പുഷ്കരത്തോടു തുടങ്ങി ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അനേകം ആയിരങ്ങൾ, നൂറുകോടികൾ എന്നിങ്ങനെ എണ്ണാനാവാത്തവയാണ്, മഹാനായവരേ. കിന്നരർ पर्वതത്തിൽ മഞ്ഞുപോലെ ചെറുതായി തുള്ളികൾ ചിതറുന്നു. ഭൂമിയിൽ ഉള്ള തീർത്ഥങ്ങളുടെ എണ്ണം ഞാൻ അറിയുന്നില്ല, മഹാനായവരേ. എങ്കിലും, പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം. ഇവയാണ് പ്രശസ്തമായ ആചരണങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടത്, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവരേ. ഇവ ശരിയായി ചെയ്യുന്നവർ ശംഭുവിനോടു സമാനരാവുന്നു. ഈ ഫലങ്ങൾ വൈശാഖ മാസത്തിന്റെ അവസാനം, അഞ്ചു ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കുന്നു. മാധവ മാസത്തിൽ അവന്തിയിൽ പ്രത്യേകമായി സ്നാനം ചെയ്യണം. നിശ്ചിത രീതിയനുസരിച്ച് ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ സ്നാനവും വാർഷിക വ്രതവും ആചരിച്ചാൽ, ആ വ്യക്തി പാവനനാകും. ധാരാളം സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ശിവലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ മഹത്വം ശിവഭക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, പ്രശസ്തിയും പുണ്യവും കൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ, അവന്തിക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വവിവരണം എന്ന seventieth അധ്യായം വൈയാസനും സനത്കുമാരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ, അവന്തി ഖണ്ഡത്തിൽ, അഞ്ചാം പുസ്തകത്തിൽ, എൺപത്തൊന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു. ശ്രീഗണേശായ നമഃ. ശ്രാദ്ധം ചെയ്യേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ പറയൂ. അവ ദേവതകളും ഗന്ധർവരും സന്യാസികളും സന്ദർശിച്ചവയാണ്. സൂര്യപുത്രിയായ യമുനാ ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധമാക്കുന്നവളാണ്. അതുപോലെ ചന്ദ്രഭാഗ, വിറ്റസ്ത, അമരകാന്തകത്തിൽ നർമദയും. കെദാര, പുഷ്കര, കായാവരോഹണ എന്നിവയും. അവിടെ ശ്രീമഹാകാലൻ, പാപസമ്പത്തിനെ ദഹിക്കുന്ന അഗ്നി, വസിക്കുന്നു. ഈ മേഖലം ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു; കലിയുഗത്തിലെ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു. എത്രയോ ആരാധനീയമായ തീർത്ഥങ്ങൾ, ലിംഗങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ ഉണ്ട്. മഹാദേവി, ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഈ മേഖല എന്നെക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. അവിടെ ഒരു മഹാപുണ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നു. പ്രസിദ്ധ നദികളിൽ നാലാമതും പ്രധാനവുമാണ് നീലഗംഗ. ഈ നീലഗംഗ ഗംഗയുടെ മൂന്നു ഇരട്ട പുണ്യവും, ജീവിതത്തിലെ നാല് ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ ഫലവും നൽകുന്നു. അവിടെ സിദ്ധലിംഗങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവ. പതിമൂന്ന് രുദ്രന്മാരും, പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാരും അവിടെ ഉണ്ട്. ഞാൻ മഹാകാലവനത്തിൽ പോയപ്പോൾ, ദേവി, ഒരു യോജന വ്യാപ്തിയുള്ള ഈ മേഖല ഇവയാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നവയെ വിശദമായി പറയൂ. ഭൂമിയിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ആദ്യത്തെ അഗസ്ത്യേശ്വരൻ അവിടെയാണ്. ഉമാ ചോദിക്കുന്നു: ഈ സ്ഥലത്തിന് അഗസ്ത്യേശ്വരൻ എന്ന പേര് എങ്ങനെ ലഭിച്ചു? അത് എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കി, ഇച്ഛിച്ച ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. പണ്ടൊരിക്കൽ, ദേവതകൾ ദാനവന്മാരുടെ യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു, ഉത്സാഹവും അധികാരവും നഷ്ടപ്പെടുത്തി ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞു. അപ്പോൾ, ദേവികൾ ഒരു സൂര്യപ്രഭയോടെ ദീപ്തി പ്രാപിച്ച ഒരാളെ കണ്ടു. ആ തേജസ്സുള്ള അഗസ്ത്യയെ കണ്ടു, ദേവതകൾ ആദരം അർപ്പിച്ചു. ദാനവന്മാരുടെ യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റ ദേവതകൾ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. ദേവതകളുടെ അഭ്യർത്ഥനയ്ക്കു അഗസ്ത്യൻ കോപിച്ചു. അഗസ്ത്യന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന കിരണങ്ങൾ ദാനവന്മാരെ ദഹിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ, അഗസ്ത്യന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ദൈത്യന്മാർ കത്തിപ്പോയി.