാം അറിഞ്ഞത്, തപസ്സുകാരേ.
नमामि परमात्मानं रामं राजीवलोचनम्
പരമാത്മാവായ, കമലനേത്രനായ രാമനോട് ഞാൻ വന്ദനം ചെയ്യുന്നു.
अयोध्या सा परा मेध्या पुरी दुष्कृतिदुर्ल्लभा 2.8.1.
അയോധ്യാ അത്യുത്തമവും പവിത്രവും, പാപികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കാനാവാത്ത നഗരവുമാണ്.