അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ സഞ്ചിതമായ കർമ്മങ്ങൾ, വിവിധ പ്രതിജ്ഞകളുടെ സമാഹാരം—ഇവയെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, ഖണ്ഡേശ്വരൻ എന്ന ദേവൻ മൂലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രതിജ്ഞകൾ വളരെ വേഗത്തിൽ ഫലപ്രദമാകുന്നു; ശ്രീ ഖണ്ഡേശ്വരനെ ദർശിക്കുന്നവർക്കെല്ലാം പൂർണ്ണതയും ലഭിക്കുന്നു. ഖണ്ഡേശ്വരൻ ദർശിച്ചാൽ പാപങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീങ്ങും. ദർശനത്തിലൂടെ തന്നെ ജീവിതലക്ഷ്യങ്ങൾ സഫലമാകുന്നു. ഖണ്ഡേശ്വരനെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രനുൾപ്പെടെ എല്ലാ ദേവതകളും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. വിശ്വാസപൂർവ്വം ഭക്ത്യാദരത്തോടെ ഖണ്ഡേശ്വരനെ ധൂപം, ദീപം, നമസ്കാരം, ജപം, വിവിധ സ്തോത്രങ്ങൾ എന്നിവയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർ ദീർഘായുസ്സും സദാചാരവും ശുദ്ധശരീരവുമുള്ളവരായി ജനിക്കുന്നു; ഖണ്ഡേശ്വരന്റെ കൃപയാൽ ഇവർക്ക് ഇങ്ങനെ ജന്മം ലഭിക്കുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല. ഈ ആരാധനയിൽ വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാ, ഇന്ദ്രൻ, കുബേരൻ, അഗ്നി മുതലായ ദേവതകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ദേവി, പാപനാശകനായ ഖണ്ഡേശ്വരന്റെ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. പറ്റണേശ്വരൻ, നഗരാധിപതി, ജനങ്ങൾക്ക് സർവ്വസിദ്ധിയും നൽകുന്നവനാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം. ഒരു പ്രാവശ്യം, ദേവി, മനോഹരമായ ഒരു ഗുഹയിൽ, മന്ദരപർവ്വതത്തിൽ ഞാൻ ഇരിക്കുമ്പോൾ, 'നീ ആനന്ദകരമായ കൈലാസപർവ്വതം എങ്ങനെയാണ് വിട്ടുപോയത്?' എന്നൊരു ചോദ്യം ഉയർന്നു. സിദ്ധന്മാരുടെയും ചാരണന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും കിന്നരന്മാരുടെയും ഗാനം സംഗീതം മുഴങ്ങുന്ന ആ പ്രദേശം, കുയിൽ, ചകോര, കൂട്ടങ്ങളായി വരുന്ന മറ്റാനപ്പക്ഷികൾ എന്നിവകൊണ്ടും, മഹാകാലവനത്തിന്റെ വലിയ ശൂന്യതയും വിവിധ തൈകളും വളർന്നു കിടക്കുന്ന കാടും, കരടികൾ, കുരങ്ങുകൾ, നരികൾ തുടങ്ങിയ മൃഗങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു. അത്തരം ഒരു സ്ഥലത്ത് ഭഗവാൻ എങ്ങനെ വസിക്കാൻ എത്തിയെന്ന് എന്നെ അത്ഭുതം പിടിച്ചു. ദേവി, നീയാണു മന്ദരപർവ്വതത്തിലെ ആ മനോഹര ഗുഹയിൽ എന്നോട് ഈ ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചത്. ആ മഹാകാലവനം സ്വർഗത്തേക്കാൾ മനോഹരമാണ്. പർവ്വതപുത്രി, പറ്റണ എന്ന നഗരം അപൂർവഗുണങ്ങൾകൊണ്ടും സംഗീതകലയിൽ ദേവാലയത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്. അപ്പോൾ തന്നെ, ദേവി, ദിവ്യർഷിയായ നാരദൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വിനോദത്തിനും, നിന്റെ കാര്യമനുസരിച്ച്, ഞാൻ അവനോട് ചോദിച്ചു: 'ഏത് ആശ്രമത്തിലാണ് ഈ വലിയ തപസ്സ് നടത്തപ്പെട്ടത്? മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ മുമ്പ് കണ്ട അത്ഭുതങ്ങളൊക്കെ പറയണം.' അതിനുത്തരമായി, നാരദൻ ആ നഗരത്തിന്റെ കഥ വിശദമായി പറഞ്ഞു. അവൻ നിരവധി തീർത്ഥാടനങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ജംബുദ്വീപത്തിൽ വിനോദയാത്രയ്ക്കായി, മനസ്സുനിറഞ്ഞ രീതിയിൽ, നൂറുകണക്കിന് പ്രാസാദങ്ങൾക്കൊടു കൂടി, എല്ലാ ঋതുക്കളിലുമുള്ള പുഷ്പങ്ങളുടെ സുഗന്ധവും ശീതളമായ കാറ്റും നിറഞ്ഞ, വജ്രം, നീലക്കല്ല്, പുഷ്പരാഗം, ചന്ദ്രക്കല്ല് എന്നിവകൊണ്ട് പ്രകാശിക്കുന്ന നഗരത്തിൽ, ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, യമൻ, വരുണൻ, വായു, സോമൻ, ഈശാനൻ എന്നിവരും സന്നിഹിതരായിരുന്നു. സദാ ആനന്ദത്തോടെ ഉള്ള ദേവന്മാർക്കും ആ നഗരം ആഗ്രഹ്യമാണ്. നല്ല ശീലമുള്ളവർ, ശിവഭക്തരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, വിഷ്ണുവിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നക്ഷത്രിയന്മാർ—all അവിടെയുണ്ട്. ആ ഭഗവാൻ ചിലപ്പോഴൊക്കെ പ്രകാശമുള്ള രൂപത്തിൽ, ചിലപ്പോൾ ചുവപ്പുനിറത്തിൽ, ചിലപ്പോൾ മഞ്ഞനിറത്തിൽ, മറ്റ് നിറങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഒരുപാട് സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശം പോലെ, ചിലപ്പോൾ ഒരു സൂര്യന്റെ പ്രകാശം പോലെ അദ്ദേഹം തിളങ്ങുന്നു. ജനനം, മരണം, വയസ്സാകുക, രോഗം, വിവിധതരത്തിലുള്ള ദു:ഖങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം ഭഗവാന്റെ പാപനാശകശക്തിയാൽ നശിക്കുന്നു. ദേവി, ഈ മഹിമ ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ, എൺപത്തിയൊന്നു ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സ്കന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ അവന്തിഖണ്ഡത്തിൽ, എൺപത്തിയൊന്ന് ലിംഗങ്ങളിലെ 'പറ്റണേശ്വര മഹത്മ്യം' എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.