കിഴക്കോട്ട്, അത്യന്തം പുണ്യമായ ഒരു തീർത്ഥസ്ഥാനം ഉണ്ട്. വിശ്വാസം നിറഞ്ഞവർ അവിടെ കുളിച്ച് ദാനം ചെയ്താൽ, അവർ പിശാചുകളാവില്ല; ഈ കര്മങ്ങൾ അതീവ ഭക്തിയോടെ നിർവഹിക്കണം. പ്രത്യേകിച്ച് മാർഗശീർഷ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ചതുര്ദശിയിലാണ് ഇതിന് വലിയ പ്രാധാന്യം. അതിനടുത്ത്, കിഴക്കോട്ട് തന്നെ, മാനസ എന്ന പേരിൽ ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്; അവിടെ കുളിക്കുകയും ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്താൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും. മേരു പർവതത്തോളം ഭാരമുള്ള പാപങ്ങൾ പോലും അവിടെ നശിക്കുന്നു. മനസിലോ ശരീരത്തിലോ ഉണ്ടായിട്ടുള്ള എല്ലാ പാപങ്ങളും അവിടെ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ കര്മങ്ങൾ ഭാദ്രപദ മാസത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് പൗർണമി ദിനത്തിൽ നിർവഹിക്കണമെന്നും ഉപദേശിക്കുന്നു. ഇനി, ദക്ഷിണ ദിശയിൽ, അപൂർവമായ പുണ്യഭൂമി ഉണ്ട്. അവിടെ കുളിച്ചും ദാനം ചെയ്തും ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും തീരുന്നു. മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ള മഹർഷികൾക്ക് അവിടെ അനേകം വിശുദ്ധ സ്ഥലങ്ങളുണ്ട്. ആ തീരങ്ങളിൽ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, എല്ലാം അത്യന്തം ആനന്ദകരമാണ്. അവിടെയാണ് അനേകം ശാഖകളോടുകൂടിയ തമസാ എന്ന നദി ഉത്ഭവിച്ചത്. ആ നദിയെ കാണുന്നവരുടെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കുന്നു. പുഷ്പിച്ചിരിക്കുന്ന വിവിധ തരം ചെടികളും വള്ളികളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുമായ ആ പ്രദേശം അതിശയകരമാണ്. സുഗന്ധമുള്ള തമാല, കർണികാര, ബകുല വൃക്ഷങ്ങളാൽ അവിടം സമൃദ്ധമാണ്. ചിലവിടങ്ങളിൽ പുഷ്പിച്ച താമരപ്പൂവിന്റെ പൊടിയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, സുന്ദരമായ പഴങ്ങൾ തേടി പറക്കുന്ന പക്ഷികളാൽ നിറഞ്ഞതുമാണ്. മറ്റിടങ്ങളിൽ ചക്രവാകപ്പക്ഷികളുടെ കൂവലും, കാടമ്പ വൃക്ഷങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളുമുണ്ട്. മധുര സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങളിൽ മയങ്ങിയ തേൻച്ചീറ്റകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ അവിടം അലങ്കരിക്കുന്നു. സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്ന വിവിധ തരം പക്ഷികളും, ഉല്ലാസത്തോടെ കുരുന്ന് തത്തകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾക്കു കൂവലും അവിടം ഉജ്ജ്വലമാക്കുന്നു. നീല നിറത്തിലുള്ള നീചുല വൃക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ മയിലുകളുടെ സൗന്ദര്യവും, സന്തോഷത്തോടെ പാടുന്ന പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങളുടെ ഗാനങ്ങളുമാണ് ആ പ്രദേശത്തിന്റെ ആകർഷണം. ഇങ്ങനെ എല്ലാ ദിശകളിലും അനേകം ഭംഗിയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ സ്ഥലം, അതിന്റെ ശക്തിയാൽ, ഒരു വിശുദ്ധമായ, എപ്പോഴും പാപം ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന തീർത്ഥമായി മാറി. മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അപ്പോൾ നിന്റെ പിതാവായ അത്യന്തം തപസ്സു ചെയ്തവൻ ആദ്യം സ്ഥാപിച്ച മഹാനായ ഗൗതമമഹർഷിയുടെ ആശ്രമം അവിടെയായിരുന്നു. അവിടെ അനേകം തീർത്ഥങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളും ഉണ്ട്. ആ ഭാഗത്താണ് തമസാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആ ഭാഗ്യനദി ഒഴുകുന്നത്. അവിടെ പ്രത്യേകിച്ച് കുളിച്ച്, ദാനം ചെയ്ത്, പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചാൽ വലിയ ഫലം ലഭിക്കും. പ്രത്യേകിച്ച് മാർഗശീർഷ മാസത്തിലെ പൗർണമി ദിനത്തിൽ ഈ കര്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം. അതിനാൽ മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ളവർ അവിടെ കുളിക്കണം. ഇനി, തമസയെ കടന്ന് മറ്റൊരു അത്യന്തം പുണ്യമായ സ്ഥലം ഞാൻ പറയാം. ഭാദ്ര മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ചതുർത്ഥിയിലാണ് അവിടം സന്ദർശിക്കുന്നത് അത്യന്തം മംഗളകരം; അതിന്റെ സ്മരണയാൽ പോലും എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നശിക്കുന്നു. ദക്ഷിണ ദിശയിൽ ഭൈരവ എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു സ്ഥലം ഉണ്ട്. വാസുദേവൻ ആ പ്രദേശത്തെ കാത്തു സംരക്ഷിക്കുന്നു; ഭൈരവനോടുള്ള ഭക്തിയാൽ ആഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളും സഫലമാകും. മാർഗശീർഷ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ അഷ്ടമിയിലാണ് ആ സ്ഥലം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. അവിടെ മൃഗാദികൾ ഉൾപ്പെടെ ദാനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കണം. ഭൈരവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവിടം വാസം ചെയ്യുന്നത് എല്ലാ തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തമാകും. ഇവിടത്തെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ഭരതകുണ്ട എന്ന മനോഹരമായ സ്ഥലം. അവിടെ കുളിച്ചും ദാനം ചെയ്തും ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം അക്ഷയമാണ്. ദേവതകളെ ശ്രദ്ധാപൂർവം വസ്ത്രാദികൾ അണിയിച്ച് ആരാധിക്കണം. ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, ഉള്ളിൽ രാമചന്ദ്രനെ ധ്യാനിക്കുന്നവർക്ക് അവിടം വലിയ ഫലം നൽകും. അവിടെ മഹാരാജാവായ ഭരതൻ വലിയൊരു കുളം നിർമ്മിച്ചു. ആ കുളം അനേകം പുണ്യങ്ങൾകൊണ്ടും ധർമ്മങ്ങളാലും സമ്പന്നമാണ്.